Jesienna alergia. Co pyli w listopadzie?

Listopad – wydawa┼éoby si─Ö, ┼╝e to pierwszy miesi─ůc prawdziwego wytchnienia dla alergik├│w. I cho─ç rzeczywi┼Ťcie pod koniec roku w powietrzu nie ma ju┼╝ ┼Ťladu po py┼ékach ro┼Ťlin, dawa─ç si─Ö we znaki mog─ů ÔÇťpy┼ékiÔÇŁ grzyb├│w mikroskopowych (ple┼Ťniowych). 

Cladosporium Alternaria, dwa najcz─Ö┼Ťciej uczulaj─ůce grzyby ple┼Ťniowe, s─ů aktywne niemal przez ca┼éy rok.

Najbardziej obficie pyl─ů od maja do wrze┼Ťnia, ale zarodnikuj─ů tak┼╝e przedtem i potem, r├│wnie┼╝ w listopadzie. Im bli┼╝ej zimy, tym ich st─Ö┼╝enie maleje, ale wci─ů┼╝ jest na tyle znacz─ůce, ┼╝e uwzgl─Ödnia je kalendarz pylenia. W pierwszym tygodniu listopada w powietrzu unosz─ů si─Ö jeszcze zarodniki Alternaria, z kolei alergeny pochodz─ůce od Cladosporium s─ů obecne przez ca┼éy miesi─ůc, a nawet d┼éu┼╝ej, dop├│ki temperatura nie spadnie poni┼╝ej 0Ôäâ

  • Co pyli w pa┼║dzierniku i listopadzie? Grzyby z rodzaju Alternaria.
  • Co pyli w pa┼║dzierniku, listopadzie i grudniu? Grzyby z rodzaju Cladosporium.

Uwolnij si─Ö od uci─ů┼╝liwych objaw├│w alergii
Reklama

Pylenie listopadowe a pogoda dla alergik├│w

Zarodnikowanie grzyb├│w ple┼Ťniowych zale┼╝y od warunk├│w atmosferycznych, ale tylko w pewnym stopniu. Zarodniki ple┼Ťni uwalniane s─ů bowiem niemal nieustannie, bez wzgl─Ödu na to, czy pogoda temu sprzyja, czy te┼╝ nie. Najwi─Öksze ich st─Ö┼╝enie zauwa┼╝a si─Ö w lipcu i sierpniu, gdy termometry za oknem wskazuj─ů 22-28Ôäâ, jednak nawet gdy robi si─Ö ch┼éodniej, proces zarodnikowania ple┼Ťni nie zanika. Zatrzymuje go dopiero mr├│z, ale czy mo┼╝emy si─Ö go spodziewa─ç w listopadzie?

Jak przewiduj─ů eksperci, listopad 2023 roku ma by─ç, podobnie jak w poprzednich latach, ch┼éodny, ale raczej nie mro┼║ny. Minusowe temperatury maj─ů nadej┼Ť─ç dopiero w grudniu. Mo┼╝na zatem podejrzewa─ç, ┼╝e do tego czasu zarodniki Cladosporium b─Öd─ů utrzymywa─ç si─Ö w powietrzu. Zreszt─ů, ciep┼éa, z┼éota jesie┼ä, kt├│ra trwa w najlepsze, jak najbardziej temu sprzyja. 

Grzyby ple┼Ťniowe produkuj─ů najwi─Öcej zarodnik├│w pod deszczu, w pogodne, suche i wietrzne dni. To warunki sprzyjaj─ůce alergii. 

Alergia na ple┼Ťnie. Jak rozpozna─ç co nas uczula w listopadzie?

Rzadko si─Ö zdarza, aby alergi─Ö wywo┼éywa┼éy tylko i wy┼é─ůcznie jednego rodzaju grzyby mikroskopowe. Najcz─Ö┼Ťciej uczulenie na zarodniki ple┼Ťni idzie w parze z uczuleniem na py┼éki traw, roztocza kurzu domowego i domowych czworonog├│w. Bardzo cz─Östo alergi─Ö na Cladosporium Alternaria rozpoznaje si─Ö u os├│b z alergicznym nie┼╝ytem nosa, atopowym zapaleniem sk├│ry czy astm─ů oskrzelow─ů. 

Doro┼Ťli i dzieci obci─ů┼╝eni przewlek┼éymi chorobami alergicznymi mog─ů wi─Öc jesieni─ů, podobnie jak latem, boryka─ç si─Ö z ciekn─ůcym katarem, napadami kichania, kaszlem i innymi dolegliwo┼Ťciami. Co wi─Öcej, listopadowe alergeny wziewne, w tym g┼é├│wnie zarodniki ple┼Ťni i roztocza kurzu domowego, mog─ů nasila─ç objawy atopii, powoduj─ůc sucho┼Ť─ç, zaczerwienienie i ┼Ťwi─ůd sk├│ry. 

Z uczuleniem na zarodniki grzyb├│w mikroskopowych jest jeszcze jeden problem. Wywo┼éuj─ů reakcje alergiczne nie tylko podczas spacer├│w, lecz r├│wnie┼╝ w czasie przebywania w domu. Grzyby ple┼Ťniowerozwijaj─ů si─Ö w glebach, opadni─Ötych li┼Ťciach i rozk┼éadaj─ůcych si─Ö ro┼Ťlinach, ale s─ů obecne tak w ┼Ťrodowisku zewn─Ötrznym, jak i wewn─ůtrzdomowym. Cladosporium Alternaria wraz z innymi ple┼Ťniami mog─ů kolonizowa─ç si─Ö na zawilgoconych ┼Ťcianach, okiennicach i parapetach. Dotyczy to zw┼éaszcza ┼║le wentylowanych pomieszcze┼ä – jakimi przewa┼╝nie s─ů ┼éazienki, piwnice i ganki. Ple┼Ť┼ä w mieszkaniu sprzyja rozwojowi alergii oraz nasila przebieg istniej─ůcych ju┼╝ uczule┼ä. 

Alergia na ple┼Ťnie mo┼╝e ujawnia─ç si─Ö na wiele sposob├│w:

  • katarem i kaszlem, kt├│re mo┼╝na pomyli─ç z objawami przezi─Öbienia,
  • nawracaj─ůcymi infekcjami oddechowymi,
  • zaostrzeniem objaw├│w astmy,
  • nasileniem atopowego zapalenia sk├│ry,
  • wyst─ůpieniem reakcji sk├│rnej, np.pokrzywki,
  • dolegliwo┼Ťciami ze strony uk┼éadu pokarmowego. 

Polecane do inhalacji

Porady dla alergik├│w. Jak radzi─ç sobie z tym, co uczula jesieni─ů?

Tym, co uczula w listopadzie nie s─ů same zarodniki ple┼Ťni, lecz jednocze┼Ťnie z nimi uczulaj─ůce roztocza kurzu domowego i alergeny zwierz─ůt domowych.

Te alergeny dokuczaj─ů bardziej ni┼╝ zwykle po uruchomieniu kaloryfer├│w. Nasilone alergie w sezonie grzewczym to prawdziwa jesienna plaga, z jak─ů musi mierzy─ç si─Ö wiele rodzin. Co mo┼╝na zrobi─ç, aby ograniczy─ç szkodliwy wp┼éyw wszechobecnych alergen├│w?

Je┼Ťli chodzi o ple┼Ťnie, trzeba zwalczy─ç ich wszelkie domowe siedliska, do czego najcz─Ö┼Ťciej niezb─Ödne jest profesjonalne odgrzybianie. Ponadto warto zadba─ç o korzystny mikroklimat w mieszkaniu, zar├│wno sprawdzaj─ůc sprawno┼Ť─ç wentylacji pomieszcze┼ä, jak i kilkukrotnie w ci─ůgu dnia otwieraj─ůc szeroko okna. Wa┼╝ne, by utrzymywa─ç odpowiedni─ů wilgotno┼Ť─ç – zbyt du┼╝a sprzyja rozwojowi ple┼Ťni, dlatego lepiej zrezygnowa─ç z hodowli kwiat├│w doniczkowych i u┼╝ywania nawil┼╝aczy powietrza. Nale┼╝y te┼╝ pami─Öta─ç, ┼╝e jesienne prace w ogrodzie, zw┼éaszcza grabienie trawnika, powinni przej─ů─ç ci domownicy, kt├│rzy s─ů wolni od alergii wziewnych. Lepiej te┼╝ nie zach─Öca─ç dzieci do zabaw w stercie li┼Ťci.

dziecko bawi si─Ö w stercie li┼Ťci

Teraz kilka s┼é├│w o walce z roztoczami. Te mikroskopowe paj─Öczaki zasiedlaj─ů przede wszystkim materace, po┼Ťciele i domowe tekstylia. Ich cz─Öste pranie i wietrzenie to zatem podstawa profilaktyki antyalergicznej. Rodzice ma┼éych alergik├│w powinni te┼╝ raz na jaki┼Ť czas odkurza─ç dzieci─Öce maskotki – mo┼╝na wynie┼Ť─ç je na zewn─ůtrz lub w┼éo┼╝y─ç do zamra┼╝alki. Wa┼╝ne, by nie przechowywa─ç ich na wierzchu, lecz w zamykanych szafkach lub p├│┼ékach. Nale┼╝y te┼╝ wspomnie─ç o urz─ůdzeniach AGD z filtrami HEPA, odkurzacze i oczyszczacze powietrza s─ů dla alergik├│w naprawd─Ö sporym wsparciem, wi─Öc warto powa┼╝nie rozwa┼╝y─ç ich zakup.

Walcz─ůc z alergenami wziewnymi trzeba mie─ç ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e to walka z wiatrakami. Unosz─ůce si─Ö w powietrzu uczulaj─ůce cz─ůsteczki s─ů tak ma┼ée, a do tego wszechobecne, ┼╝e nie spos├│b wyeliminowa─ç ich w 100%. Oczywi┼Ťcie nie oznacza to, ┼╝e nie nale┼╝y pr├│bowa─ç. Stosuj─ůc powy┼╝sze metody, mo┼╝na w znacz─ůcy spos├│b zmniejszy─ç st─Ö┼╝enie alergen├│w w domowym powietrzu, a tym samym zminimalizowa─ç objawy alergii. 

Pomagaj─ů w tym te┼╝ preparaty dla alergik├│w – w sezonie grzewczym doro┼Ťli i dzieci z atopowym zapaleniem sk├│ry powinni wprowadzi─ç do codziennej piel─Ögnacji kremy do sk├│ry atopowej. Alergikom borykaj─ůcym si─Ö z nawracaj─ůcym katarem siennym zaleca si─Ö p┼éukanie nosa sol─ů fizjologiczn─ů (dzieciom ┼éatwiej aplikowa─ç spray z wod─ů morsk─ů). Warto si─Ögn─ů─ç te┼╝ po preparaty do nosa z ektoin─ů, kt├│re dzi─Öki tej naturalnej substancji, tworz─ů na b┼éonie ┼Ťluzowej film ochronny ograniczaj─ůcy wnikanie alergen├│w. Dobrym pomys┼éem jest te┼╝ skorzystanie z corocznych szczepie┼ä przeciwko grypie – alergie mog─ů sprzyja─ç rozwojowi infekcji wirusowych, a ┼╝e istnieje spos├│b, by przynajmniej w pewnym stopniu im zapobiec, dobrze z niego skorzysta─ç.┬á


wektorowa grafika mała pozioma fala
Z ektoin─ů
do piel─Ögnacji

prosto z natury


B. Rymarczyk i wsp., Udzia┼é uczulenia na zarodniki grzyb├│w ple┼Ťniowych w anafilaksji os├│b doros┼éych, Alergia-Astma-Alergologia, 2018, 23 (3)

M. R├│┼╝alska-Kuderska i wsp., Grzyby ple┼Ťniowe i rola alergii na grzyby w przewlek┼éym zapaleniu b┼éony ┼Ťluzowej nosa i zatok przynosowych, Otolaryngologia Polska, 2009, 63 (3)

K. Jahnz-R├│┼╝yk, Wprowadzenie do alergii na antygeny grzyb├│w ple┼Ťniowych, Polski Merkuriusz Lekarski, 2008, 24

Eksperymentalna prognoza d┼éugoterminowa temperatury i opadu na listopad 2023 r. ÔÇô luty 2024 r. – Centrum Modelowania Meteorologicznego IMGW-PIB

Cladosporium – Alergeny – Cykle tematyczne – Artyku┼éy – Medycyna Praktyczna (mp.pl)

Alergeny grzyb├│w mikroskopowych z rodzaju Alternaria | Alergie – mp.pl

Grzyby mikroskopowe (ple┼Ťniowe) | Alergie – mp.pl