🩵Odpowiedź w pigułce:
- Towarzystwa naukowe dopuszczają okazjonalne spożycie alkoholu w trakcie laktacji, przypominając jednak o jego negatywnym wpływie i konieczności zachowania ostrożności.
- Możesz wypić lampkę wina (ok. 100 ml), ale wstrzymaj się z karmieniem piersią przez około 2,5 godziny, aż etanol zostanie całkowicie usunięty z organizmu.
- Nie ma sensu odciągać i wylewać mleka po spożyciu alkoholu, ponieważ ta praktyka w żaden sposób nie przyspieszy jego eliminacji z pokarmu.
- Dbaj o siebie Mamo! Pamiętaj o suplementacji również w okresie karmienia piersią | Lactimal
Aktualne rekomendacje dotyczące spożywania alkoholu w trakcie laktacji
➡️Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) wskazuje, że w okresie laktacji warto wyeliminować alkohol z diety — ze względu na to, że etanol przenika do mleka.
➡️Według informacji z Centrum Nauki o Laktacji – matki, które spożywają alkohol regularnie, nie powinny karmić piersią; natomiast przy sporadycznym spożyciu rekomendowane jest zachowanie odstępu czasowego przed następnym karmieniem.
➡️Stanowisko Amerykańskiej Akademii Pediatrii (American Academy of Pediatrics, AAP) mówi, że okazjonalne spożycie alkoholu w określonych ilościach może być dopuszczalne i wystarczy odczekać 2 godziny między wypiciem drinka, a przystawieniem dziecka do piersi.
➡️Okres 2 godzin w swoich zaleceniach podaje także Amerykańskie Kolegium Położników i Ginekologów (American College of Obstetricians and Gynecologists, ACOG) i Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organisation, WHO).
➡️Podobne stanowisko ma Akademia Medycyny Karmienia Piersią (Academy of Breastfeeding Medicine, ABM), jednak dodaje że długoterminowe następstwa obecności alkoholu w ludzkim mleku pozostają nieznane.
Rekomendacje towarzystw naukowych i zalecenia z jednej strony dopuszczają spożycie alkoholu przez matkę karmiącą, która zachowa odpowiedni odstęp, ale też wskazują na negatywne konsekwencje związane ze spożyciem alkoholu oraz możliwą ekspozycją dziecka na alkohol.
Relacja alkohol – matka – dziecko
Etanol (alkohol etylowy) jest cząsteczką o małej masie, łatwo rozpuszczalną i łatwo penetrującą błony biologiczne.
Stężenie alkoholu we krwi matki będzie odpowiadało stężeniu alkoholu w mleku. Oznacza to, że tak szybko jak alkohol pojawi się we krwi mamy, pojawi się także w mleku i tak szybko jak będzie usuwany z krwi – będzie usuwany z mleka.
Wpływ alkoholu w mleku matki na dziecko
Ekspozycja dziecka na alkohol z mleka może być przyczyną:
- zaburzeń snu (gorszy i krótszy sen, wybudzenia),
- zaburzeń rozwoju i wzrostu,
- pogorszenia myślenia abstrakcyjnego i zdolności poznawczych,
- opóźnienia w rozwoju psychoruchowym.
Należy pamiętać, że alkohol etylowy jest toksyczny dla dziecka!
Toksyczność alkoholu jest większa u młodszych dzieci (o niższej masie ciała). Toksyczność wzrasta również wraz z dawką, na jaką dziecko jest narażone.
Wpływ alkoholu na zdrowie matki
Czy w przypadku matki również zauważa się negatywne konsekwencje? Tak jak dla innych osób, niekarmiących piersią, alkohol jest ogólnie szkodliwy (w dużych dawkach wręcz toksyczny) i każda dawka negatywnie oddziałuje na organizm człowieka.
- Długofalowo wpływa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy oraz negatywnie na układ krwionośny i pokarmowy.
- Krótkotrwałe działania niepożądane to zaburzenie funkcji poznawczych, nudności, zawroty głowy i wymioty.
🚨Spożywanie alkoholu może prowadzić do zaburzeń postrzegania sytuacji i utrudniać opiekę nad dzieckiem. Osoby będące po spożyciu alkoholu, ze względów bezpieczeństwa, nie powinny spać z dzieckiem w tym samym łóżku. Zwiększa to ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej niemowląt.
Bezpieczny odstęp między spożyciem alkoholu a karmieniem piersią
Bezpieczny odstęp to taki, w którego czasie alkohol zostanie całkowicie usunięty z krwi i mleka. Jeśli matka zdecyduje się na symboliczną lampkę wina czy kieliszek szampana, powinna być świadoma konsekwencji jaką jest rezygnacja z przystawiania dziecka do piersi przez pewien czas.
- Przyjmuje się, że 1 porcja alkoholu, czyli około 10 g czystego etanolu, jest usuwana z organizmu kobiety o masie ciała około 60 kg w ciągu 2,5 godziny.
Taka ilość znajduje się w:
- 100 ml (lampce) wina 12% (w tym wina musujące),
- 250 ml (szklanka) piwa 4,5%,
- 30 ml, (standardowy kieliszek) trunków wysokoprocentowych.
🔴Wypicie większej ilości alkoholu wydłuża czas odstępu od karmienia.
Co ciekawe, to czy alkohol nadal znajduje się w pokarmie kobiecym można sprawdzić przy użyciu specjalnych testów paskowych, które mierzą stężenie alkoholu w mleku matki w ciągu 2 minut.
Reasumując – tak, mama karmiąca piersią może wypić jedną lampkę wina czy kieliszek szampana w Sylwestra bądź Nowy Rok, ale tylko wtedy, kiedy z karmieniem swojego maluszka poczeka następne 2,5 godziny.
FAQ na temat picia alkoholu podczas laktacji
Czy odciąganie i wylewanie mleka jest szybkim sposobem na eliminację alkoholu?
Po spożyciu alkoholu nie ma konieczności odciągania mleka i wylewania go. Wraz z eliminacją alkoholu z krwi mamy, będzie on również znikał z mleka. Odciąganie mleka nie przyspieszy tego procesu, dlatego jest to niepotrzebna praktyka.
Nie ma jednak przeciwwskazań, aby odciągnąć mleko w celu stymulacji laktacji lub uniknięcia zalegania mleka w piersi. Można również odciągnąć mleko przed planowanym spożyciem alkoholu, aby nie karmić dziecka w czasie, gdy najwięcej alkoholu jest w pokarmie. Alternatywnie, podać dziecku mleko rozmrożone lub mieszankę mlekozastępczą.
Czy alkohol zwiększa produkcję mleka?
Jest zupełnie odwrotnie! Spożywanie etanolu wiąże się ze spadkiem produkcji mleka (przejściowe zmniejszenie o około 23%). Picie dużych ilości alkoholu obniża poziom oksytocyny i hamuje odruch oksytocynowy. Może przyczynić się do problemów z karmieniem piersią poprzez zaburzenie wypływu mleka.
W badaniach zauważono, że niemowlęta spożywały istotnie mniej mleka w ciągu 4 godzin bezpośrednio po ekspozycji na alkohol zawarty w mleku matki w porównaniu z grupą kontrolną. Natomiast gdy matki powstrzymywały się następnie od picia alkoholu (8 i 16 godzin po) – następowała kompensacja i wzrost spożycia.
Istnieje przekonanie, że piwo zwiększa produkcję mleka. Faktycznie, zauważa się taki efekt, ale nie jest on spowodowany samym alkoholem, a może wynikać z zawartości słodu jęczmiennego. Z uwagi na toksyczne efekty działania alkoholu oraz ryzyko zaburzenia laktacji, spożywanie go w celu zwiększenia produkcji mleka nie jest uzasadnione.
Czy dziecko karmione piersią wyczuwa w mleku smak alkoholu?
Dzieci karmione piersią wyczuwają zmieniony smak mleka po ekspozycji matki na alkohol i… nie odrzucają go. W badaniach wykazano, że dzieci otrzymujące mleko o smaku alkoholu i bez zmiany smaku spożywały więcej mleka o smaku alkoholu niż niezmienionego, gdy otrzymały obie wersje z butelki.
Czy można pić napoje bezalkoholowe podczas laktacji?
Niektóre piwa i wina określane jako bezalkoholowe (tzw. free) mogą zawierać niewielką ilość alkoholu, tj. 0,5%. Zawartość alkoholu w tych napojach wynika ze sposobu ich produkcji. Ilość alkoholu w 500 ml piwa 0,5% to około 2 g. Bezpieczniejsze dla kobiet w trakcie laktacji (ale również w ciąży) będą zdecydowanie napoje oznaczone 0,0%, z których alkohol został usunięty podczas produkcji.
Podsumowując, najlepiej w ogóle nie pić alkoholu
Ze względów bezpieczeństwa spożywanie alkoholu podczas laktacji nie jest zalecane. Biorąc pod uwagę tempo metabolizmu alkoholu, spożytą dawkę oraz masę ciała matki możemy określić po jakim czasie alkohol zostanie całkowicie usunięty z krwi oraz mleka.
Ogólnie, okazjonalne i umiarkowane spożywanie alkoholu nie jest przeciwwskazaniem do karmienia piersią, pod warunkiem zachowania odpowiedniego odstępu od spożycia alkoholu (lampka wina = 2,5 godziny odstępu).
Żeby indywidualnie określić ten w pełni bezpieczny odstęp między spożyciem alkoholu a następnym karmieniem pomocny jest alkomat. Jeśli w wydychanym powietrzu obecny będzie alkohol, będzie on również znajdował się w mleku. Z uwagi na to, że nadmierne spożywanie alkoholu jest szkodliwe dla zdrowia (nie tylko podczas laktacji, a dla każdego człowieka) najbezpieczniejszym wyborem, jakiego mogą dokonać kobiety karmiące piersią jest niespożywanie alkoholu.
Dla mamy po porodzie
Naturalne wsparcie laktacji i rozwoju niemowląt.
Silikonowe plastry na bliznę po cesarskim cięciu
Silikonowy żel na rany i blizny
Starannie dobrane składniki wspierają prawidłowy rozwój dziecka i dbają o zdrowie mamy
Balsam z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopowej. Posiada...
Pomaga przy problemach intymnych w ciąży.
Dla zdrowia układu moczowego.
Emulsja do kąpieli z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopo...
Mennella J. A. (2001). Regulation of milk intake after exposure to alcohol in mothers’ milk. Alcoholism, clinical and experimental research, 25(4), 590–593.
Mennella, J. A., & Garcia-Gomez, P. L. (2001). Sleep disturbances after acute exposure to alcohol in mothers’ milk. Alcohol (Fayetteville, N.Y.), 25(3), 153–158.
Mennella J. A. (1997). Infants’ suckling responses to the flavor of alcohol in mothers’ milk. Alcoholism, clinical and experimental research, 21(4), 581–585.
UNICEF UK. (2018). Caring for your baby at night. A guide for parents.
Brust J. C. (2010). Ethanol and cognition: indirect effects, neurotoxicity and neuroprotection: a review. International journal of environmental research and public health, 7(4), 1540–1557.
Crowe S., Wright T. (2022). Alkohol a karmienie piersią: jakie są zagrożenia. Ginekologia po dyplomie.
Breastfeeding Challenges: ACOG Committee Opinion, Number 820. (2021). Obstetrics and gynecology, 137(2), e42–e53.
Meek, J. Y., Noble, L., & Section on Breastfeeding (2022). Policy Statement: Breastfeeding and the Use of Human Milk. Pediatrics, 150(1), e2022057988.
Haastrup, M. B., Pottegård, A., & Damkier, P. (2014). Alcohol and breastfeeding. Basic & clinical pharmacology & toxicology, 114(2), 168–173.
Guidelines for the Identification and Management of Substance Use and Substance Use Disorders in Pregnancy. (2014). World Health Organization.
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. (2024). Dieta w trakcie laktacji.
Centrum Nauki o Laktacji. Kawa, herbata, alkohol i inne „mocniejsze” używki. https://cnol.kobiety.med.pl/wiedza/wszystko-o-karmieniu/kawa-herbata-alkohol-i-inne-uzywki/