zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
WODA MORSKA DLA DZIECI:
od 1. miesiąca życia
woda morska w ektoiną w delikatnej mgiełce z aplikatorem odpowiednim dla małych nosków
w naturalny sposób pomaga zmniejszyć obrzęk błony śluzowej, dzięki czemu ułatwia swobodne oddychanie
Ectimer

Co to jest ektoina?

Ta nazwa wydaje Ci się znajoma, ale nic konkretnego Ci nie mówi. Zastanawiasz się, ektoina – co to jest? Czym jest ta substancja, o której coraz częściej słyszysz i którą widzisz na etykietach produktów aptecznych. Jesteś w dobrym miejscu. Już wszystko wyjaśniamy. 

Ektoina – co to

Ektoina jest substancją pochodzenia naturalnego. To rzadki aminokwas, który ze względu na swoje właściwości, stosowany jest w wielu gałęziach przemysłu, w tym w kosmetologii i farmacji. Ektoinę znajdziesz więc w składzie sprayów do nosa, tabletek na ból gardła, kropli do oczu, kremów do skóry atopowej, a na tym nie koniec. 

Ektoina – pochodzenie

ektoina skad sie wziela

Gama produktów z ektoiną wciąż się powiększa. Dlaczego? Aby to wyjaśnić, przenieśmy się do roku 1985. To właśnie wtedy grupa naukowców (Galiński i wsp.), przebywająca w Egipcie, przyglądała się bakteriom Ectothiorhodospira (zwanych halofitami, ekstremofilami*) pochodzącym z sodowych jezior, położonych w gorącej i suchej dolinie Wadi an-Natur. 

Uczeni, badając te purpurowe mikroby odkryli, że pod wpływem pewnych czynników stresowych (jak podłoże o wysokim zasoleniu), w ich komórkach wytwarza się krystaliczna substancja o właściwościach osmoprotekcyjnych**. Okazało się, że to w dużym stopniu dzięki niej Ectothiorhodospira potrafią dostosować się do ekstremalnie trudnych warunków środowiskowych. I to właśnie w nawiązaniu do badanych mikrobów, nazwano tę substancję ektoiną. 

Dziś wiemy, że ektoinę wytwarzają nie tylko Ectothiorhodospira, lecz również inne bakterie ekstremofilne. W 2013 roku opracowano bardzo korzystną metodę pozyskiwania ektoiny z metanotrofów, czyli bakterii żyjących w kopalni węgla kamiennego. 

Ektoina – właściwości

W toku dalszych badań udało się opisać działanie ektoiny. Jak już wiesz, jest to aminokwas, który powstaje pod wpływem określonych czynników stresowych. Stanowi więc element systemu obronnego, zapewniającego przetrwanie. A wszystko dzięki silnym właściwościom higroskopijnym – ektoina przyciąga cząsteczki wody, które budują sieci wiązań wodorowych. W ten sposób tworzy hydrootoczkę, zabezpieczającą komórkę i sąsiadujące z nią białka przed niekorzystnym wpływem czynników drażniących. Ektoina zapobiega dehydratyzacji (odwodnieniu) i zapewnia ochronę termoprotekcyjną, umożliwiając mikrobom dostosowanie się do trudnych warunków życia. 

Ektoina – działanie nawilżające, przeciwzapalne i antyoksydacyjne

badanie wlasciwości ektoiny

Ektoina jako substancja bioprotekcyjna ma ogromny potencjał. Działa:

  • nawilżająco, 
  • przeciwzapalnie, 
  • ochronnie, 
  • regenerująco,
  • antyoksydacyjnie.

Może łagodzić skutki odwodnienia, przegrzania, ochłodzenia, wysokiego zasolenia, promieniowania UV i innych czynników zagrażających komórkom organizmu.

Zdajesz sobie sprawę, jakie daje to możliwości terapeutyczne? Już dziś, a więc po niespełna 40 latach od odkrycia ektoiny, wzbogaca ona skład wielu różnych wyrobów medycznych oraz dermokosmetyków. To substancja doceniana w medycynie i farmacji nie tylko ze względu na działanie, ale też dobry profil bezpieczeństwa. Ektoina nie wywołuje jakichkolwiek skutków ubocznych. Do tego jednak wrócimy za chwilę. Teraz omówmy pokrótce poszczególne kierunki działania ektoiny. 

Ektoina – działanie nawilżające

Ektoina przyciąga cząsteczki wody, tworząc hydrootoczkę, która pełni rolę warstwy ochronnej. Nawilżające działanie ektoiny opiera się na mechanizmie określanym jako „preferencyjne wykluczenie” lub „preferencyjne nawodnienie”. Oznacza to, że ektoina wpływa na powłokę wodną, otaczającą biomolekuły (np. lipidy) –  wyklucza z niej osmolity, a jednocześnie uwadnia białka i błony. W ten sposób stabilizuje je i uodparnia na działanie czynników stresowych. 


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
Skuteczny preparat na alergiczne zapalenie spojówek, bezpieczny dla dzieci
może być stosowany już od 1 dnia życia
dzięki obecności ektoiny ma działanie przeciwzapalne
skuteczność potwierdzona klinicznie, nie zawiera konserwantów
Alectoin

Ektoina – działanie przeciwzapalne

Oprócz silnych właściwości nawilżających, ektoina działa również przeciwzapalnie. W jaki sposób dokładnie się to dzieje, jeszcze tego nie wyjaśniono. Wiadomo jednak, że ektoina potrafi skutecznie ograniczyć kaskadę procesów zapalnych toczących się m.in. w układzie oddechowym i skórze.

Wykazano między innymi, że u osób z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), narażonych na czynniki drażniące, jak zanieczyszczenia środowiskowe i zawodowe (nanocząsteczki węgla), stosowanie preparatów z ektoiną, zmniejszyło neutrofilową odpowiedź zapalną. Badania pokazują również, że stosowanie maści z ektoiną może zmniejszyć nasilenie objawów atopowego zapalenia skóry (o przebiegu od łagodnego do umiarkowanego). 

Ektoina – działanie antyoksydacyjne

Musisz wiedzieć też, że ektoina jest silnym antyoksydantem. To oznacza, że przeciwdziała utlenianiu wolnych rodników tlenowych, odpowiedzialnych za stres oksydacyjny i przyczyniających się do przyspieszenia procesu starzenia – zarówno tego biologicznego, jak i związanego z działaniem promieni UV (fotostarzenie). Ektoina wykazuje właściwości fotoochronne i wspomaga procesy regeneracji po uszkodzeniach posłonecznych. 

Ektoina – skutki uboczne

Ektoina ze względu na właściwości nawilżające i przeciwzapalne, już dziś stosowana jest wspomagająco w leczeniu wielu chorób, w których ochrona błon śluzowych odgrywa kluczową rolę. Ektoina ma ogromny potencjał terapeutyczny, tym bardziej, że dotychczas nie stwierdzono, aby wywoływała jakiekolwiek skutki uboczne. Ektoina nie:

  • interferuje z ludzkimi komórkami, 
  • nie przyłącza się do ludzkich receptorów,
  • nie działa cytotoksycznie. 

Ponadto preparaty ją zawierające mają „czysty skład”, oparty na składnikach pochodzenia naturalnego i pozbawione substancji barwnikowych, zapachowych i konserwujących. To przekłada się na ich wysoki profil bezpieczeństwa. Preparaty z ektoiną są bardzo bezpieczne i dobrze tolerowane przez użytkujące je osoby. Dotyczy to także małych dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Informacji o skutkach ubocznych ektoiny się nie odnotowuje. Nie stwierdzono, aby zawierające ją preparaty wywoływały regularne ani długotrwałe działania niepożądane, nawet jeśli są stosowane przez dłuższy czas.  

Dobry profil bezpieczeństwa sprawia, że preparaty z ektoiną mogą być stosowane przez wiele osób. Przeciwwskazania do ich użycia wynikają przede wszystkim z ewentualnego uczulenia na którykolwiek z pozostałych składników. Jeśli mimo wszystko okazałoby się, że jakiś preparat z ektoiną działa w sposób niepożądany, należy to zgłosić lekarzowi, farmaceucie lub dystrybutorowi. To na podstawie takich zgłoszeń można opisać szczegółowe występowanie skutków ubocznych konkretnego produktu. 

Ektoina w ciąży

ektoina w ciazy

Chociaż sama ektoina w ciąży jest bezpieczna dla kobiety i nie wpływa na rozwój dziecka, inne substancje, z którymi występuje, nie zawsze są przeznaczone dla ciężarnych. Dlatego przed użyciem jakiegokolwiek produktu należy zapoznać się z ulotką. 

Jeśli przeczytasz informacje dołączone do Ectokremu, dowiesz się, że ze względu na brak danych, nie zaleca się stosowania go w czasie ciąży i karmienia piersią. Nie oznacza to bynajmniej całkowitego zakazu, ale zachowanie czujności – o zastosowaniu takiego produktu musisz porozmawiać z lekarzem. 

Inaczej jest np. ze sprayem do nosa Ecthorin, o którym możesz przeczytać, że prawidłowo stosowany nie stwarza ryzyka dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. W końcu zawiera tylko ektoinę, buforowaną sól morską i wodę. Możesz bez obaw sięgnąć po niego, aby złagodzić objawy zapalenia zatok czy nieżytu nosa, który szczególnie podczas ciąży może uprzykrzać życie. 

Ektoina dla niemowląt

Ektoina jest bezpieczna i dobrze tolerowana przez dzieci, a wiele preparatów ją zawierających zaleca się maluszkom już od 1. miesiąca życia. Inhalacje roztworem Ectodose z powodzeniem możesz wykonać u niemowlaka, pod warunkiem, że masz nebulizator i maseczkę w odpowiednim rozmiarze. Zakatarzonym maluszkom możesz zaaplikować też Ectimer, czyli wodę morską z ektoiną, która zmniejsza obrzęk błony śluzowej i ułatwia oddychanie. Dla dzieci przeznaczony jest również Ectokrem. To krem z ektoiną do atopowego zapalenia skóry – uciążliwej, przewlekłej dermatozy o podłożu zapalnym, która ujawnia się w pierwszych miesiącach życia, zwłaszcza u małych alergików. 

Ektoina – zastosowanie

Ektoina ma:

  • wielokierunkowe działanie, 
  • wysoki profil bezpieczeństwa,
  •  niskie ryzyko wystąpienia skutków ubocznych

Dlatego możesz ją spotkać w wielu różnych produktach. To między innymi preparaty do ochrony przeciwsłonecznej, kosmetyki nawilżające i kremy do skóry obciążonej atopią lub innymi dermatozami, wywołującymi zaczerwienienie, suchość i świąd skóry. 

Ektoina wchodzi też w skład wyrobów medycznych wspomagających leczenie objawów ze strony dróg oddechowych. W trakcie zapalenia gardła możesz sięgnąć po zawierające ją pastylki do ssania (Ectossin). Jeśli natomiast będzie dokuczał Ci katar, skorzystaj z mocy ektoiny w sprayu do nosa Solik. Preparaty z ektoiną na przeziębienie przeznaczone są zarówno dla dorosłych, jak i dzieci. Dlatego jeśli Twoja latorośl zachoruje, zrób jej inhalację roztworem Ectodose, który nawilża błony śluzowej, zapobiegając ich wysuszeniu i rozrzedza gęsty śluz, ułatwiając odkrztuszanie. 

Inhalacje z ektoiną sprawdzają się nie tylko w przypadku przeziębienia czy innych infekcji układu oddechowego. Stanowią też dobre wsparcie w profilaktyce i leczeniu alergii. Preparat Ectodose dzięki temu, że nawilża śluzówkę, zmniejsza drażniący wpływ alergenów wziewnych, a także łagodzi wywołane nimi objawy. Przeciwalergiczne działanie ektoiny wykorzystano też do produkcji kropli do oczu. Preparat Alection, przeznaczony do zwalczania objawów alergicznego zapalenia spojówek, skutecznie łagodzi łzawienie i swędzenie oczu. 

Wiesz już czym jest ektoina, jak działa i kiedy można ją zastosować, teraz, w razie potrzeby wystarczy sięgnąć po odpowiedni preparat. A jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, znajdziesz je w tym artykule

* Ekstremofile – mikroorganizmy żyjące w skrajnie trudnych warunkach środowiskowych, do których zalicza się m.in. bakterie halofilne, a więc tolerujące wysokie stężenia soli czy na przykład anaeroby, tzw. beztlenowce, niepotrzebujące do życia tlenu. 

** Właściwości osmoprotekcyjne – ektoina przyciąga cząsteczki wody, z których tworzy się swoisty film ochronny, zabezpieczający komórki przed odwodnieniem, ale i wpływem czynników drażniących. Może gromadzić się w wysokich stężeniach nie zaburzając naturalnych procesów metabolizmu komórkowego. 


Z. Stępniewska, A. Kuźniar i in., Ektoina – przeciwstresowa cząsteczka przyszłości, Kosmos, t. 63, nr 302, 2014

Ektoina. Dlaczego nauka ją pokochała? – Solinea

ulotka_135x210_14.12.17_q (solinea.pl) 

ECTOKREM_ulotka_produktowa-v1 (solinea.pl)

ECTORHIN-ulotka_210x155-v2 (solinea.pl)

ECTOSSIN ulotka wew _ 210×155 _DRUK (solinea.pl)

ECTIMER LEAFLET_150x300mm _11-2021 _DRUK (solinea.pl) 

1,4,5,6-Tetrahydro-2-methyl-4-pyrimidinecarboxylic acid. A novel cyclic amino acid from halophilic phototrophic bacteria of the genus Ectothiorhodospira – PubMed (nih.gov)

Ektoina: skuteczna naturalna substancja zapobiegająca przedwczesnemu fotostarzeniu wywołanemu przez UVA – PubMed (nih.gov)

Polskie Towarzystwo Chorób Atopowych – Ektoina (ptca.pl)