PRENASOL - DLA KOBIET W CIĄŻY I KARMIĄCYCH PIERSIĄ:
Laktacyjny onboarding - zobacz jak wspierać karmienie piersią
7 kluczowych składników dla Ciebie i Twojego dziecka zgodnych z najnowszym stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników*
kwas DHA (dokozaheksaenowy), kwas foliowy (foliany)
starannie dobrane składniki wspierają prawidłowy rozwój dziecka i dbają o zdrowie mamy
bezpieczne i innowacyjne składniki wysokiej jakości
Suplement diety
Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

*Agnieszka Seremak-Mrozikiewicz i in., Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2024; 9(2): 154-156

reklama

Czym jest anemia w ciąży i dlaczego występuje? Przyczyny niedokrwistości

Anemia w ciąży jest spowodowana zbyt niskim stężeniem hemoglobiny we krwi. Jej funkcją jest transport tlenu do wszystkich części ciała mamy, ale także do rozwijającego się dziecka. 

W ciąży fizjologiczną zmianą jest wzrost objętości krwi krążącej w organizmie. Niestety liczba krwinek czerwonych nie rośnie tak szybko jak ilość krwi. Na początku jest ich po prostu mniej niż organizm potrzebuje.

Najczęstszą przyczyną niedokrwistości w ciąży jest niedobór żelaza. Ten cenny pierwiastek jest niezbędny do produkcji erytrocytów. Jest to ogromnie ważne, ponieważ one odpowiadają m.in. za transport tlenu w organizmie. Niedobór żelaza to ok. 80% przypadków anemii.

Inne przyczyny anemii w ciąży to:

  • niedobór kwasu foliowego i/lub witaminy B12,
  • choroby zapalne (np. jelit), nerek, 
  • choroby układu krwionośnego, 
  • utrata krwi, 
  • zwiększone zapotrzebowania przy niedostatecznej podaży żelaza,
  • niedobór żelaza w diecie,
  • genetyczna niedokrwistość (która może być odporna na leczenie).

W drugim trymestrze ciąży zapotrzebowanie na żelazo wzrasta. Dziecko rozwija się intensywnie, a więc “podkrada” od mamy niezbędne składniki. Istnieje także pojęcie anemii fizjologicznej w ciąży. 

Objawy anemii w ciąży – kiedy warto wykonać badania?

Objawy anemii w ciąży można dopasować do dużej ilości kobiet. Te początkowe, które obserwujemy, to:

  • paznokcie są blade, kruche, z podłużnymi rowkami,
  • włosy są cienkie, łamliwe, o rozdwojonych końcach, łatwo wypadające,
  • rozkojarzenie,
  • drażliwość,
  • kołatania serca,
  • zespół spaczonego łaknienia (inaczej zespół Pica, objawiający się m.in. spożywaniem gliny, kredy, krochmalu!),
  • ból, pieczenie i wygładzenie powierzchni języka,
  • sucha skóra,
  • pęknięcia kącików ust.

Takie objawy powinny zasugerować nam znalezienie przyczyny, a nie tylko leczenie! Może to być niewystarczająca dieta czy problemy z wchłanianiem, a także pasożyty.

Badania, które mogą być pomocne w diagnostyce anemii oprócz standardowej morfologii to:

  • Stężenie ferrytyny,
  • stężenia żelaza w surowicy,
  • Całkowita zdolność wiązania żelaza (TIBC, total iron binding capacity),
  • Wartość wysycenia transferyny żelazem (TSAT).

Dodatkowo lekarz może zlecić oznaczenie stężenia kwasu foliowego i witaminy B12. 

W przypadku spadku parametrów sugerujących anemię w morfologii, a także istniejących objawów lekarz rozszerzy diagnostykę o powyższe badania. Standardem diagnostyki są oznaczenia stężenia ferrytyny i żelaza. 

Z racji powszechności problemu wśród kobiet w ciąży, nowy standard opieki okołoporodowej zawiera wzmiankę o wykonaniu badania ferrytyny z krwi do 10. tygodnia ciąży. Z obserwacji po kilku tygodniach, odkąd wykonujemy badanie u pacjentek utwierdziłam się w przekonaniu jak częste jest to zjawisko.

Jak diagnozuje się anemię u kobiet w ciąży?

Niedokrwistość w ciąży rozpoznajemy, gdy stężenie hemoglobiny wynosi 11,0 g/dl w pierwszym trymestrze ciąży.

Światowa Organizacja Zdrowia mówi, że gdy stężenie hemoglobiny w ciąży wynosi mniej niż 11 g/dl w każdym trymestrze ciąży oraz poniżej 10 g/dl w okresie połogu, rozpoznajemy anemię.

Leczenie anemii w ciąży

Tak jak pisałam wcześniej – leczona powinna być przyczyna, a nie objaw! Anemia musi z czegoś wynikać, więc sama w sobie nie jest chorobą. Jeśli mówimy o niedokrwistości z niedoboru żelaza – musimy zadbać o jego podaż. 

Dieta bogata w żelazo! Doskonale sprawdzą się produkty takie jak ciecierzyca, czerwone mięso, pestki dyni, sezam, pistacje, jajka, chleb żytni czy produkty bogate w witaminę C, takie jak papryka czerwona czy natka pietruszki. 

Jeśli mimo stosowanej diety wyniki poprawiają się nieznacznie lub w ogóle, zalecenia mówią o leczeniu anemii w ciąży poprzez włączenie preparatów żelaza. Zaczynamy od podawania leków drogą doustną, tabletek lub roztworów doustnych  Takie rozwiązanie zazwyczaj pomaga. Jeśli jednak jest to niewystarczające, stosuje się preparaty domięśniowe lub dożylne. W skrajnych przypadkach jest możliwe przetoczenie krwi.

Czy anemia w ciąży wpływa na poród i zdrowie dziecka?

Anemia a poród? Niedobór żelaza u przyszłej mamy może być przyczyną wzrostu ryzyka porodu przedwczesnego, infekcji, małej masy urodzeniowej oraz powikłań okołoporodowych. Dziecko może mieć także zaburzenia na tle neurologicznym, dlatego tak ważne jest uzupełnienie niedoborów.

Przy porodzie mama z anemią jest narażona na krwotok okołoporodowy, który – jeśli wystąpi – pogłębi problem niedokrwistości. Postępująca anemia może wymagać przetoczenia krwi po porodzie. Całokształt sytuacji wpłynie na dłuższe dochodzenie do siebie w czasie połogu. Co zwiększa szansę wystąpienia depresji poporodowej.

Konsekwencje i skutki przebytej anemii w ciąży, tuż po urodzeniu dziecka mogą obejmować niską masę urodzeniową malucha, wcześniactwo, mniejsze zapasy żelaza u dziecka (wpływ na funkcje poznawcze). Sytuacja odwrotna, czyli nadmiar żelaza też jest niebezpieczna dla mamy. Prowadzi bowiem do insulinooporności, stanu przedrzucawkowego czy cukrzycy ciążowej. 

Warto uzupełnić niedobory i nie brać preparatów z żelazem na własną rękę oraz tak jak podpowie sztuczna inteligencja. Każdy problem wymaga diagnozy i indywidualnego podejścia.


Dla Ciebie i Twojego dziecka
Reklama


Bibliografia:

Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące diagnostyki leczenia niedoboru żelaza oraz niedokrwistości z niedoboru żelaza.

ACOG Practice Bulletin No. 233. Anemia in Pregnancy. Obstetrics & Gynecology, 2021.