Co to jest inhalacja?

Inhalacja to powszechnie stosowany zabieg, polegający na wdychaniu leków lub innych substancji wspomagających leczenie w postaci pary lub aerozolu. Współcześnie tradycyjne „parówki”, czyli oddychanie nad naczyniem z wrzącą wodą z dodatkiem ziół czy olejków eterycznych, coraz częściej zostają zastępowane nowoczesnymi inhalatorami i nebulizatorami, jednak mechanizm działania i wskazania do stosowania pozostają te same.

W zależności od podawanej substancji leczniczej, inhalacja pomaga udrożnić drogi oddechowe, ułatwia wykrztuszanie wydzieliny, nawilża błony śluzowe i łagodzi objawy typowe dla alergii wziewnych. Niewątpliwą zaletą tego zabiegu jest fakt, iż pozwala na podanie mniejszej dawki leku, dzięki czemu, w przeciwieństwie do preparatów podawanych drogą doustną, nie obciążają żołądka i układu pokarmowego.


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
Polecane przez rodziców:
redukuje stany zapalne dróg oddechowych
chroni i nawilża błonę śluzową dróg oddechowych
rozrzedza gęsty śluz ułatwiając odkrztuszanie
zapobiega objawom alergii wziewnej
synergiczne działanie ektoiny oraz soli morskiej
Ectodose

Inhalacja a nebulizacja, czy to to samo?

Pomiędzy terminami inhalacja nebulizacja jest znacząca różnica. Inhalacje to wszelkie zabiegi, polegające na wprowadzeniu do układu oddechowego leków czy innych substancji wraz z powietrzem. Inhalować można się zarówno z pomocą domowej „parówki”, jak i z zastosowaniem specjalistycznego sprzętu i leków wziewnych. Nebulizacja to natomiast rodzaj inhalacji, podczas której dana substancja przekształca się w cząsteczki aerozolu.

inhalowanie dziecka

Nebulizacja jest rodzajem inhalacji, ale nie każda inhalacja jest nebulizacją.

Inhalacja powinna być wykonywana wyłącznie z zaleconych preparatów w płynie. Stosowane do inhalacji olejki eteryczne czy też zioła nie nadają się do nebulizatora. Inaczej jest z roztworem soli fizjologicznej i hipertonicznej często stosowanej przy tego typu zabiegach. Nebulizację, tak samo zresztą, jak inne rodzaje inhalacji, przeprowadza się ze względów leczniczych i profilaktycznych. Zalety obu są podobne. Inhalacja, jak i nebulizacja, pozwala na skrócenie drogi podania leku, dzięki czemu jego działanie jest szybsze i bezpieczniejsze w porównaniu z lekami przyjmowanymi doustnie. Między innymi dlatego nebulizację uznaje się za najlepszą metodę inhalacji niemowląt i małych dzieci, tym bardziej, że nie niesie ryzyka poparzenia jak np. domowa inhalacja nad gorącym naparem rumianku.

Podsumowując, słowa inhalacjanebulizacja nie oznaczają dokładnie tego samego. Inhalacja ma szersze znaczenie. Oznacza różne metody wziewnego podawania leków do dróg oddechowych, a nebulizacja, nazywana też terapią aerozolową, to jedna z nich.

Kiedy warto stosować inhalacje?

Inhalacja (i nebulizacja) zalecana jest przede wszystkim jako element kuracji chorób górnych dróg oddechowych. Sprawdza się w przypadku osób zmagających się z:

  • przewlekłym suchym lub mokrym kaszlem,
  • zapaleniem oskrzeli,
  • astmą alergiczną i niealergiczną,
  • zapaleniem zatok,
  • mukowiscydozą.

Inhalacja może przyspieszyć także regenerację po chirurgicznych zabiegach laryngologicznych i łagodzić stany zapalne w obrębie płuc. Zabieg ten często polecany jest również jako element profilaktyki dla osób spędzających dużo czasu w klimatyzowanych lub ogrzewanych wnętrzach, a także w zakurzonych i zadymionych pomieszczeniach. Stosowana regularnie inhalacja przywraca komfort oddychania, nawilża błony śluzowe i zmniejsza ryzyko wystąpienia infekcji.

wskazania do inhalacji

Inhalacje u dzieci

Inhalacje jako stosunkowo prosty do wykonania i bezpieczny zabieg, który można stosować nawet u kobiet w ciąży, mam karmiących i niemowląt. To rozwiązanie jest bardzo bezpieczne. Wziewna droga podania leków pozwala zadziałać szybko, a przy tym ochronić żołądek. Zwłaszcza, że inhalacja pozwala zastosować mniejsze dawki leków niż w przypadku zażywania preparatów doustnych. Ponadto jest łatwa do wykonania i można bez trudu skorzystać z niej w domu. Plusem jest również to, że dzieci przyjmują ją w miarę dobrze.

Inhalacja u dzieci – zalety:

  • wysoka skuteczność,
  • wysoki profil bezpieczeństwa,
  • szeroki zakres wskazań,
  • prosty sposób podania leku,
  • brak ograniczeń wiekowych,
  • bezpieczne dla kobiet w ciąży, mam karmiących i niemowląt.

Inhalacja u dzieci to zabieg, podczas którego należy zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii. Preparat, który podajemy w nebulizatorze, powinien być opracowany specjalnie z myślą o najmłodszych pacjentach. Jednym z nich jest NEBU-dose BABY, czyli bezpieczny 1,5% roztwór chlorku sodu w postaci pojedynczych ampułek, który nie zawiera konserwantów ani żadnych innych szkodliwych substancji. Kolejny aspekt, który powinniśmy mieć na uwadze, jeśli inhalujemy dziecko, to prawidłowa higiena inhalatora – wszystkie części muszą zostać umyte i osuszone zgodnie ze wskazaniami producenta. Należy także pamiętać, by niemowlęta inhalować zawsze w pozycji półleżącej, natomiast inhalacja u dzieci, które potrafią już samodzielnie siedzieć – powinna odbywać się w pozycji siedzącej.

Przeciwwskazania do inhalacji

Chociaż inhalacja to bezinwazyjny i bezpieczny zabieg, istnieje szereg przeciwwskazań do jej stosowania. Należą do nich m.in.:

  • niewydolność oddechowa i krążeniowa,
  • gruźlica,
  • ropne zapalenie migdałków,
  • wysoka gorączka,
  • nowotwory,
  • krwawienie z dróg oddechowych,
  • ostre zapalenie nosa, gardła i krtani,
  • obrzęk płuc,
  • niewydolność nerek,
  • przewodnienie organizmu.
inhalacja u dziecka

Popularność, jaką cieszą się inhalacje wśród lekarzy i pacjentów wynika przede wszystkim z ich skuteczności, łatwości przeprowadzenia zabiegu i faktu, że można bezpiecznie wykonywać je w warunkach domowych. To doskonała metoda wsparcia terapii infekcji górnych dróg oddechowych, a także świetny sposób na przywrócenie komfortu oddychania w przypadku osób, które często przebywają w klimatyzowanych, ogrzewanych lub zakurzonych pomieszczeniach

Jak wybrać inhalator do nebulizacji?

Obecnie dostępnych jest wiele różnych inhalatorów przeznaczonych dla dzieci i dorosłych. Niektóre zawierają nebulizator, inne nie. Jedne są bardzo hałaśliwe, inne pracują bezgłośnie. Szukając odpowiedniego inhalatora do nebulizacji, warto wybrać taki, z którego będziemy zadowoleni i posłuży nam przez dłuższy czas. Dlatego przed zakupem, dobrze zwrócić uwagę na kilka ważnych kryteriów. Dzięki temu zainwestujemy w odpowiednie urządzenie, a inhalacja u dziecka będzie przebiegać sprawnie, bezproblemowo i skutecznie.


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
Polecane przez rodziców do stosowania w terapii inhalacyjnej u dzieci:
bez barier wiekowych
bezpieczny dla kobiet w ciąży
łagodzi objawy przeziębienia przebiegającego z mokrym kaszlem
udrażnia i oczyszcza nos z gęstego kataru utrudniającego oddychanie
Nebu-dose Baby

Czym kierować się, wybierając inhalator do nebulizacji? W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na mechanizm działania danego urządzenia warunkujący jego przeznaczenie (rodzaj podawanych leków). Pod tym względem wyróżnia się trzy typy inhalatorów.

  • Inhalator kompresorowy/sprężarkowy z pompą tłokową (pneumatyczno-tłokowy) – powszechnie stosowany do inhalacji u niemowląt i małych dzieci. To urządzenie z wbudowanym nebulizatorem, przeznaczone do podania wszystkich rodzajów leków. Składa się ze sprężarki wytwarzającej aerozol i pojemnika nebulizującego, a także gumowego przewodu powietrznego, ustnika, widełek nosowych i maski. Inhalatory sprężarkowe są dostępne w wersji stacjonarnej i przenośnej. Te ostatnie, wskazane do użytku domowego są kompaktowe, lekki i łatwe w użyciu. Bez trudu można znaleźć modele typowo dziecięce, w kształcie pluszowego zwierzątka, samolotu czy autka, dzięki którym inhalacja u dziecka nabiera charakteru zabawy. Duży plus za przystępną cenę. Najtańsze inhalatory można nabyć za mniej niż 100 zł. Minusem jest głośna praca sprężarki.
  • Inhalatorultradźwiękowy – uznawany za bardziej profesjonalny od inhalatorów sprężarkowych, ale zaliczany do inhalatorów domowych. Przeznaczony do nebulizacji, ale z zastosowaniem wybranej grupy leków, w tym nielicznych antybiotyków i prawie wszystkich leków mukolitycznych. Nie nadaje się do inhalacji glikokortykosteroidami ani dornazą alfa, stosowaną w leczeniu mukowiscydozy. Zawiera głowicę emitującą fale ultradźwiękowe o częstotliwości 1-2 MHz, które przetwarzają roztwór w aerozol o cząsteczkach mniejszych niż 5 µm. Pracują szybko i cicho, ale są droższe od inhalatorów kompresowych.
  • Inhalator membranowo-siateczkowy (MESH) – nazywany inhalatorem nowej generacji. W przeciwieństwie do wyżej opisanych często jest zasilany na baterie, więc inhalacja może odbywać się bez problemu w podróży czy na wakacjach. Przeznaczony do podania różnego rodzaju leków wziewnych, stosowanych w wielu chorobach oddechowych (mukowiscydoza, przewlekła obturacyjna choroby płuc, astma). Wytwarza aerozol za pomocą wibrującej perforowanej membrany. Umożliwia szybkie podanie leku, dlatego inhalacja u dziecka trwa dosłownie chwilę. Pracuje bezgłośnie, a dzięki kompaktowym rozmiarom i zasilaniu bateryjnemu, sprawdza się w podróży. Niestety mimo iż bardzo praktyczny i skuteczny w działaniu, nie każdy może sobie na niego pozwolić. Ceny inhalatorów membranowych przekraczają 1 500 zł.

Poza mechanizmem działania inhalatora, warto także sprawdzić inne parametry:

  • MMAD,
  • FPF%,
  • martwą objętość,
  • tryb pracy,
  • czas inhalacji,
  • przepływ powietrza,
  • poziom głośności,
  • wyposażenie.

Średnia aerodynamiczna wielkość cząsteczek aerozolu, wyrażona w mikrometrach (μm), jest oznaczona skrótem MMAD (ang. mass median aerodynamic diameter, Mm). MMAD pozwala ocenić efektywność aerozoloterapii. Im mniejsze MMAD, tym łatwiejsza dystrybucja „leczniczej mgiełki” do układu oddechowego. Najbardziej optymalne i przeznaczone do użytku domowego są zatem nebulizatory wytwarzające kropelki mające od 5 do 2 mikrometrów. Sprawdzą się podczas takich infekcji, jak przeziębienie, zapalenie zatok, zapalenie płuc.

Podczas inhalacji cząsteczki:

  • >8 µm osiadają w górnych drogach oddechowych (nos i gardło),
  • 8-5 µm docierają do środkowego odcinka dróg oddechowych (tchawica, oskrzela),
  • 5-2 µm zostają aplikowane do dolnych partii dróg oddechowych (oskrzela i oskrzeliki),
  • 2 µm wnikają do pęcherzyków płucnych,
  • <1 µm nie wnikają do organizmu, są zawieszone w powietrzu i wdychane.

FPF%, czyli frakcja respirabilna to parametr nebulizatorów pokazujący, jaki odsetek cząsteczek ma właściwy rozmiar. Najlepiej aby, FPF inhalatora wynosiła 70-80%.

Martwa objętość to parametr dotyczący strat leku. Im jest mniejsza, tym inhalacja u dziecka przebiega bardziej efektywnie. optymalnie objętość martwa nie powinna przekraczać 0,7 ml.

Inhalatory pracujące w trybie przerywanym są tańsze, ale jeśli mają być stosowane dla całej rodziny, mogą okazać się mało praktyczne. W takich przypadkach lepiej zainwestować w urządzenie z opcją pracy ciągłej.

Czas inhalacji u dziecka nie powinien być zbyt krótki. Zaleca się, aby nebulizacja u najmłodszych przebiegała powoli. Dlatego dobrze wybrać taki inhalator, który to umożliwia.

Wybierając inhalator dla dziecka dobrze sprawdzić też maksymalny swobodny przepływ powietrza.

  • Dla maluszków poniżej 3 roku, które oddychają szybko i płytko, najlepiej aby ten parametr nie przekraczał 5,5 litrów na minutę.
  • Inhalacja starszych dzieci może być wykonywana urządzeniem o przepływie 6-8 litrów na minutę.
  • Powyżej 12. roku życia można korzystać z inhalatora generującego ponad 10 litrów na minutę.

Teraz pora omówić poziom głośności. Inhalatory kompresorowe mimo wielu zalet, są hałaśliwe. Wiele z nich emituje odgłos pracy przekraczający 55 decybeli, a jest to natężenie dźwięku, przy którym zaczynamy odczuwać dyskomfort. Nie dla wszystkich ma to znaczenie, jednak w przypadku osób z nadwrażliwością sensoryczną już tak. Wówczas, aby inhalacja u dziecka przebiegała bez stresu, lepiej zainwestować w droższy, lecz pracujący cicho, inhalator ultradźwiękowy.

Ostatnim omawianym tu ważnym kryterium wyboru inhalatora domowego jest jego wyposażenie. Ważne, aby znalazły się w nim części zamienne, jak np. filtry, a ponadto także:

  • maska dla dziecka koniecznie bez otworów bocznych i w odpowiednim rozmiarze,
  • widełki nosowe, potrzebne, gdy ma być wykonana np. inhalacja na katar,
  • ustnik, odpowiedni dla dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.

Maska pediatryczna przeznaczona jest dla najmłodszych, inhalacja u dzieci ponad 3-letnich powinna odbywać się już z użyciem ustnika lub widełek. Przydatnym, choć nieobowiązkowym, gadżetem jest etui na nebulizator.

Jak wykonać inhalację prawidłowo?

Wielu rodziców zastanawia się, jak powinna być wykonana inhalacja u dziecka. Przed pierwszym użyciem nebulizatora, warto zapoznać się z instrukcją urządzenia i zaleceniami producenta. To pozwala prawidłowo eksploatować zakupiony inhalator i sprawić, że inhalacja będzie bardziej skuteczna.

Inhalacja krok po kroku

  • Zanim rozpocznie się inhalacja, trzeba przygotować sprzęt, pamiętając o umyciu maski/ustnika i odmierzeniu odpowiedniej dawki leku.
  • Maskę do inhalacji zakładamy w ten sposób, aby ściśle przylegała do twarzy, zakrywając nos i usta. Starszym dzieciom podajemy ustnik, który ogranicza straty leku i chroni oczy przed ewentualnym podrażnieniem.
  • Podczas inhalacji dziecko powinno przyjąć odpowiednią pozycję – niemowlę półleżącą, starszak – siedzącą, i głęboko oddychać. Nie przystępujemy do zabiegu, jeśli maluch jest niespokojny, płacze. Wówczas trzeba poczekać, aż się całkowicie uspokoi, wyreguluje oddech, aby inhalacja mogła w ogóle się odbyć i zadziałać. Pomóc w tym mogą specjalne smoczki do inhalacji niemowląt. W wyjątkowych sytuacjach można rozważyć inhalację maluszka podczas snu.
  • Gdy inhalacja już się zakończy, pamiętajmy, że trzeba dokładnie opłukać wodą twarz dziecka w miejscu kontaktu z lekiem, a następnie umyć mu zęby. To ważne zwłaszcza po zastosowaniu glikokortykosteroidów wziewnych, co niesie ryzyko rozwoju zakażeń grzybiczych i bakteryjnych jamy ustnej.
  • Należy też oczyścić maseczkę i pojemnik na leki oraz wyłączyć i zabezpieczyć urządzenie na czas spoczynku, według wskazań z ulotki informacyjnej. Jesienią i zimą lepiej nie wychodzić z domu od razu po wykonaniu inhalacji u dziecka.

Inhalacja u dziecka przynosi wiele zalet. Przynosi ulgę w uciążliwych dolegliwościach, może skrócić czas leczenia i uchronić przed rozwojem choroby. To prosty zabieg, który sprawdza się w wielu przypadkach – podczas alergii, przeziębienia, zapalenia zatok, ale i poważniejszych chorób, jak astma czy mukowiscydoza. Chociaż niesie wiele korzyści, trzeba pamiętać o tym, aby inhalacja przebiegała prawidłowo, z zastosowaniem odpowiedniego urządzenia i leków, zgodnie ze wskazówkami lekarza.


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
WODA MORSKA DLA DZIECI:
od 1. miesiąca życia
woda morska w ektoiną w delikatnej mgiełce z aplikatorem odpowiednim dla małych nosków
w naturalny sposób pomaga zmniejszyć obrzęk błony śluzowej, dzięki czemu ułatwia swobodne oddychanie
Ectimer