zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
Polecane przez ekspertów:
krem z ektoiną dla dzieci od pierwszych dni życia
nie zawiera sterydów, substancji zapachowych, barwników, środków konserwujących, olejów mineralnych, emulgatorów
tworzy na skórze barierę stabilizującą i ochronną

Potówki u niemowlaka – co to?

Potówki u noworodka czy niemowlaka to zmiany skórne, powstające wskutek niedrożności gruczołów potowych. Nadmiar ciepła powoduje, że maluch zaczyna się pocić, a jednocześnie zamykają się przewody odprowadzające pot, który zatrzymuje się pod skórą i zatyka pory. Konsekwencją tego są przezroczyste pęcherzyki lub czerwone krostki. Nie niosą zagrożenia dla zdrowia dziecka, jednak mogą powodować duży dyskomfort, pieczenie i swędzenie. 

Potówki u niemowlaka pojawiają się zarówno latem, gdy temperatura jest wysoka, jak i zimą, gdy maluch jest zbyt ciepło ubrany.  

Dowiedz się więcej: Egzema – co to jest i jak leczyć?

skora niemowlaka potowki

Rodzaje potówek u niemowląt 

U noworodków i niemowląt wyróżnia się trzy rodzaje potówek.

  • Potówki zwykłe – jasne pęcherzyki o średnicy 1-2 mm, wypełnione płynem. Powstają wskutek zamknięcia przewodu gruczołów potowych w warstwie rogowej naskórka. Nie świadczą o stanie zapalnym, są nietrwałe i często pękają samoistnie. Jest to najłagodniejsza postać potówek. U małych dzieci pojawiają się najczęściej. 
  • Potówki czerwone – powstają w wyniku niedrożności przewodów lub gruczołów w głębszych warstwach skóry. Mają postać czerwonych grudek i świadczą o stanie zapalnym. Często towarzyszy im pieczenie i swędzenie skóry.
  • Potówki głębokie – ich przyczyną jest pęknięcie przewodów wyprowadzających gruczołów potowych w obrębie granicy skórno-naskórkowej. Mogą prowadzić do zaburzeń termoregulacji i częściowo zahamować wydzielanie potu, jednak u noworodków pojawiają się bardzo rzadko. 

Potówki czy trądzik noworodkowy?

Wysypka u dziecka może być także objawem trądziku noworodkowego. Jak odróżnić tę chorobę od potówek?  Otóż trądzik u noworodka czy niemowlęcia wygląda niemal identycznie jak ten w okresie dojrzewania u nastolatków. Wypryski i krosty pojawiają się głównie na twarzy, a nie na całym ciele, a na ich końcach widoczne są białe punkciki. 

Potówki u niemowlaka pojawiają się natomiast na całym ciele (głównie tam, gdzie maluch najbardziej się poci) i mają postać jasnych lub czerwonych pęcherzyków wypełnionych płynem. Wysypka jak kasza manna u dziecka to raczej objaw trądziku, a nie potówki. 

Jak wyglądają potówki u niemowlaka? 

Aby móc rozpoznać potówki u niemowlaka, trzeba wiedzieć, jak wyglądają. Potówki zwykłe, które u małych dzieci pojawiają się najczęściej, to delikatne pęcherzyki wypełnione płynem. Są przezroczyste i nietrwałe, często pękają po przetarciu skóry. Występują głównie w okolicach głowy i szyi. 

Potówki czerwone mają postać grudek i krostek, często otoczonych niewielkim czerwonym rumieniem. Najczęściej pojawiają się w okolicy pieluszkowej, pod pachami i łokciami oraz na plecach. 

Oba rodzaje potówek u niemowlaków występują w większych skupiskach, a nie pojedynczo. 

Co stosować na potówki u noworodka?

Leczenie potówek u niemowlaka powinno rozpocząć się od znalezienia przyczyny ich występowania, a następnie wyeliminowania jej. Najczęściej powodem tej zmiany skórnej jest przegrzanie organizmu. Dlatego warto upewnić się, czy dziecko nie jest zbyt grubo ubierane. Jeśli potówki już się pojawiły, trzeba regularnie dbać o to, aby skóra malucha była zawsze czysta, sucha i mogła oddychać.   

Co stosować na potówki u noworodka? Jednym z domowych sposobów jest kąpiel w wodzie z dodatkiem naparu z rumianku (kąpiel nie powinna trwać dłużej niż 10 minut). Ulgę maluchowi może przynieść również krochmal do kąpieli. Taki preparat dostępny jest w aptekach. 

Oprócz tego warto przemywać skórę dziecka wacikiem nasączonym przegotowaną wodą, a także stosować zasypki lub kosmetyki wysuszające. Pamiętaj, że nie wolno stosować preparatów zawierających w składzie alkohol ani w żadnym wypadku wyciskać potówek. 

Jeśli mimo wprowadzenia zmian potówki u niemowlaka nie znikają lub stan skóry się pogorszył, można podejrzewać, że mają one charakter zapalny. W takim przypadku należy udać się do lekarza. Być może konieczne będzie zastosowanie maści z antybiotykiem.  

Jak zapobiegać potówkom u niemowlaka

Potówki u małych dzieci najczęściej pojawiają się w wyniku przegrzania organizmu. Jednak nie jest to jedyna przyczyna. Mogą pojawić się też przez stosowanie nieodpowiednich kosmetyków (np. zapychających pory lub zaburzających równowagę bariery lipidowej), zakładanie dziecku ubranek ze sztucznych materiałów oraz nieodpowiednią higienę. 

Aby zapobiegać potówkom u niemowlaka, należy:

  • ubierać malucha adekwatnie do temperatury, 
  • regularnie zmieniać pieluszkę, 
  • dbać o higienę, 
  • stosować chłodne kąpiele. 
  • stosować odpowiednie kosmetyki dla niemowląt,
  • unikać smarowania skóry dziecka oliwką, 
  • unikać odzieży syntetycznej (materiały powinny oddychać), 
  • w czasie upałów zadbać o odpowiednią temperaturę w pomieszczeniu.  

Może zainteresować Cię również: Prawa mamy karmiącej piersią


Brzeziński, L. P. Dermatologia okresu noworodkowego–choroby skóry niewymagające leczenia.