Ciąża to jeden z najpiękniejszych, ale i najbardziej wymagających okresów w życiu kobiety. Wspomina się go ze wzruszeniem, ale i pewnego rodzaju ulgą. Bo nie wszystko zawsze przebiega książkowo i niejednokrotnie ciąża rodzi więcej pytań niż odpowiedzi.
Dlatego nasze redaktorki, które są już mamami, dzielą się wiedzą, doświadczeniem, rozmawiają z ekspertami i szukają nowych rozwiązań dla starych problemów. Staramy się przybliżać temat ciąży i porodu, łamać tabu, obalać stereotypy i wspierać kobiety na drodze do macierzyństwa.
Przyszła Mamo, pozwól, że będziemy Ci towarzyszyć przez 9 miesięcy oczekiwania na dziecko. Na naszym portalu znajdziesz informacje o przebiegu ciąży i rozwoju Maluszka od poczęcia do narodzin, poznasz sposoby na ciążowe dolegliwości, uzyskasz też pomoc w kwestiach dotyczących diety i aktywności fizycznej. Mamy wiele do zaoferowania.
Ciąża – pytania i odpowiedzi, szybkie Q&A
Poniżej krótko odpowiadamy na najbardziej nurtujące pytania dotyczące ciąży. Znajdziesz tu konkretne informacje, a jeśli będziesz chciała dowiedzieć się więcej, wystarczy kliknąć w link, który przekieruje Cię do artykułu szczegółowo omawiającego dane zagadnienie.
Czy uprawianie seksu w ciąży jest niebezpieczne dla dziecka?
Zdaniem położnej, Jolanty Rusin: Nie!
Jeśli ciąża jest fizjologiczna i nie występują żadne zagrożenia, to nie ma powodu, by rezygnować ze współżycia. Potrzeby seksualne to jedne z podstawowych potrzeb człowieka, są często niezbędne, aby czuć się zdrowym pod względem fizycznym i psychicznym.
W większości przypadków seks w ciąży jest bezpieczny dla dziecka. Wstrzemięźliwość zaleca się tylko w sytuacjach zagrażających poronieniem lub porodem przedwczesnym, jak np.:
- krwawienie,
- łożysko przodujące,
- niewydolność lub skrócenie szyjki macicy,
- wyciek płynu owodniowego.
W zdrowo przebiegającej ciąży ani stosunek seksualny, ani orgazm kobiecy nie niesie zagrożenia dla dziecka. Poza tym chronią je wody płodowe, które tłumią wszelkiego rodzaju bodźce. W ogóle uważa się, że współżycie w ciąży oddziałuje na płód w niewielkim stopniu.
Możecie więc cieszyć się seksem przez całe 9 miesięcy, nawet tuż przed rozwiązaniem. I nie trzeba obawiać się, że seks przyspieszy poród – nie ma żadnych dowodów, które jednoznacznie by to wykazywały.
Wiadomo natomiast, że aktywność seksualna w ciąży pomaga wytrenować mięśnie macicy. Ponadto zawarta w nasieniu prostaglandyna zmiękcza szyjkę macicy. To wszystko może wspierać proces naturalnego porodu, ale w prawidłowo przebiegającej ciąży rozpocznie się on tylko wtedy, gdy organizm będzie na to gotowy. Zatem bez obaw, a jeśli kwestia bezpieczeństwa seksu w ciąży nadal was nurtuje, porozmawiajcie o tym z lekarzem.
Może zainteresować Cię także: 6 pytań do położnej – masturbacja w ciąży
Czy w ciąży najlepiej jest spać na boku?
W ciąży możesz spać, jak lubisz. Jeśli jednak jesteś w III trymestrze, a leżenie na plecach Ci nie służy, bo po chwili masz mdłości, mroczki przed oczami, zawroty głowy albo odczuwasz ból bioder, wówczas lepiej nie kładź się na wznak.
W zaawansowanej ciąży macica może uciskać duże naczynia krwionośne i zaburzać przepływ krwi, powodując złe samopoczucie u matki i grożąc niedotlenieniem u dziecka. To zdarza się rzadko, ale jest możliwe. Dlatego też niektórym ciężarnym prewencyjnie zaleca się spanie na lewym boku – taka pozycja uchodzi za najzdrowszą i najbezpieczniejszą. Dotyczy to m.in.:
- późnej ciąży (po 37. tc),
- wielowodzia,
- ciąży mnogiej,
- makrosomii płodu (duża masa ciała dziecka w stosunku do wieku ciąży).
Spanie na lewym boku w ciąży ma swoje zalety, ale nie należy w tej pozycji zastygać na całą noc. Ciało potrzebuje ruchu, także podczas snu. Poza tym spanie na jednym boku w ciąży może przyczynić się do asymetrii ułożeniowej dziecka. Nie wspominając już o tym, że jest to mało wygodne.
Dlatego dbaj o swój komfort. Przekręcaj się z boku na bok, podpieraj poduszką ciążową, a jeśli masz ochotę poleżeć na wznak – zrób to! Przez chwilę nic się nie stanie, zwłaszcza gdy poprosisz partnera, by za jakiś czas przypomniał ci o zmianie pozycji.
Czy można przewidzieć płeć dziecka, oceniając wygląd jego matki?
„Wyglądasz kwitnąco, to na pewno będzie chłopiec!”. „Myślę, że urodzi się dziewczynka, w końcu córka zabiera matce urodę!”. Czy ktoś wróżył ci w podobny sposób? Wiele ciężarnych mierzy się z takimi komentarzami, część z nich się przez nie martwi… Niepotrzebnie!
To nic nie znaczące zabobony! Są tak samo nieprawdziwe, jak przesądy o koralach, przez które dziecko ma urodzić się owinięte pępowiną czy ciążowej zgadze powodującej porost włosów u płodu.
Płci dziecka nie rozpoznaje się po wyglądzie matki. Określa się ją z pomocą badań obrazowych (USG), a niekiedy również testów genetycznych. Jeśli więc znów usłyszysz, że masz „spiczasty brzuch jak na chłopca” albo „piegi przez dziewczynkę”, uśmiechnij się – uznaj te ludowe mądrości o płci dziecka za dobry żart.
Jak można sprawdzić płeć dziecka?
Synek czy córeczka? Chcesz poznać odpowiedź jak najszybciej? Zwykle na poznanie płci dziecka trzeba poczekać do tzw. USG połówkowego, czyli badania ultrasonograficznego wykonywanego między 18. a 22. tygodniem ciąży. Może wcale nie będziesz musiała aż tyle czekać!
W niektórych przypadkach udaje się ustalić płeć dziecka wcześniej, nawet w 14. tygodniu ciąży. Do tego potrzebny jest dobrej jakości aparat USG, doświadczony lekarz i łut szczęścia, dzięki któremu dzidziuś odpowiednio się ułoży i pokaże, czy jest chłopcem, czy dziewczynką.
Czy palenie papierosów przez kobietę w ciąży sprawi, że urodzi ona mniejsze dziecko?
Palenie papierosów w ciąży ma poważne konsekwencje zdrowotne zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Nikotyna i inne toksyczne substancje zawarte w papierosach ograniczają dopływ tlenu i składników odżywczych do płodu, więc palenie papierosów w ciąży może prowadzić do zahamowania wzrostu dziecka (hipotrofii płodu).
Dzieci matek palących często są nie tylko mniejsze, ale i mają wyższe ryzyko wcześniactwa. Co więcej, mogą borykać się z problemami zdrowotnymi w późniejszym życiu – alergią, astmą. Ponadto miewają trudności w rozwoju emocjonalnym i intelektualnym. Kobieta w ciąży powinna jak najszybciej zerwać z nałogiem, aby dać swojemu dziecku najlepszą szansę na prawidłowy rozwój. Jak to zrobić? Przeczytasz o tym tutaj.
Czy leczenie zębów w ciąży jest wskazane?
Jak wyjaśnia lekarz stomatolog Dominika Adamczyk-Grabias:
- Leczenie stomatologiczne można jak najbardziej przeprowadzić podczas oczekiwania na dziecko. Współczesne techniki leczenia są w pełni bezpieczne nie tylko dla matki, ale też rozwijającego się płodu.
Warto więc z tego skorzystać, tym bardziej, że nieleczona próchnica może wywołać poważne konsekwencje. Choroba próchnicowa oraz stany zapalne jamy ustnej zwiększają ryzyko porodu przedwczesnego, a także urodzenia dziecka z niską masą ciała. Jeśli więc boli cię ząb, nie zwlekaj z wizytą u dentysty. Pamiętaj też, że przegląd stomatologiczny jest na liście badań zalecanych we wczesnej ciąży.
Czy można się opalać będąc w ciąży?
Możesz się opalać będąc w ciąży bez obaw, ale musisz zachować zdrowy rozsądek. Nie korzystaj ze słońca, gdy poziom nasłonecznienia jest najwyższy. Między 11:00 a 15:00 lepiej przebywaj w cieniu. Krótkie kąpiele słoneczne rano lub po południu wystarczą, by skóra złapała trochę brązu, ale uważaj! Skóra w okresie ciąży jest uwrażliwiona. Dlatego w twoim stanie nie powinnaś opalać się zbyt mocno – zbyt długie przebywanie na słońcu może osłabić wchłanianie kwasu foliowego, tak ważnego dla prawidłowego rozwoju maluszka. Poza tym istnieje duże ryzyko poparzeń i przebarwień, których bardzo trudno się pozbyć.
Nawet krótka, ale intensywna ekspozycja na UV w połączeniu z działaniem hormonów ciążowych może wywołać na twarzy nieestetyczne plamy (ostudę). Zapobiegniesz im, stosując kremy z wysokim filtrem UV. Przyda się też kapelusz lub inne nakrycie głowy. Na plaży warto mieć także jednoczęściowy kostium z filtrem UV albo lniane pareo – dla ochrony zaokrąglonego brzuszka. Obowiązkowa jest też butelka wody – nawodnienie organizmu pomaga bezpiecznie przetrwać upały w ciąży. Więcej na ten temat przeczytasz w tym artykule.
Czy kobieta w zaawansowanej ciąży może zapinać w aucie pasy?
Tak, kobieta w zaawansowanej ciąży może, a nawet powinna, zapinać pasy w aucie. Ważne, by robić to prawidłowo:
- pas biodrowy zapinamy poniżej brzucha, jak najbliżej spojenia łonowego,
- pas barkowy przekładamy pomiędzy piersiami, tak aby ominął brzuch.
Pasy powinny ściśle przylegać do ciała, dlatego lepiej nie wsiadać do auta w obszernych ubraniach, nawet zimą.
Tak zapięte pasy zapewniają maksymalną ochronę w razie wypadku – zarówno kobiecie, jak i jej dziecku. Dodatkowo warto odpowiednio ustawić fotel i zagłówek.
Czy na czas ciąży wegetarianki i weganki muszą się przestawiać na dietę z mięsem?
Zdaniem dietetyk, Agaty Grzelaczyk:
- Dieta wegetariańska może być bezpieczna i zdrowa dla przyszłych mam, pod warunkiem że jest starannie zaplanowana i dostosowana do zwiększonych potrzeb odżywczych w czasie ciąży. Choć eliminacja mięsa i ryb może wymagać uzupełnienia pewnych składników, odpowiednie źródła roślinne, jak rośliny strączkowe, produkty pełnoziarniste, orzechy, nasiona i wzbogacane produkty, mogą dostarczyć niezbędnych wartości odżywczych.
Nie musisz wprowadzać do diety mięsa, ale zadbaj o odpowiednią podaż wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Szczególnie ważne, aby dostarczać wystarczającą ilość:
- kwasów tłuszczowych omega-3 i -6,
- witaminy B12,
- witaminy A,
- witaminy D,
- żelaza,
- wapnia,
- jodu
- i innych kluczowych w okresie ciąży składników.
Dieta roślinna jest bardzo zdrowa i może być kontynuowana w okresie oczekiwania na dziecko. Wymaga jednak świadomego planowania. Błędy żywieniowe mogą doprowadzić do niedoborów pokarmowych, skutkujących powikłaniem ciąży. Jeśli masz wątpliwości, czy odżywiasz się prawidłowo, skonsultuj się z lekarzem lub dietetykiem.
Czy koty powinny zniknąć z otoczenia kobiety w ciąży?
Jesteś w ciąży, masz kota i boisz się toksoplazmozy? To zrozumiałe! Na szczęście nie musisz rozstawać się ze swoim pupilem do czasu porodu. Wiedz, że:
- nie wszystkie koty są nosicielami Toxoplasma gondii,
- ryzyko zarażenia niosą bardziej koty wychodzące niż te domowe,
- przestrzeganie zasad higieny zmniejsza możliwość zakażenia toksoplazmozą,
- zakażenie płodu zdarza się bardzo rzadko, w Polsce toksoplazmozę wrodzoną rozpoznaje się u około 0,2% noworodków, a u sporej części z nich choroba nie powoduje poważnych objawów.
Mimo to, toksoplazmoza w ciąży może być przyczyną groźnych powikłań i lepiej jej zapobiegać. Co powinnaś zrobić? Opiekuj się pupilem jak dotychczas, ale zostaw sprzątanie kociej kuwety partnerowi. Jeśli jednak nikt nie jest w stanie cię w tym zastąpić, koniecznie wymieniaj żwirek w rękawiczkach, a po wszystkim bardzo dokładnie myj ręce.
To samo dotyczy pracy w ogrodzie. Na toksoplazmozę można zachorować poprzez kontakt ze skażoną ziemią, dlatego lepiej nie dotykać jej gołymi rękami.
Musisz też uważać na surowe mięso. Jeśli to podstawa diety twojego pupila, bezpieczniej dla was będzie podawać mu karmę komercyjną. Więcej porad znajdziesz w tym artykule eksperckim.
Czy można w ciąży podróżować samolotem?
Tak, w ciąży można podróżować samolotem. Najlepszym czasem na podniebny rejs jest pierwszy i drugi trymestr. Latanie pod koniec ciąży może być nie tylko niekomfortowe, ale i niemożliwe. Niektóre linie lotnicze nie przewożą kobiet, które skończyły 36. tydzień ciąży. Zdarza się też, że pasażerki z zaokrąglonym brzuszkiem muszą okazać zaświadczenie lekarskie informujące o ich stanie zdrowia i przewidywanej dacie porodu.
Przeciwwskazaniem do podróży samolotem w ciąży jest m.in.:
- zagrożenie przedwczesnym porodem,
- cukrzyca,
- choroby serca,
- inne problemy zdrowotne.
Jeśli ciąża przebiega prawidłowo i czujesz się dobrze, możesz bez obaw wsiąść na pokład. Najlepiej wybierz miejsce przy przejściu, w pobliżu toalety. Chcesz mieć więcej miejsca na nogi? Zarezerwuj fotel w pierwszych rzędach. Chyba, że źle znosisz turbulencje, wtedy ulokuj się w środkowej części samolotu – tam drgania odczuwa się łagodniej.
Na koniec pamiętaj, aby do bagażu podręcznego wrzucić butelkę wody. Podczas lotu często pij i staraj się rozprostowywać nogi. A co z pasami? Podczas startu i lądowania będziesz musiała je zapiąć, tak jak inni pasażerowie.
Czy w ciąży można pracować przy komputerze?
W ciąży możesz pracować przy komputerze, jak zwykle. Warto jednak byś uwzględniała zasady BHP i bardziej zadbała o swój komfort. Przede wszystkim musisz wiedzieć, że masz prawo do 10-minutowej przerwy w każdej godzinie pracy. Tak więc, gdy minie 50 minut, wstań od biurka, rozprostuj nogi, napij się wody. Może uda ci się wyjść na krótki spacer?
Zadbaj o ergonomię swojego stanowiska przy komputerze, na co składa się:
- regulowane krzesło z podparciem kręgosłupa w odcinku lędźwiowym,
- monitor ustawiony na wysokości oczu,
- podkładka pod nadgarstek,
- odpowiednie oświetlenie.
Pamiętaj też, że masz możliwość pracy w domu – wniosek ciężarnej pracownicy o przejście na pracę zdalną jest dla pracodawcy wiążący.
Czy w ciąży można pić kawę?
Zastanawiasz się, czy kawa w ciąży nie zaszkodzi maleństwu? Raczej nie! Szczególnie jeśli dziennie pijesz jedno lub dwa espresso i nie spożywasz innych napojów zawierających kofeinę. Pamiętaj, że kofeina jest nie tylko w coca-coli. Zawiera ją też herbata, kakao oraz czekolada!
Za bezpieczną ilość kofeiny w ciąży uznaje się 200 mg na dobę, co odpowiada jednej małej czarnej lub kubkowi cappuccino. Jeśli lubisz kawę rozpuszczalną, zaparzaj dziennie nie więcej niż 6 gramów.
Nie przekraczaj zalecanych ilości kofeiny. Przekroczenie 700 mg na dobę zwiększa ryzyko poronienia o ponad 70%. Może też prowadzić do hipotrofii płodu, skutkującej urodzeniem dziecka z niską masą ciała.
Czy w ciąży można brać leki?
W ciąży leki można przyjmować, ale zawsze po konsultacji z lekarzem. Istnieją preparaty uznawane za bezpieczne, ale każda decyzja o leczeniu powinna być poprzedzona opinią specjalisty.
Leki dla kobiet w ciąży dzielimy na trzy kategorie:
- leki bezpieczne – zostały dokładnie przebadane i uznane za bezpieczne, np. paracetamol czy niektóre preparaty na kaszel;
- leki stosowane w nagłych przypadkach – gdy pojawi się infekcja czy poważniejsze dolegliwości, lekarz dobierze leki, które będą skuteczne, a zarazem bezpieczne dla dziecka;
- leki, których należy unikać – niektóre leki, w tym niektóre antybiotyki, leki przeciwzapalne czy środki uspokajające, mogą być szkodliwe w ciąży i należy ich unikać, chyba że lekarz zdecyduje inaczej.
Szczególną ostrożność warto zachować w pierwszym trymestrze ciąży, kiedy rozwój maluszka jest najintensywniejszy. Nigdy nie sięgaj po leki samodzielnie – bezpieczeństwo Twoje i dziecka zależy od rozsądnych decyzji i właściwego wsparcia medycznego.
Czy w ciąży można uprawiać sport?
Jak najbardziej! Sport w ciąży niesie wiele korzyści i warto go uprawiać. Oczywiście, pod warunkiem, że nie ma ku temu żadnych przeciwwskazań. Regularne ćwiczenia fizyczne pomagają utrzymać formę, poprawiają krążenie, zmniejszają stres i sprawiają, że ciąża przebiega przyjemniej. Do tego mogą ułatwić poród!
Kobiety, które regularnie ćwiczyły przez 9 miesięcy, są dobrze przygotowane fizycznie do wydania dziecka na świat. A to wysiłek porównywalny do przebiegnięcia maratonu. Warto więc ruszyć się z kanapy, tym bardziej, że dzięki aktywności w ciąży poród może być mniej bolesny i szybszy.
Naprawdę nie trzeba wiele. Codzienny spacer, spokojna joga, pływanie. O tym, jak ćwiczyć w ciąży, dowiesz się od trenerki Hanny Łuneckiej, naszej aktywnej redaktorki – klik.
Czy ciąża zmienia strukturę włosów?
Ciąża może zmienić dosłownie wszystko, także strukturę włosów :) Wiele kobiet po porodzie zauważa, że ich włosy kręcone zaczynają się prostować, a te, które dotychczas nie chciały się kręcić, stają się falowane.
To jednak nie wszystko! Oprócz zmiany kształtu włosa, ciąża może zmienić także ich kondycję. To efekt działania estrogenów i progesteronu, które wydłużają fazę wzrostu włosów (anagen) i wpływając na ich objętość, ale też poziom nawilżenia.
Niestety, natura lubi równowagę i to co dała, w końcu odbiera. Po porodzie, gdy poziom hormonów spada, włosy zaczynają wypadać. To całkowicie normalne, więc nie powinno być powodem do zmartwień. Zresztą to sprawa bardzo indywidualna, warunkowana też genetycznie. Kiedy jedne kobiety cieszą się pięknymi lśniącymi włosami w ciąży, inne walczą z łupieżem.
Jeśli masz wątpliwości dotyczące kondycji swoich włosów, skonsultuj się z dermatologiem lub trychologiem, którzy pomogą dobrać odpowiednią pielęgnację na ten wyjątkowy w twoim życiu okres.
Bibliografia:
- J. Rusin, Czy można uprawiać seks w ciąży: https://zdrowedziecko.com/seks-w-ciazy-czy-mozna-go-uprawiac-czy-jest-bezpieczny/
- K. Pilawka-Mazurek, Seks w ciąży – obalamy mity. Czy seks w czasie ciąży jest bezpieczny?, https://zdrowerozwiazania.pl/seks-w-ciazy-obalamy-mity-czy-seks-w-czasie-ciazy-jest-bezpieczny/
- D. Adamczyk-Grabias, Czy w ciąży można leczyć zęby?, https://zdrowedziecko.com/czy-w-ciazy-mozna-leczyc-zeby/
- D. Adamczyk-Grabias, Skutki zepsutych zębów w ciąży, https://zdrowedziecko.com/skutki-zepsutych-zebow-w-ciazy/
- A. Grzelaczyk, dieta wegetariańska w ciąży, https://zdrowedziecko.com/dieta-wegetarianska-w-ciazy-czy-jest-bezpieczna/
- A. Rybak, Praca zdalna doczekała się regulacji w kodeksie pracy – ciekawe zmiany nie tylko dla młodych rodziców, https://zdrowedziecko.com/praca-zdalna-doczekala-sie-regulacji-w-kodeksie-pracy-ciekawe-zmiany-nie-tylko-dla-mlodych-rodzicow/
- H. Łunecka, Aktywność w ciąży a poród, https://zdrowedziecko.com/aktywnosc-w-ciazy-a-porod/
- A. Drążkiewicz, Wypadanie włosów po ciąży – dlaczego występuje i jak temu zaradzić?, https://zdrowedziecko.com/wypadanie-wlosow-po-ciazy-dlaczego-wystepuje-i-jak-temu-zaradzic/
- https://dietetycy.org.pl/kofeina-w-ciazy/
- H. Murkoff, Pierwszy rok życia dziecka, Poznań 2015
- Interna Szczeklika. Mały podręcznik 2019/202, Kraków 2019
- Z. Dziubek, Choroby zakaźne i pasożytnicze, PZWL 2010
- G. Bręborowicz, Położnictwo, Warszawa 2014
- M. Kucharska, Czy jest nadzieja na seks przy nadziei? Seksualność a ciąża w opinii kobiet, Seksuologia Polska 2013
- D. Sochaczewska, Palenie czynne lub bierne w okresie ciąży a wybrane parametry morfologiczne i powikłania okresu noworodkowego, Ginekologia Polska 2010
