Alergie u dzieci rozpoznaje się coraz częściej

Wiadomo, że stale wzrasta odsetek alergików, zwłaszcza w krajach wysokorozwiniętych. Według badań przeprowadzonych przez amerykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom występowanie alergii u dzieci wzrosło o około 50 procent w latach 1997-2011, dotykając obecnie 1 na 13 uczniów w Stanach Zjednoczonych. W Polsce obserwujemy bardzo podobny trend.

Około 90% reakcji alergicznych pochodzi tylko z ośmiu pokarmów: 

  • mleka, 
  • jajek, 
  • orzeszków ziemnych, 
  • orzechów, 
  • soi, 
  • pszenicy, 
  • ryb i skorupiaków. 

Jeśli przyjrzymy się alergiom wziewnym, najczęściej można zaobserwować uczulenie na roztocza (potocznie nazywane alergią na kurz), sierść zwierząt domowych, pyłki roślin oraz pleśń.

Przeczytaj także:  Co uczula we wrześniu? kalendarz wrześniowych pyleń


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
WODA MORSKA DLA DZIECI:
od 1. miesiąca życia
woda morska w ektoiną w delikatnej mgiełce z aplikatorem odpowiednim dla małych nosków
w naturalny sposób pomaga zmniejszyć obrzęk błony śluzowej, dzięki czemu ułatwia swobodne oddychanie
Ectimer

Wraz ze wzrostem liczby chorujących dzieci powstało kilka teorii, które miałyby wyjaśniać nagły wzrost zachorowań na alergię. Jedna z nich związana jest z obsesją społeczeństwa zachodniego na punkcie… mycia się. Tak zwana hipoteza higieniczna zakłada, że ​​brak narażenia na czynniki zakaźne we wczesnym dzieciństwie może stworzyć sytuację, w którym układ odpornościowy myli nieszkodliwe substancje lub lekkie czynniki drażniące z poważnym zagrożeniem. 

Oczywiście, wciąż badana jest teoria, że nadmierna czystość powoduje dolegliwości immunologiczne. Naukowcy uważają także, że w przypadku nadużywania leków, takich jak antybiotyki, problem będzie się pogłębiał, ponieważ, pozbyliśmy się tak wielu podstawowych drobnoustrojów, że układ odpornościowy siedzi bezczynnie.

Kolejną przyczyną eksplozji alergii u dzieci mogą być zmiany klimatyczne. Cieplejszy klimat może nasilać alergie układu oddechowego, ponieważ okres wegetacyjny roślin wydłuża się, a tym samym zwiększa się liczba pyłków i innych alergenów. Jeśli dochodzi do tego zwiększenie wilgotności powietrza, tworzy to także doskonałe warunki do rozwoju pleśni i roztoczy.

Alergia wziewna u dzieci – co uczula najmłodszych?

Istnieje olbrzymia liczba zidentyfikowanych alergenów, jednak jeśli Twoje dziecko zachoruje na alergię wziewną, spora szansa, że przyczyną będą te najpowszechniejsze. 

Wysypkę alergiczną u dzieci często powodują roztocza kurzu domowego, zwłaszcza Dermatophagoides farinae i D. pteronyssinus. Zamieszkują one miejsca gromadzenia się kurzu i ludzkiego naskórka, którym się żywią. Szukają ciepłego i wilgotnego środowiska, dlatego ich typowymi siedliskami są pościel, materace, poduszki lub ubrania. Niektóre roztocza, np. nużeniec, mogą powodować choroby skóry u zdrowego człowieka, większość jednak powoduje problemy przede wszystkim u alergików.

Naukowcy podają, że alergie na koty i psy stanowiły odpowiednio 19,1% i 15,7% alergii u dzieci wieku szkolnym. Jako, że liczba zwierząt domowych na całym świecie rośnie, zwłaszcza w krajach rozwijających się, ryzyko dotyczy nie tylko dzieci mieszkających w domu ze zwierzęciem domowym, ale także np. ich kolegów z klasy.

Dwa najczęstsze alergeny wziewne wydzielane przez zwierzęta to: 

  • Can f 1, produkowany głównie w gruczołach łojowych psów i obecny w dużych ilościach w sierści, naskórku i ślinie,
  • Fel d 1, główny alergen wytwarzany przez koty w gruczołach ślinowych, łzowych i łojowych.

Reakcje alergiczną mogą wywoływać również gryzonie – zarówno dzikie, jak i te hodowane w klatkach. Za najbardziej uczulające uchodzą myszy. 

Kolejną grupą, na którą warto uważać, są pyłki drzew, traw i innych roślin. Uwalniane okresowo, w typowym dla danej rośliny okresie pylenia, prowadzą do zaostrzenia chorób alergicznych. W przeciwieństwie do innych alergenów, o których była mowa wyżej, uniknięcie ekspozycji dziecka na pyłki jest praktycznie niemożliwe, istnieją jednak różne metody, które mogą zmniejszyć narażenie na wystąpienie najgorszych objawów alergii. 

Nieco mniej popularnymi, przynajmniej w Polsce, alergenami wziewnymi są pleśnie, które mogą zalęgnąć się w domu. Chodzi przede wszystkim o różne gatunki z rodzajów Penicillium, Alternaria i Cladosporium. Warto pamiętać, że pleśń nie musi być widoczna, aby powodowała uczulenie oraz że za jej powstanie odpowiada głównie wilgoć, doskonale więc mnoży się w kuchniach lub łazienkach.

Objawy alergii wziewnej u dzieci

Obecność alergenów powoduje, że układ odpornościowy dziecka uwalnia histaminę, co prowadzi do objawów alergii. Dobra wiadomość jest taka, że łagodne reakcje alergiczne występują dużo częściej niż reakcje ciężkie. 

Objawy alergii można podzielić na dwa rodzaje – natychmiastowe i opóźnione. Natychmiastowa reakcja alergiczna zwykle pojawia się w ciągu kilku minut od kontaktu dziecka z substancją, na którą jest uczulone. Opóźniona reakcja alergiczna może wystąpić wiele godzin, a nawet dni po ekspozycji. 

Możliwe objawy alergii wziewnej u dzieci:

  • wysypka alergiczna, pokrzywka lub zaczerwienienie ciała;
  • obrzęk twarzy, oczu lub ust;
  • mrowienie lub swędzenie ust;
  • egzema, katar sienny lub astma – lub nasilenie objawów;
  • ból brzucha, wymioty lub biegunka;

Ciężkie i rzadkie objawy alergii wziewnej:

  • utrudnione, głośne oddychanie;
  • obrzęk języka;
  • ucisk w gardle;
  • problemy z mówieniem, ochrypły głos;
  • świszczący oddech lub uporczywy kaszel;
  • zawroty głowy lub omdlenia;
  • gwałtowna biegunka z wymiotami.

Jako że przy alergii wziewnej substancje uczulające przedostają się do organizmu przez nos i usta, najczęściej pojawiają się symptomy związane z układem oddechowym – kaszel czy katar. Na działanie alergenów szczególnie narażone są też oczy, co powoduje łzawienie, swędzenie i objawy podobne do zapalenia spojówek. Alergia skórna często towarzyszy wziewnej, stąd możliwa wysypka czy obrzęk, zwłaszcza odsłoniętych części ciała.

Alergia wziewna u dzieci – leczenie

W czasie ataku podanie dziecku dawki leku przeciwhistaminowego powinno uśmierzyć objawy łagodnej reakcji alergicznej. Takie leki dostępne są bez recepty w postaci tabletek lub syropu, do stosowania doraźnego. Jeśli masz dziecko z alergią wziewną posiadanie syropu antyhistaminowego w domowej apteczce to dobry pomysł!

Co na alergie dla dziecka przyniesie szybką pomoc?

Syrop przeciwhistaminowy bez recepty to podstawowa metoda radzenia sobie z nagłym atakiem alergii wziewnej. W zależności od rodzaju reakcji alergicznej Twoje dziecko może wymagać dodatkowych leków. 

  • W przypadku alergii skórnych u dzieci pomoc niosą preparaty probiotyczne (jak. np. Latopin), które redukują stan zapalny, pomagają złagodzić wypryski alergiczne i objawy atopowego zapalenia skóry, niekiedy wskazane są również maści z hydrokortyzolem dostępne bez recepty.
  • Na katar sienny zaleca się lekko hipertoniczne spraye do nosa z ektoiną (jak Ectoclarin), która nawilża śluzówkę i tworzy hydrootoczkę ograniczającą wnikanie alergenów. 

zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
Łagodzi objawy alergicznego nieżytu nosa, bezpieczny dla dzieci
wspomaga profilaktykę i leczenie objawów alergicznego nieżytu nosa
dzięki zawartości ektoiny łagodzi objawy alergicznego nieżytu nosa
nie wywołuje skutków ubocznych, nie zawiera konserwantów
EctoClarin

W przypadku ciężkich i gwałtownych ataków alergii (anafilaksji) często przepisuje się wstrzykiwacze adrenaliny. Każdy opiekun dziecka, które jest narażone na potencjalnie groźny atak alergiczny, powinien umieć obsługiwać automatyczny wstrzykiwacz adrenaliny. Także żłobek, przedszkole czy szkoła powinny być poinformowane, jeśli najmłodszy członek rodziny przeszedł kiedykolwiek wstrząs anafilaktyczny lub jest na to narażony. 

Jak zapobiegać wystąpieniu objawów alergii u dzieci?

Jeśli to możliwe, warto ograniczyć ekspozycję na poszczególne alergeny.

Roztocza potrzebują do rozwoju i rozmnażania wilgotności co najmniej 50%. W celu zmniejszenia liczebności roztoczy powinno się więc dążyć do utrzymania wilgotności w domu poniżej tej wartości. Zaleca się też pranie całej pościeli przynajmniej raz w tygodniu, najlepiej w temperaturze powyżej 55°C, co zmniejsza liczebność roztoczy praktycznie o 100%. Należy także uważać na dodatkowe środowiska do rozmnażania się drobnoustrojów. Jeśli alergia na roztocza jest poważna, zaleca się usunięcie wszystkich dywanów i innych przedmiotów, które mogą gromadzić kurz, takich jak tapicerka, pluszowe zabawki czy koce. Podobne zabiegi można przeprowadzić skutecznie w przypadku alergii na pleśń.

Niestety, uczulenie na zwierzęta domowe jest bardzo trudne do uniknięcia bez znalezienia ukochanemu towarzyszowi nowego domu. W przypadku dzieci powyżej lat pięciu stosuje się zabieg odczulania, u młodszych jedynie leczy się objawy alergii. Dobra wiadomość jest taka, że alergia na zwierzęta może zaniknąć samoistnie. Bardziej uciążliwe jest uczulenie na pyłki, zazwyczaj utrzymujące się co najmniej do okresu dojrzewania, a niekiedy całe życie. 

Alergie dziecięce są bardzo powszechne, ale rzadko utrzymują się na dłużej. Olbrzymia część alergii wziewnych u dzieci wygaśnie przed siódmym rokiem życia lub przejdzie w fazę, w której można będzie podjąć się zabiegu odczulania i całkowicie wyeliminować – lub osłabić – tę irytującą dolegliwość. 

Może zainteresować Cię również: Atopowe zapalenie skóry u niemowląt i dzieci


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
Skuteczny preparat na alergiczne zapalenie spojówek, bezpieczny dla dzieci
może być stosowany już od 1 dnia życia
dzięki obecności ektoiny ma działanie przeciwzapalne
skuteczność potwierdzona klinicznie, nie zawiera konserwantów
postać farmaceutyczna: wyrób medyczny
Alectoin

Al-Zayandeh, E.M., Alnawaiseh, N.A., Altarawneh, A.H. et al. Sensitization to inhaled allergens in asthmatic children in southern Jordan: a cross-sectional study. Multidiscip Respir Med 14;

J. Portnoy, K. Kennedy, J. Sublett, W. Phipatanakul, E. Matsui, C. Barnes, et al., Environmental assessment and exposure control: a practice parameter–furry animals, Ann Allergy Asthma Immunol, 108 (2012);

D.D. Crocker, S. Kinyota, G.G. Dumitru, C.B. Ligon, E.J. Herman, J.M. Ferdinands, et al., Effectiveness of home-based, multi-trigger, multicomponent interventions with an environmental focus for reducing asthma morbidity: a community guide systematic review., Am J Prev Med, 41 (2011), pp. S5-32.