*Agnieszka Seremak-Mrozikiewicz i in., Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2024; 9(2): 154-156
Ból jajników w ciąży
Ból jajników może wystąpić, zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży. Wiąże się to z zagnieżdżaniem zarodka w jamie macicy, czemu może towarzyszyć plamienie.
Jeśli natomiast dyskomfort występuje w kolejnych trymestrach i/lub jest silny, dokuczliwy, należy skonsultować się z lekarzem.
Ból jajnika, ale czy na pewno?
Ból jajnika w ciąży najczęściej jest mylony z rozciągającymi się więzadłami macicy. Dochodzi do tego głównie w drugim trymestrze, gdy macica wraz z rosnącym dzieckiem powiększa się, obciążając więzadła. Jest to zjawisko, fizjologiczne, czyli normalne i niegroźne dla mamy i dziecka. Może dokuczać przez kolejne tygodnie ciąży.
Pojawiające się ruchy dziecka nie są obojętne dla mamy i mogą niekiedy dawać uczucie pobolewania okolicy macicy, czyli między innymi jajników lub innych narządów.
Zdarza się, że kobiety skarżą się na ból jajników, który okazuje się zaparciami lub innymi problemami układu pokarmowego. Narządy w jamie brzusznej w trakcie ciąży zmieniają swoje położenie, więc pomyłka jest możliwa.
Ponadto obciążony odcinek lędźwiowy kręgosłupa w trakcie ciąży może dawać objawy zbliżone do bólu jajnika, niekiedy promieniując do ud czy pachwin.
Ból podczas czynności fizjologicznych, np. kaszlu, kichania, korzystania z toalety
Pobolewania w jamie brzusznej mogą występować także przy czynnościach fizjologicznych, takich jak:
- kaszel,
- kichanie,
- korzystanie z toalety.
Dlaczego tak się dzieje? Są to sytuacje, w których tłocznia brzuszna wykonuje wzmożoną pracę, a ciśnienie wewnątrz brzucha się podnosi. Doprowadza to do obciążenia struktur podtrzymujących narządy (takie jak jajniki czy macica), czyli m.in. więzadeł, co powoduje dyskomfort i ból.
Pomocne będą ćwiczenia mięśni dna miednicy. Dodatkowe korzyści dla lepszego wypróżniania przyniesie:
- dieta bogata w błonnik,
- podparcie nóg na podstawce podczas korzystania z toalety
- unikanie kichania oraz kaszlu w trakcie wypróżniania.
Ból jajnika w ciąży: gdzie dokładnie boli
Jeśli dolegliwości sprawia Ci jeden jajnik – lokalizacja bólu najczęściej jest po jednej stronie brzucha.
Jeśli bolą dwa jajniki – ból będzie mniej-więcej symetryczny po obu stronach jamy brzusznej.
Ból jajnika może być odczuwany na wysokości poniżej pępka, zlokalizowany jest głęboko, będziesz czuć, że promieniuje od środka, niekiedy nawet do ud czy pachwin.
Możliwe przyczyny bólu jajników w ciąży
Przyczyny bólu jajnika w ciąży mogą mieć różne pochodzenie, natomiast najczęściej są to:
- Rozciąganie się macicy i więzadeł, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
- Torbiel jajnika – torbiele, które zwiększają swój rozmiar mogą się skręcić i pęknąć nie tylko we wczesnej ciąży. Ból jest ostry. Towarzyszą mu najczęściej wymioty i gorączka, natomiast zdarza się to bardzo rzadko i nie każda torbiel jest groźna.
- Ciąża pozamaciczna – zarodek zagnieżdża się w miejscu innym niż macica, najczęściej w tzw. bańce jajowodu. Występuje wtedy ostry, kłujący ból, przeważnie po jednej stronie brzucha oraz krwawienie z dróg rodnych. Jest to stan wymagający natychmiastowej reakcji.
- Poronienie– utrata ciąży przed 22 tygodniem. Obserwujemy wtedy krwawienie z dróg rodnych ze skrzepami i resztkami tkankowymi, ból miednicy i dolnych pleców.
- Pęknięcie lub skręt jajnika – sytuacje nagłe, objawiające się silnym bólem jednostronnym w jamie brzusznej z towarzyszącą gorączką.
Silikonowe plastry na bliznę po cesarskim cięciu
Wspomaga prawidłowe widzenie, wzrost i rozwój kości u dzieci.
Starannie dobrane składniki wspierają prawidłowy rozwój dziecka i dbają o zdrowie mamy
Pomaga przy problemach intymnych w ciąży.
Dla zdrowia układu moczowego.
Naturalne wsparcie laktacji i rozwoju niemowląt.
Krople enzymatyczne z laktazą kwaśną i neutralną.
Sposoby łagodzenia bólu jajnika w ciąży (farmakologiczne i niefarmakologiczne)
Łagodzenie bólu jajników w ciąży jest możliwe, ale musimy mieć pewność, że nie jest to stan wymagający pilnej interwencji, jak np. pęknięcie lub skręt jajnika czy ciąża pozamaciczna!
Naturalne sposoby, które możemy wykorzystać w tym dyskomforcie to:
- ciepły prysznic,
- wygodna pozycja ciała,
- unikanie dźwigania,
- brak gwałtownych ruchów tułowiem.
Ze swojej praktyki polecam kinesiotaping, opracowany przez położną lub fizjoterapeutę. Odpowiednio wykonany potrafi przynieść ulgę w bólu.
Mówiąc o łagodzeniu bólu lekami, muszę nawiązać do niedawnej wypowiedzi Donalda Trumpa. Wszystkie dostępne źródła i eksperci definitywnie zaprzeczają jego słowom o rzekomym wpływie paracetamolu stosowanego przez kobiety ciężarne na rozpoznanie autyzmu u dziecka po urodzeniu. Z metod farmakologicznych nadal najbezpieczniejszym lekiem przeciwbólowym w ciąży pozostaje paracetamol. Sprawdzi się również w przypadku bólu jajników.
Jajnik źródło życia i kobiecej siły
Jajniki, dwa narządy kobiety, bez których zdrowie reprodukcyjne byłoby niemożliwe. Dzięki nim powstaje nowe życie, dlatego należy o nie dbać, kontrolując je regularnie w badaniu USG, zarówno w ciąży, jak i w okresie całego życia. Jaką mają funkcję? Gdzie się znajdują?
Budowa, położenie, funkcja i fizjologia jajników
Jajniki są zazwyczaj parzystym narządem występującym u kobiet. Są niewielkich rozmiarów, ich masa wynosi ok. 5-8 gramów. Wyglądem przypominają migdał – to spłaszczona, owalna struktura umiejscowiona w jamie brzusznej.
Na rysunkach są przedstawiane w sposób sugerujący ich położenie równolegle z macicą, natomiast w rzeczywistości znajdują się nieco bardziej do tyłu niż macica. Są przymocowane w jamie brzusznej dzięki strukturom o nazwie krezki, które dodatkowo je unaczyniają i unerwiają. Ich górna część jest objęta przez jajowód.
Rola jajników w ciąży
Funkcja jajnika to przede wszystkim wytwarzanie komórek jajowych oraz żeńskich hormonów płciowych, takich jak estrogen czy progesteron. W cyklu miesiączkowym, zazwyczaj około 14 dnia występuje owulacja, gdzie uwalniana jest komórka jajowa, gotowa do zapłodnienia przez plemnik. Hormony wydzielane przez jajnik mają wpływ na poszczególne fazy cyklu miesiączkowego, a także na rozwój żeńskich cech płciowych.
Jajniki, czyli żeńskie gonady, są szczególnie ważne w początkowym etapie ciąży. Po owulacji powstaje ciałko żółte, które po zapłodnieniu przekształca się w ciałko żółte ciążowe. W pierwszym trymestrze ciąży wydziela progesteron, który pomaga zarodkowi się zagnieździć i utrzymać w macicy. W kolejnych trymestrach tę rolę pełni łożysko, przez co ciałko żółte ciążowe zanika, a jajnik przestaje odgrywać kluczową rolę w ciąży. W tym szczególnym czasie nie pracują tak jak kiedyś, bowiem nie dochodzi do owulacji.
Take home message: położna radzi, kiedy reagować!
Na koniec kilka ważnych informacji do zapamiętania.
Do szpitala udaj się, gdy występuje ostry ból, który się utrzymuje, a dodatkowo towarzyszą mu objawy takie jak:
- nudności i/lub wymioty,
- krwawienie z dróg rodnych,
- gorączka.
Zapalenie wyrostka robaczkowego może być przyczyną błędnie interpretowanego bólu jajnika, ponieważ również towarzyszy mu ból intensywny, kłujący i zlokalizowany po jednej stronie. Tu również nie czekamy, tylko interweniujemy.
- Jeśli ból w pierwszym trymestrze jest prosty do złagodzenia, to prawdopodobnie jest to wspomniane wcześniej zagnieżdżenie zarodka. Niedawno miałam przypadek takiej pacjentki w gabinecie, paracetamol i odpoczynek przyniosły ulgę!
- W drugim i trzecim trymestrze rzekome uczucie bólu jajników będzie prawdopodobnie bólem rozciągających się więzadeł w jamie brzusznej.
🔴Krwawienie większe niż miesiączka? Czerwony problem, czerwona flaga. Od razu kieruj się na izbę przyjęć.
Jakiekolwiek obawy związane z ciążą konsultuj z lekarzem lub położną. Jesteś teraz odpowiedzialna za dwa życia.
Bręborowicz, G. H. (Red.). (2020). Położnictwo. Tom 1. Wydanie 1. Warszawa, PZWL.
Mens J. „Possible harmful effects of high intra-abdominal pressure on the pelvic girdle.” International Urogynecology Journal and Pelvic Floor Dysfunction 2006.
https://www.healthline.com/health/pregnancy/ovary-pain-early-pregnancy? Dostęp: 29.10.2025 r.
https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/24726-ovary-pain Dostęp: 30.10.2025 r.
https://www.bbc.com/polska/articles/c75q1kv1reyo Dostęp: 30.10.2025 r.