Prawo taty do osobistego sprawowania opieki nad żoną po porodzie

Świeżo upieczonemu tacie zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę lub na podstawie umowy zlecenia – o ile przystąpił on do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego – przysługuje prawo do usprawiedliwienia swojej nieobecności w pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad żoną po porodzie. Warunkiem skorzystania z powyższego uprawnienia jest otrzymanie przez tatę stosownego zaświadczenia lekarskiego – w praktyce, najczęściej wystawianego przez lekarza, który sporządza wypis żony ze szpitala po porodzie. Lekarz może udzielić tacie takiego zwolnienia, w wymiarze maksymalnie 14 dni. Za czas ten tacie przysługiwać będzie zasiłek opiekuńczy w wysokości 80% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za okres ostatnich 12 miesięcy.

Jest tylko jedno wyłączenie, kiedy tata nie będzie mógł skorzystać z powyższego uprawnienia. Będzie to miało miejsce, jeżeli wspólnie z nimi, w gospodarstwie domowym, pozostają inni członkowie rodziny, którzy mogliby zapewnić opiekę mamie, która wyszła ze szpitala.


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
Polecane przez rodziców do stosowania w terapii inhalacyjnej:
bez barier wiekowych
bezieczny dla kobiet w ciąży
łagodzi objawy przeziębienia przebiegającego z mokrym kaszlem
udrażnia i oczyszcza nos z gęstego kataru utrudniającego oddychanie
Nebu-dose Baby

Dłuższy pobyt mamy w szpitalu, a uprawnienia taty związane z opieką nad dzieckiem

Może się tak zdarzyć, że osobista opieka męża nad żoną po jej wypisie ze szpitala nie będzie wystarczająca i lekarz zadecyduje, że młoda mama musi pozostać dłużej w szpitalu. Jeżeli razem z mamą, w szpitalu nie może pozostać również noworodek, ponieważ stan jej zdrowia jest na tyle poważny, że nie dałaby rady się nim opiekować – tacie maluszka przysługiwać będzie prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego w wymiarze do 8 tygodni, jeżeli przerwie zatrudnienie lub inną działalność zarobkową, w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. W tym przypadku zasiłek również będzie opiewał na kwotę stanowiącą równowartość 80% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za okres ostatnich 12 miesięcy.

Urlop okolicznościowy w związku z urodzeniem się dziecka

Niezależnie od powyższych „zasiłkowych” okresów nieobecności w pracy, tacie przysługują 2 dni zwolnienia od pracy w związku z urodzeniem się dziecka. Za czas ten zachowuje on prawo do pełnego wynagrodzenia.

Urlop ojcowski

Tacie dziecka przysługuje ponadto urlop ojcowski, w wymiarze 2 tygodni. Może on zostać wykorzystany w dowolnym momencie, nie później jednak niż do ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia i nie więcej niż w dwóch częściach, z których każda musi trwać przynajmniej tydzień. Za czas tego urlopu, tacie przysługiwać będzie zasiłek macierzyński w wysokości 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za okres ostatnich 12 miesięcy.

Wniosek o urlop ojcowski należy złożyć u pracodawcy nie później niż na 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu, dołączając do niego skrócony odpis aktu urodzenia dziecka oraz oświadczenie, czy tata dotychczas korzystał z urlopu ojcowskiego. Pracodawca nie może odmówić jego udzielenia.

Urlop macierzyński w zastępstwie żony

Co do zasady, urlop macierzyński – a zwłaszcza pierwsze 14 tygodni tego urlopu – przysługuje mamie dziecka. W określonych, wyjątkowych, sytuacjach może jednak skorzystać z niego również tata, zachowując prawo do zasiłku macierzyńskiego. Jedną z takich okoliczności, która może dotyczyć niedalekiego okresu po porodzie, jest sytuacja, w której mama dziecka, przebywa w szpitalu. Jeżeli jej pobyt w szpitalu, dotyczy pierwszych 8 tygodni po porodzie – tata dziecka może wówczas skorzystać z dodatkowego zasiłku opiekuńczego, o którym była mowa powyżej. Jeżeli jednak zdarzyłoby się tak, że pobyt mamy w szpitalu, wydłużyłby się ponad wspomniane 8 tygodni od porodu bądź trafiłaby do szpitala dopiero po upływie tych 8 tygodni – wówczas, na czas swojego pobytu w szpitalu – może ona przerwać urlop macierzyński, a część urlopu macierzyńskiego – za ten okres – może wykorzystać tata dziecka, aby zaopiekować się maleństwem.

Opieka nad zdrowym dzieckiem

Warto również pamiętać, że z momentem narodzin dziecka, rodzice nabywają prawo do – niejako – 2 dodatkowych dni urlopu, w każdym roku kalendarzowym, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Potocznie uprawnienie to określane jest jako opieka nad zdrowym dzieckiem. Istotnym w tym wypadku jest tylko to, że wspominane 2 dni w roku, przysługują łącznie obojgu rodzicom. Skoro jednak mama maluszka, najprawdopodobniej do końca roku, przebywać będzie na urlopie macierzyńskim – szkoda byłoby, gdyby tym razem, nie wykorzystał ich tata. Myślę, że dobrym pomysłem byłoby dopisanie ich do poporodowego „pakietu” dni wolnych tatusia. 😊


Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1320)

Ustawa z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1133)

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15.05.1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1632)

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8.12.2015 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków (Dz.U. z 2015 r., poz. 2243)