- „Wtórne utonięcie” to potoczne określenie; w medycynie mówi się o powikłaniach po zachłyśnięciu się wodą.
- Nagła śmierć dziecka wiele godzin lub dni po kontakcie z wodą to mit. Powikłania (np. obrzęk płuc) pojawiają się zwykle w ciągu 4–8 godzin po incydencie.
- Objawy, które powinny niepokoić to: uporczywy kaszel, duszności, charczący oddech, bladość lub sinica, senność, niepokój, odkrztuszanie pienistej wydzieliny. W takim przypadku konieczna jest szybka pomoc medyczna – należy udać się do szpitala lub wezwać pogotowie ratunkowe.
- Jeśli u dziecka po zachłyśnięciu się wodą w ciągu kilku godzin nie wystąpią niepokojące objawy, nie ma powodów do obaw.
Wtórne utonięcie u dzieci – fakty i mity
W 2017 roku czteroletni chłopiec z Teksasu zmarł tydzień po tym, jak został przewrócony i na krótko zanurzony podczas zabawy w wodzie po kolana.
Media obiegła informacja o rzadkim przypadku „wtórnego utonięcia”. W rzeczywistości jednak przyczyną zgonu było zapalenie mięśnia sercowego – jak wykazała sekcja zwłok. I nie miało to nic wspólnego z incydentem sprzed tygodnia.
„Wtórne utonięcie” lub „suche utonięcie” często przedstawiane jest jako nagła śmierć wiele godzin, a nawet dni po kąpieli. Jednak specjaliści podkreślają, że jest to wręcz niemożliwe.
Mitem jest, że dziecko bez żadnych objawów może nagle „utonąć” w nocy podczas snu. To dobra wiadomość! Jeśli Twoje dziecko podczas zabawy w basenie, jeziorze czy morzu zachłysnęło się wodą, jednak w ciągu kilku następnych godzin nie wystąpiły u niego żadne niepokojące symptomy, nie ma powodu do obaw.
„Nigdy nie opublikowano w literaturze medycznej przypadku pacjenta, który przeszedł ocenę kliniczną, początkowo nie miał żadnych objawów, a później jego stan się pogorszył i zmarł ponad 8 godzin po zdarzeniu”. – czytamy w artykule ‘Dry drowning’ and other myths opublikowanym w Cleveland Clinic Journal of Medicine.
Powikłania po tonięciu rzeczywiście mogą wystąpić, jednak pojawiają się one już po wyjściu z wody i nasilają zwykle w ciągu 4-8 godzin. Powikłaniem może być na przykład zagrażający życiu obrzęk płuc.
Objawy „wtórnego utonięcia”. Co powinno zaniepokoić?
Dziecko, które zachłysnęło się wodą lub doświadczyło podtopienia, należy uważnie obserwować w ciągu kilku pierwszych godzin po incydencie.
Do najczęstszych objawów „wtórnego utonięcia” należą:
- uporczywy kaszel, który nasila się z czasem;
- duszności;
- charczący oddech;
- bladość lub zasinienie skóry;
- senność, apatia, trudności z koncentracją;
- niepokój;
- odkrztuszanie pienistej wydzieliny.
Należy pamiętać, że nie wszystkie objawy muszą wystąpić jednocześnie, czasami pojawia się tylko kilka z nich.
0,9% roztwór soli fizjologicznej o szerokim zastosowaniu. Objawowo łagodzi katar
Suchy spray na rany i blizny.
Silikonowy żel na rany i blizny
Wspomaga gojenie się ran i procesy regeneracji.
Krem na przebarwienia skóry powstałe po operacji.
Co robić, kiedy u dziecka wystąpią powikłania po zachłyśnięciu się wodą?
Jeśli u dziecka pojawią się powyższe objawy, należy zgłosić się do najbliższego szpitala lub wezwać pogotowie ratunkowe. W takiej sytuacji nie można zwlekać, ponieważ obrzęk płuc – który jest jednym z najczęstszych powikłań po tonięciu – jest stanem zagrożenia życia.
Ważne, by zachować zdrowy rozsądek i nie ulegać panice. Choć powikłania po tonięciu mogą się zdarzyć, to są one naprawdę rzadkie, a przede wszystkim nigdy nie pojawiają się „bez ostrzeżenia” po wielu godzinach czy dniach od zdarzenia w wodzie.
Analiza opublikowana w 1997 roku w czasopiśmie Chest Journal, obejmująca aż 1 831 przypadków podtopień z lat 1972–1991, dostarcza bardzo uspokajających danych. Badanie prowadzone przez dr. Davida Szpilmana przez 19 lat wykazało, że wśród pacjentów, u których po incydencie w wodzie występował jedynie kaszel, nie odnotowano ani jednego przypadku śmiertelnego.
Dlatego, jeśli Twoje dziecko zachłysnęło się wodą, ale po chwili doszło do siebie, bawi się, je, rozmawia i nie ma żadnych objawów przez kilka godzin – nie ma powodu, aby budzić go w nocy i kontrolować jego stan zdrowia.
Odpowiedni nadzór nad dzieckiem to podstawa
Specjaliści uspokajają, że zagrożenie nie jest tak duże, jak często przedstawiają popularne media. To jednak nie oznacza, że można bagatelizować ryzyko.
Najważniejszy jest odpowiedni nadzór – dziecko nigdy nie powinno przebywać w wodzie bez opieki osoby dorosłej. Ponadto podczas wypoczynku nad wodą nigdy nie należy łączyć opieki nad dzieckiem z piciem alkoholu, przeglądaniem telefonu czy drzemką.
Wiele wypadków zdarza się w ciągu kilku sekund nieuwagi. Dlatego tak ważne jest, aby opiekun był w pełni obecny – fizycznie i psychicznie.
Warto również wybierać strzeżone kąpieliska, gdzie w razie potrzeby pomocą służą wykwalifikowani ratownicy. Obecność służb ratunkowych to dodatkowy element bezpieczeństwa, który może mieć ogromne znaczenie w sytuacjach nagłych.
Jak zadbać o jelita dziecka i zapobiec problemom brzuszkowym w podróży? Odpowiedź w artykule!
Zdarte kolano u dziecka to nierzadkie zjawisko. Maluchy mają cienki naskórek, są mniej sprawne fizyc...
Marzysz o beztroskich wakacjach z rodziną, ale diagnoza astmy u dziecka budzi obawy? Spokojnie! Astm...
Rodzinny piknik to doskonały pomysł na wspólne spędzenie ciepłego popołudnia na świeżym powietrzu.
Lekarz podpowiada, jak zadbać o skórę dziecka z AZS na wakacjach, by wyjazd był czystą przyjemności...
Szpilman D, Sempsrott J, Webber J, Hawkins SC, Barcala-Furelos R, Schmidt A, Queiroga AC. 'Dry drowning’ and other myths. Cleve Clin J Med. 2018 Jul;85(7):529-535. doi: 10.3949/ccjm.85a.17070. PMID: 30004377.
David Szpilman, Near-Drowning and Drowning Classification: A Proposal to Stratify Mortality Based on the Analysis of 1,831 Cases, Chest, Volume 112, Issue 3. 1997, Pages 660-665, ISSN 0012-3692, https://doi.org/10.1378/chest.112.3.660.