Szkarlatyna czy angina u dziecka?

Chociaż zarówno angina, jak i szkarlatyna wywoływane są przez te same bakterie — paciorkowce Streptococcus pyogenes – choroby te różnią się od siebie niektórymi objawami.

Angina to infekcja wywołująca stan zapalny gardła. Angina u dziecka zazwyczaj sprawia, że gardło i migdałki są mocno zaczerwienione, często w jamie ustnej pojawia się też nalot sugerujący przerost bakteryjny. Angina pojawia się najczęściej u dzieci i młodzieży w wieku szkolnym, a szczyt zachorowań przypada na 7. lub 8. rok życia

Anginą nazywa się każdy rodzaj zapalenia gardła, niezależnie od tego, przez jakie drobnoustroje zostało wywołane. Dlatego występuje rozróżnienie na anginę wywołaną przez paciorkowce S. pyogenes oraz taką, której przyczyną są wirusy. Kaszel, katar, chrypka czy zapalenie spojówek to sygnały, że choroba ma podłoże wirusowe. Rozróżnienie, który patogen odpowiada za ból gardła dziecka jest istotne, ponieważ infekcje paciorkowcowe są leczone antybiotykami, których nie powinno się nadużywać. 

U niemowląt i małych dzieci najczęstszą przyczyną bólu gardła jest infekcja wirusowa. Można wtedy stosować leki antywirusowe, jednak podobnie jak przeziębienie, lekkie zapalenie gardła o podłożu wirusowym mija samo w czasie 7. do 10. dni. 

Szkarlatyna jest wywoływana przez te same paciorkowce, co angina. Jednakże w jej przebiegu występuje czerwona wysypka. Zwykle dotyczy dzieci w wieku od 5. do 15. lat. Objawy szkarlatyny zwykle pojawiają się między 1. a 3. dniem po zarażeniu i obejmują bardzo silny ból gardła połączony ze szkarłatnym lub malinowym zabarwieniem, obrzęk węzłów chłonnych i gorączkę.Około 12. do 24. godzin po wystąpieniu pierwszych symptomów bólu na skórze dziecka pojawiają się czerwone plamy, zwykle na twarzy, szyi, pachach lub w okolicy pachwiny. W ciągu doby wysypka rozprzestrzenia się na resztę ciała, a po 3 do 7 dniach zaczyna się łuszczyć.

Angina – objawy

Angina u dziecka, nawet często nawracająca, nie powinna powodować niepokoju. Dzieci, u których pojawiają się objawy anginy co jakiś czas, mogą mieć kontakt z kimś zarażonym, prawdopodobnie w domu lub w przedszkolu czy szkole. Niektórzy rodzice nie wiedzą, czy angina jest zaraźliwa oraz, czy można ją przenosić nawet bez objawów. W rzeczywistości nosicielem paciorkowca można być nawet jeśli w organizmie nie rozwinie się angina, a taka osoba może nieświadomie zarażać innych.

Objawy anginy u dzieci to przede wszystkim:

  • drażliwość lub płaczliwość;
  • gorączka
  • brak apetytu;
  • powiększone węzły chłonne gardła;
  • zaczerwienienie migdałków i/lub gardła;
  • ból głowy.

Anginę bakteryjną można zdiagnozować za pomocą testu antygenowego, testu molekularnego (PCR) lub posiewu z gardła. Praktykuje się to jednak głównie wtedy, gdy choroba trwa zbyt długo (powyżej 14 dni) lub gdy nie ma pewności co do tego, czy mamy do czynienia z infekcją wirusową, czy bakteryjną.

Szkarlatyna – objawy

Objawy szkarlatyny u dzieci są bardzo podobne do objawów anginy. Jest to zrozumiałe, jako że obie choroby odpowiada ten sam patogen. Objawy anginy u dziecka to:

  • gorączka (wyższa niż przy anginie, dochodząca do 40 stopni)
  • ból gardła;
  • dreszcze;
  • ból głowy;
  • wymioty;
  • ból brzucha;
  • widoczny biały nalot na języku;
  • ciemnoczerwony kolor języka, gardła oraz migdałków;
  • wysypka.

Wysypka przy szkarlatynie bywa bardzo charakterystyczna: czerwona, przypominająca papier ścierny pojawiająca się na szyi, czole, policzkach i klatce piersiowej. Czasem rozprzestrzenia się na ramiona i plecy. Zwykle zaczyna zanikać po 2-7 dniach. Wysypka spowodowana przez szkarlatynę różni się od innego rodzaju wykwitów i lekarze interniści zwykle nie mają problemów z diagnozowaniem szkarlatyny u dziecka. Przy podejrzeniu tej choroby często wykonuje się wymaz z gardła, aby potwierdzić, że to paciorkowce są źródłem wysypki. 

Jak leczyć anginę u dziecka?

Podstawowym sposobem leczenia anginy bakteryjnej są antybiotyki. Penicylinę lub amoksycylinę najczęściej przepisuje się w przypadku tej choroby, ale jeśli dziecko ma alergię na penicylinę, inne antybiotyki mogą także używane z powodzeniem.

W przypadku zarówno anginy, jak i szkarlatyny, antybiotyki działają bardzo dobrze, zmniejszając objawy w ciągu 24 do 48 godzin. Co więcej, zmniejszają także szanse przeniesienia paciorkowca na inne osoby, a także wystąpienia gorączki reumatycznej, która jest poważnym powikłaniem anginy. Bardzo ważne jest też, że jeśli objawy nie staną się mniej uciążliwe po dwóch dniach po podaniu antybiotyku, konieczny jest kolejny kontakt z lekarzem. Brak reakcji na antybiotyk może oznaczać, że został źle dobrany. Aby złagodzić ból i gorączkę, można stosować paracetamol lub ibuprofen

Przeczytaj także: Jak leczyć zapalenie gardła u niemowlaka?


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
Polecane przez rodziców:
spray wspomagający leczenie stanów zapalnych gardła, spowodowanych przez infekcje bakteryjne i wirusowe
bezpieczny dla dzieci
pomaga zapobiec infekcji, np. po zabiegu usunięcia migdałków
łagodzi ból i podrażnienie
Argentin-T

Domowe sposoby na anginę u dziecka

Ponieważ angina u dziecka ustępuje całkowicie po 1-2 tygodniach, warto użyć domowych środków, aby zmniejszyć niektóre objawy. Nawodnienie jest szczególnie ważne w czasie gorączki. Komórki organizmu potrzebują płynów, aby prawidłowo funkcjonować, w tym zwalczać złośliwe infekcje. Woda i inne płyny również pomagają utrzymać nawilżenie gardła, co może zmniejszyć ból gardła podczas przełykania. 

Dziecku można podać także wodę z miodem.Miód ma naturalne właściwości antybakteryjne, dzięki czemu świetnie nadaje się do łagodzenia infekcji oraz bólu gardła. Wymieszaj 2 łyżki miodu w ciepłej wodzie lub herbacie. W razie potrzeby podawaj dziecku tego typu napój kilka razy dziennie, pamiętając jednak, że niemowlęta poniżej pierwszego roku życia w ogóle nie powinny spożywać miodu.

Często mówi się, że rosół ma właściwości lecznicze. Chociaż nie jest w stanie rzeczywiście wyleczyć anginy (ani innej infekcji) tego typu zupy dostarczają płynów, mają sporo właściwości odżywczych i kalorii, które są potrzebne do walki z infekcją. 

Używanie nawilżaczy powietrza to kolejny świetny sposób na złagodzenie suchości i dyskomfortu związanego z bólem gardła. Użyj go w sypialni dziecka wieczorem, zwłaszcza jeśli angina utrudnia mu zasypianie.

Ile trwa angina u dziecka?

Angina u dziecka ma to do siebie, że zwykle pojawia się nagle. Antybiotyki działają najlepiej, jeśli zostaną podane w przeciągu pierwszych 48 godzin choroby. Angina ustępuje samoistnie w ciągu około 7-10 dni, a objawy zwykle nasilają się w ciągu pierwszych 2-3 dni, a następnie zaczynają się ustępować powoli.

Po zarażeniu paciorkowcem dziecko nie wykazuje żadnych objawów choroby przez pierwsze 2-5 dni. Nazywa się to okresem inkubacji. W tym czasie zaraża jednak inne osoby. Jeśli zauważysz, że symptomy pogarszają się po 3 dniach lub nie ustępują samoistnie po 7-10 dniach, porozmawiaj z lekarzem pediatrą. 

Antybiotyki na anginę są zwykle przepisywane na 10 dni. Nawet jeśli dziecko poczuje się lepiej wcześniej, ważne jest, aby wziąć wszystkie leki przepisane przez lekarza, chyba że zaleci przerwanie leczenia. Zbyt wczesne przerwanie leczenia może spowodować nawrót infekcji i może sprawić, że lek będzie nieskuteczny w przypadku, gdy dziecko ponownie zachoruje. 

Może zainteresować Cię również: Suplementy na odporność dla dzieci – czy warto je stosować?


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
W okresie przejściowego osłabienia, do regeneracji po infekcjach:
unikalne połączenie naturalnych składników wspierających układ odpornościowy
Zawiera składniki pochodzenia naturalnego – nukleotydy, fukoidan, cynk i witaminę D
wspiera funkcjonowanie układu immunologicznego, stymulując powstawanie komórek odpornościowych
Regestim

Steer AC, Lamagni T, Curtis N, Carapetis JR. Invasive group a streptococcal disease: epidemiology, pathogenesis and management. Drugs. 2012;72(9):1213–27. Epub 2012/06/13. pmid:22686614.

Rogawski ET, Platts-Mills JA, Seidman JC, John S, Mahfuz M, Ulak M, et al. Use of antibiotics in children younger than two years in eight countries: a prospective cohort study. Bull World Health Organ. 2017;95(1):49–61. Epub 2017/01/06. pmid:28053364.

Le Marechal F, Martinot A, Duhamel A, Pruvost I, Dubos F. Streptococcal pharyngitis in children: a meta-analysis of clinical decision rules and their clinical variables. BMJ Open. 2013 Mar 9;3(3):e001482. doi: 10.1136/bmjopen-2012-001482. PMID: 23474784; PMCID: PMC3612811.