Rozwój dziecka w wieku siedmiu lat
Zmiany u dziecka siedmioletniego dość często są wyraźnie zauważalne. O ile sześciolatek sprawia wrażenie walczącego o swoje, pewnego siebie i żądnego przygód, o tyle już rok później jakby wycofuje się z pola walki.
W wieku siedmiu lat sprawy mają się zupełnie inaczej. Chociaż w tym wieku, jak w każdym innym, występują momenty żywiołowości, pewności siebie i wielkiego zadowolenia, to generalnie dziecko jest wówczas o wiele bardziej skryte. Siedmiolatek jest spokojniejszy i w pewnym sensie łatwiejszy we współżyciu, ale prędzej należy oczekiwać po nim narzekania niż radości. Raczej oddali się, mamrocząc coś pod nosem, nie będzie dochodził swoich praw. Siedmiolatki słusznie zostały opisane jako markotne, osowiałe i chimeryczne. (Ilg F. L., Ames L. B., Baker S. M.).
Bardzo często u siedmioletniego dziecka zauważamy również zmiany, które w powszechnym rozumieniu odbieramy jako „buntowanie się”. Kluczowa jest wtedy świadomość dorosłych, z jakimi wyzwaniami wiąże się siódmy rok życia.
Jest to czas trudny emocjonalnie, z dużą intensywnością sprawdzający umiejętności ruchowe czy intelektualne. Nawet dziecko, które świetnie funkcjonowało w przedszkolu, może zacząć wyrażać sprzeciw, odmawiając współpracy, realizacji obowiązków lub nauki. Nie zawsze jest to wyraz złej woli i lenistwa. U źródeł leży samo rozpoczęcie nowego etapu, a także wysokie oczekiwania, wobec których dziecko może nie czuć się na siłach, by im sprostać.
👉Sprawdź, jak wspomóc siedmiolatka zaadaptować się w pierwszej klasie
Naturalne składniki wspomagające pracę układu odpornościowego.
Naturalne składniki wspomagające pracę układu odpornościowego.
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.
Wspomaga naturalną odporność.
W okresie przejściowego osłabienia, do regeneracji po infekcjach.
Na wzmocnienie odporności. Uzupełnia codzienną dietę w starannie dobrane, naturalne składniki, takie...
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego
Bunt siedmiolatka – cechy charakterystyczne
Wielu rodziców wyraża zaniepokojenie zmianami, które zachodzą w ich siedmiolatku.
Dziecko może wydawać się nad wyraz spokojne, wręcz skryte i osowiałe. Często nie jest już tak radosne jak wcześniej, pojawia się narzekanie. Siedmiolatek dba i ceni swoją prywatność, koncentrując się na rzeczach, które lubi robić, choć czasami zapominając o prośbach rodziców. W tym okresie dziecko może też mieć poczucie bycia nielubianym i nierozumianym.
Sytuacji nie ułatwia doświadczanie trudnych emocji, które wywołują w zachowaniu dziecka:
- Zmienne nastroje – od radości i znacznego ożywienia, po smutek i narzekanie.
- Negatywne nastawienie i rozdrażnienie, przejawiające się zwiększonym uporem, nerwowością czy nawet agresją.
- Problemy z wyrażaniem emocji – dziecko, doznając różnych uczuć, nie potrafi ich wyrazić i nazwać, co może skutkować płaczem, bądź wybuchami złości.
- Obwinianie innych poprzez oskarżanie ich o swoje niepowodzenia i problemy.
- Wzrastająca niechęć do szkoły mimo początkowej radości.
- Pojawiające się kłamstwa i zmyślanie.
- Odczuwanie bólów różnego rodzaju, często psychosomatycznych.
Nie każde takie zachowanie musi oznaczać duży problem, a raczej naturalny etap. Jednak, niekiedy, szczególnie w sytuacji dużego nasilenia, może być potrzebna konsultacja psychologa.
Bunt siedmiolatka – przyczyny
Zmiany w zachowaniu siedmiolatka mogą wynikać z różnych przyczyn, które w znaczniej mierze wiążą się z rozpoczęciem edukacji szkolnej.
Jest to bardzo ważne i często trudne emocjonalnie wydarzenie. Kończy się beztroski okres przedszkolny, a rozpoczyna bardziej wymagający szkolny. Pojawia się wiele rzeczy i nowych spraw – budynek szkoły, nauczyciele, nauka, a ze strony bliskich niejednokrotnie presja i dość duże wymagania.
Wszystko to może prowadzić do silnych emocji, stresu i frustracji. Potrzeba czasu, by wypracować sobie rutynę i nowy sposób funkcjonowania. Jednak, wszelkie sytuacje szczególnie trudne, wynikające z niezaspokojonych potrzeb lub z trudności społecznych i edukacyjnych (niepowodzenia szkolne, poczucie braku akceptacji, problemy z rówieśnikami) mogą nasilać emocje i wywoływać jeszcze większą złość.
Jak radzić sobie z buntem siedmiolatka
W przypadku buntującego się siedmiolatka ważne jest, aby zachować spokój i opanowanie. Choć bywa to trudne, staje się podstawą skutecznego reagowania. Sfrustrowane dziecko potrzebuje stabilności dorosłego, by mogło uporać się ze swoimi emocjami.
Niezwykle cenne staje się, gdy rodzic sidmiolatka:
- Wspiera emocjonalnie – w rozpoznawaniu i nazywaniu uczuć, tłumacząc dlaczego dane zachowanie (pamiętając, że właśnie zachowanie, a nie dziecko!) jest niewłaściwe.
- Rozmawia i pomaga w szukaniu rozwiązań – koniecznie już po uspokojeniu i opadnięciu emocji, poprzez wspólne analizowanie sytuacji, która miała miejsce i zastanowienie się nad różnymi sposobami reagowania.
- Obserwowanie i zastanawianie się nad możliwymi przyczynami zachowania (czy jakieś potrzeby nie są zaspokojone, czy dziecko się czegoś obawia, bądź szuka zainteresowania otoczenia).
- Zauważanie i docenianie choć drobnych przejawów poprawy zachowania oraz podejmowanego wysiłku.
Starając się otaczać dziecko wsparciem i uwagą, jednocześnie trzeba być stanowczym i konsekwentnym.
Siedmiolatek, mimo doświadczanych trudności, potrzebuje mieć jasno postawione granice, usłyszeć „nie” czy napotkać na sprzeciw w sytuacjach niepoprawnego zachowania.
Równie istotne jest przypomnienie o obowiązkach i poleceniach. Mierząc się z różnymi zachowaniami siedmiolatka, dobrze jest pamiętać, że nie jest to bunt w klasycznym rozumieniu, jakiego doświadczamy u nastolatka.
Bardziej możemy mówić o rezultacie różnorodnych, często skomplikowanych procesów rozwojowych, zachodzących w życiu dziecka w tym wieku. Mądra obecność rodzica i osób dorosłych z pewnością pomoże dziecku z wyzwaniami tego etapu. A sytuacji potencjalnie trudnych może być naprawdę dużo.
Gdy siedmiolatek nie słucha
Jeśli chcemy, aby to, co mówimy do dziecka, maksymalnie do niego dotarło, niezmiernie ważne jest, aby nawiązać z nim kontakt wzrokowy, nie rzucając słów z kuchni, znad komputera czy robiąc inne rzeczy. Czasami będzie to wymagać pochylenia się nad dzieckiem i zejścia do jego poziomu.
Komunikaty zawsze powinny być krótkie, zrozumiałe i konkretne. Zamiast mówić „posprzątaj pokój”, lepiej jest doprecyzować – „schowaj klocki do pudełka, a książki ze szkoły do szuflady”.
Absolutnie nie ma sensu przekrzykiwanie się. Podejmujmy rozmowę, gdy dziecko wyciszy się, opadną emocje.
Chcąc zachęcić dziecko do zrobienia czegoś, warto też dać możliwość wyboru: „Najpierw rozwiązujemy zadanie z matematyki czy czytamy opowiadanie?”. Doświadczając otwarcia na dialog, dziecko jest bardziej chętne do współpracy.
Szukając porozumienia z siedmiolatkiem, pomocne będzie także okazywanie zrozumienia, empatii, a czasem po prostu opisywanie tego, co widzimy.
Gdy siedmiolatek pyskuje
Pyskowanie może być przejawem testowania przez dziecko granic i sprawdzania, na ile może sobie pozwolić.
W takiej sytuacji dobrze jest z dystansem podchodzić do tego, co mówi nasz siedmiolatek, nie biorąc osobiście jego słów. Ważna jest jednak stanowcza, choć spokojna, reakcja rodzica, sygnalizująca, że nie akceptujemy takiego zachowania.
Rozmowę podejmujmy po opadnięciu emocji, dopytując dziecko o to, co się wydarzyło i co nim kierowało. Również w takiej sytuacji dobrze jest poszukać w sobie zrozumienia dla dziecięcych odczuć i frustracji.
Gdy siedmiolatek kłamie
Kłamstwo w wieku siedmiu lat pojawia się dość często i wynika z chęci uniknięcia kary, przyciągnięcia uwagi, z trudności poradzenia sobie z uczuciami czy z pragnienia zaimponowania kolegom.
Złość lub krzyk rodzica nic tu nie dadzą. Oczywiście, cenne jest podkreślanie znaczenia prawdy i konsekwencji wynikających z kłamania, ale z jednoczesnym zrozumieniem dla emocji dziecka.
Zachowując spokój, dopytajmy o przyczynę kłamstwa, wystrzegając się przy tym etykietowania poprzez nazywanie dziecka „kłamczuchem”. Lepiej wspólnie poszukać pomysłów na rozwiązanie trudności, pamiętając o wzmacnianiu pozytywnych zachowań.
Gdy siedmiolatek jest rozdrażniony
To, czego dziecko w takim momencie na pewno nie potrzebuje, to krzyk czy siłowe wyciszanie. Duże cenniejsze będzie natomiast nawiązanie z dzieckiem kontaktu, zadbanie u niego o poczucie bezpieczeństwa oraz okazanie zrozumienia i empatii dla pojawiających się emocji.
Dobrze jest wesprzeć dziecko, rozpoznając i nazywając emocje czy wypracowując sposoby na ich bezpieczne wyrażanie. Przyda się obserwacja dziecka, w jakich momentach zwiększa się rozdrażnienie, a także wspólne szukanie rozwiązań.
Gdy siedmiolatek nie chce się uczyć
Zniechęcenie nauką i sprawami szkolnymi może pojawić się nawet u dziecka, które z dużą ekscytacją czekało na rozpoczęcie roku szkolnego. Kluczowe w takiej sytuacji jest dojście do przyczyny tego.
Siedmiolatek może odczuwać zmęczenie, stres, ale również doświadczać trudności w opanowywaniu treści edukacyjnych.
W zależności od przyczyny warto sięgnąć do różnych rozwiązań. Czasami pomaga zadbanie o sprzyjającą atmosferę do nauki, wsparcie w nauce, a także pozytywne motywowanie.
Ważne jest również rozeznanie w tym, czego dziecko potrzebuje, aby bardziej ochoczo podchodzić do spraw szkolnych.
Musimy zacząć od zaspokojenia podstawowych potrzeb, zanim zapędzimy dzieci do lekcji. Po szkole potrzebują wyciszenia. Dorośli też się złoszczą, kiedy nie mają czasu na relaks, jedzenie, aktywność fizyczną, rozmowę z bliskimi – umysł musi na chwilę odpłynąć, a nie skupiać się tylko na tym, co każą zrobić inni. (…) Jeśli sądzisz, że twoja pociecha spędzi dzień w szkole, potem pójdzie na zajęcia dodatkowe typu taniec./karate/gra na pianinie/piłka nożna, po czym wróci do domu, szybko coś przekąsi i zatopi się w lekcjach, to twoje oczekiwania są nazbyt… optymistyczne. (Faber J., King J.).
W mierzeniu się z codziennością w wieku siedmiu lat pomocne będą działania, które zadbają o rzeczywiste potrzeby dziecka, wesprą w doświadczaniu trudniejszych chwil czy w radzeniu sobie z własnymi emocjami.
Nade wszystko, potrzeba zatroszczenia się o równowagę psychofizyczną, ćwiczenie wyciszania i uważności czy wypracowywania sposobów osiągania samouspokojenia. Tym samym, niezwykle cennym sposobem już w tym wieku staje się umiejętność samoregulacji.
Samoregulacja to tak naprawdę umiejętność zarządzania naszym zbiornikiem energii, jej odzyskiwania w spokojnych sytuacjach – poprzez dbanie o siebie i swoje potrzeby. Ta codzienna regeneracja pozwala na systematyczne uzupełnianie baku i redukowanie stresorów. Stosując metaforykę samochodową: jest to jazda z optymalną prędkością, która pozwala nam nie wypaść z zakrętu, z pełnym bakiem i z dbałością o stan naszego pojazdu. (red. Malik-Ryl M.).
Jest to więc jedna z umiejętności szczególnie potrzebna siedmiolatkowi i w latach następnych.
Emulsja do kąpieli z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopo...
Balsam z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopowej. Posiada...
Wspomaga prawidłowy pasaż jelitowy, dzięki zawartości składnika pochodzenia roślinnego – manny z jes...
Wspomaga prawidłowy pasaż jelitowy, dzięki zawartości składnika pochodzenia roślinnego – manny z jes...
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.
Na wzmocnienie odporności. Uzupełnia codzienną dietę w starannie dobrane, naturalne składniki, takie...
Wspiera pamięć i koncentrację, usprawnia procesy uczenia się.
Naturalne składniki wspomagające pracę układu odpornościowego.
Naturalne składniki wspomagające pracę układu odpornościowego.
Pierwszy preparat z fukoidanem, który wspomaga pracę zatok.
Spray usuwający złogi woskowiny usznej.
W okresie przejściowego osłabienia, do regeneracji po infekcjach.
Woda morska z ektoiną. Ochrona przed wnikaniem wirusów.
Bibliografia:
- Ilg F. L., Ames L. B., Baker S. M., Rozwój psychiczny dziecka od 0 do 10 lat, wyd. GWP.
- Faber J., King J., Jak mówić, gdy dzieci nie słuchają.
- (red.) Malik-Ryl M., Bądź od małego. Holistyczne spojrzenie na zdrowie psychiczne dzieci.