Co podać dziecku na kaszel w nocy?
Wiele zależy od wieku dziecka i nasilenia nocnego kaszlu.
Lek przeciwkaszlowy
Jeśli nocny kaszel u dziecka jest bardzo męczący, prowadzi do wymiotów i nie daje spać, możecie rozważyć podanie leku przeciwkaszlowego np. z lewodropropizyną. To rozwiązanie tylko dla dzieci ponad 2-letnich. Leki te dostępne są bez recepty i mają postać:
- kropli,
- syropu
- tabletek.
Można wybrać taką, która jest najbardziej odpowiednia dla malucha czy starszaka.
WAŻNE! Pamiętajcie jednak, że podanie syropu przeciwkaszlowego przy kaszlu mokrym to działanie wyłącznie doraźne i wyjątkowe. Mokry kaszel jest korzystny i potrzebny. Nie należy go hamować bez wyraźnej przyczyny, bo umożliwia oczyszczenie dróg oddechowych z zalegającej wydzieliny. Po nocnym ataku kaszlu u dziecka najlepiej zasięgnijcie porady pediatry.
Lek bez recepty LEVOSOL zawiera substancję czynną – lewodropropizynę o działaniu przeciwkaszlowym i znoszącym skurcz oskrzeli. Wskazany jest w objawowym leczeniu nieproduktywnego (suchego) kaszlu.
Inne sposoby na nocny kaszel dziecka
Apteka zamknięta? Oto, co możecie zrobić, by złagodzić ataki nocnego kaszlu:
➡️Posadźcie dziecko. W pozycji leżącej przepona uciska płuca, a wydzielina spływa po tylnej ścianie gardła, drażniąc je jeszcze bardziej. Pionizacja ułatwia pracę mięśniom oddechowym i pomaga znieść atak kaszlu.
➡️Otwórzcie na oścież okno, niech dziecko pooddycha świeżym, chłodnym powietrzem. Otulcie je kocem lub załóżcie kurtkę i czapkę, by się nie wyziębiło. Chłód obkurcza naczynia krwionośne i zmniejsza obrzęk śluzówki – to kluczowe zwłaszcza przy kaszlu krtaniowym („szczekającym”).
- Uwaga na smog! Przy złej jakości powietrza lepiej postawić dziecko przed otwartą lodówką czy zamrażarką. Efekt chłodzenia będzie podobny.
➡️Po ataku kaszlu, gdy oddech się uspokoi, podajcie dziecku wodę (w temperaturze pokojowej). Najlepiej by piło małymi łyczkami. Woda pozwoli „spłukać” zalegającą wydzielinę, a do tego nawilży drogi oddechowe.
➡️Przy suchym, duszącym kaszlu warto włączyć nawilżacz powietrza, powiesić na ciepłym kaloryferze mokry ręcznik albo zaprowadzićdziecko do zaparowanej łazienki. Para wodna pomoże nawilżyć i wyciszyć drogi oddechowe.
➡️Dzieciom powyżej 1. roku życia możecie podać łyżeczkę miodu albo jeśli macie w apteczce, syrop powlekający czy to z porostem islandzkim, czy na bazie miodu. To sposób, by nawilżyć i ukoić drogi oddechowe, a w efekcie złagodzić nocne ataki kaszlu.
Co podać dziecku rano, po nocnym ataku nocnego kaszlu?
Noc przetrwana, wstaje nowy dzień. To czas na działanie, by kolejna noc była spokojniejsza. Przede wszystkim upewnijcie się, czy nocny kaszel był suchy, czy mokry i oceńcie ogólny stan dziecka: ma gorączkę, wysypkę, inne objawy? Jeśli tak, od razu umawiajcie je do lekarza.
Z czego inhalacja na mokry kaszel u dziecka?
➡️Jeśli w nocy dziecko kaszlało sucho: zróbcie nebulizację z preparatów izotonicznych: soli fizjologicznej albo roztworów wzbogaconych o składniki nawilżające, jak ektoina i kwas hialuronowy (np. Nebu-dose Hialuronic, Ectodose)
➡️Jeśli dziecko w nocy kaszlało mokro: sięgnijcie po roztwory hipertoniczne (1,5-3% NaCl). Mogą to być preparaty samej soli hipertonicznej (jak Nebu-dose Hipertonic) albo z dodatkiem kwasu hialuronowego, który również dobrze nawilża drogi oddechowe, a także zmniejsza ich obrzęk. Tu przykładem jest Nebu-dose Plus.
CZY WIESZ, JAKA JEST RÓŻNICA?
Hipertoniczny roztwór chlorku sodu (NaCl) ma wyższe stężenie (1,5% lub 3%) niż to panujące w komórkach ludzkiego ciała (0,9%).
0,9% stężenie chlorku sodu mają roztwory izotoniczne, nazywane przez to fizjologicznymi. Działają one nawilżająco na błonę śluzową i rozwadniają wydzielinę.
Z kolei po zastosowaniu roztworu hipertonicznego zwiększa się przepływ wody z komórek w miejsce podania soli hipertonicznej. Dzięki mechanizmowi osmozy hipertoniczny roztwór chlorku sodu upłynniawydzielinę i ułatwia jej odkrztuszanie, czyli wspomaga odruch kaszlu. Dlatego też stosuje się je najpóźniej 2-3 godziny przed snem, aby dziecko miało czas na oczyszczenie dróg oddechowych. Nigdy nie podajemy ich bezpośrednio przed snem ani w nocy.
Inhalacje hipertonicznym roztworem chlorku sodu o stężeniu 3% NaCl można stosować u dzieci w każdym wieku – także u tych najmłodszych. Choć zwykle zaleca się im roztwory mniej stężone, zawierające 1,5% NaCl.
Jakie leki na mokry kaszel u dziecka?
Kaszel mokry u dziecka może wymagać zastosowania odpowiednich preparatów objawowych, które mogą mieć działanie:
- Sekretolityczne, inaczej wykrztuśne, sprawiają, że wydzielina staje się mniej lepka, a bardziej nawodniona.
- Mukolitycznezmniejszają lepkość wydzieliny poprzez rozbijanie mostków dwusiarczkowych w mucynach, czyli białkach, które występują w śluzie dróg oddechowych i odpowiadają za ich lepkość. W tej grupie znajdują się erdosteina, karbocysteina i n-acetylocysteina.
- Mukokinetyczne wspomagają usuwanie nadmiaru wydzieliny z dróg oddechowych poprzez rozszerzanie oskrzeli, wspomaganie ruchu rzęsek, które ją transportują, a także poprzez nasilone wydzielanie wody, która pomaga w jej rozrzedzaniu.
Leczenie mokrego kaszlu u dziecka opiera się przede wszystkim na walce z ogniskiem choroby. Jeśli jej przyczyną są bakterie, potrzebna może być antybiotykoterapia. Przy infekcjach wirusowych stosuje się tylko leczenie objawowe.
Co bez recepty na mokry kaszel u dziecka?
Wiele leków na mokry kaszel dla dzieci jest dostępnych bez recepty. Dobierajcie je w zależności od wieku dziecka, najlepiej po konsultacji z farmaceutą czy pediatrą.
🚼Niemowlakowi z mokrym kaszlem możecie robić inhalacje z roztworów chlorku sodu, dbajcie też o toaletę nosa (odciąganie kataru aspiratorem), ale dokładne metody leczenia najlepiej omówić z lekarzem.
1️⃣Maluch powyżej roku może się inhalować roztworami chlorku sodu, dostać powlekający syrop na kaszel na bazie miodu czy porostu islandzkiego.
2️⃣Dzieci ponad 2-letnie mają więcej możliwości leczenia objawowego mokrego kaszlu. Oprócz inhalacji roztworami chlorku sodu i stosowania syropów powlekających, można u nich zastosować inhalacje na mokry kaszel z n-acetylocysteiny z hipertonicznym roztworem soli.
Żadnych preparatów na mokry kaszel nie należy podawać dziecku później niż 2-3 godziny przed snem. Rozrzedzają wydzielinę i pobudzają odruch kaszlu. Podane późnym popołudniem utrudnią zasypianie i nasilą ataki mokrego kaszlu w nocy.
To jest wyrób medyczny.
Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.Atak nocnego kaszlu u dziecka. Kiedy do szpitala?
Nocny kaszel potrafi przerazić, ale rzadko zagraża życiu. Użyjcie tej prostej ściągi, by ocenić sytuację:
🟢ZOSTAŃCIE W DOMU, gdy: dziecko ma silny kaszel w nocy, ale po ataku stabilizuje oddech, jego stan jest ogólnie dobry, nie ma gorączki, wysypki itp. objawów.
🟠JEDŹCIE NA NOCNĄ OPIEKĘ, gdy: dziecko uporczywie kaszle, zanosi się, atak kaszlu trwa bardzo długo i dziecko nie śpi od wielu godzin, czujecie, że sami tego nie opanujecie albo widzicie dodatkowe objawy.
🔴SZYBKO DO SZPITALA, gdy: dziecko pluje krwią, sinieje wokół ust, ma wyraźny „głód powietrza” (łapie oddech gwałtownie, „jak ryba”), jest wiotkie i leci wam przez ręce, a jego klatka piersiowa zapada się między żebrami lub nad obojczykami przy każdym wdechu. To stan zagrożenia życia.
Mokry kaszel u dziecka – ile trwa?
Sam atak kaszlu różnie – może trwać od jeden do nawet kilkunastu minut, w skrajnych przypadkach dłużej. Zdarza się także, że pojedynczy atak jest krótki, ale często się powtarza.
Jeśli chodzi natomiast o czas trwania kaszlu, jako objawu infekcji, wyróżnia się:
- Kaszel ostry – to często kaszel infekcyjny. Utrzymuje się do 3 tygodni.
- Kaszel podostry – może być to kaszel poinfekcyjny, trwa od 3 do nawet 8 tygodni.
- Kaszel przewlekły – utrzymuje się powyżej 8 tygodni i często jest konsekwencją przejścia przez dziecko poważnej choroby, jak np. krztusiec.
Co oznacza mokry kaszel u dziecka w nocy?
Najczęściej nocny kaszel to wynik spływania kataru po tylnej ścianie gardła – nic groźnego, ale wymaga działania. Wystarczy przez snem pomóc dziecku dokładnie oczyścić nos i położyć je tak, aby miało głowę nieco wyżej. Można np. podłożyć coś pod materac albo nogi łóżka z jednej strony.
Wiele chorób dróg oddechowych u dzieci zaczyna się łagodnie i przebiega z kaszlem (najpierw suchym, potem mokrym). Rodzice przyjmują zatem postawę wyczekującą. Jeśli po 2–3 dniach pojawia się gorączka, ból mięśni czy właśnie kaszel w nocy, trzeba rozważyć poważniejszą infekcję, jak:
- Zapalenie oskrzeli – kaszel w nocy występuje po 3–4 dniach i jest produktywny. Dziecko wykrztusza gęstą, ropną wydzielinę, a przy oddychaniu słychać charakterystyczne charczenie;
- Zapalenie krtani – kaszel w nocy lub nad ranem początkowo jest suchy (szczekający), a po kilku dniach mokry, czasem towarzyszy mu krtaniowy świst oraz chrypka;
- Krztusiec (koklusz) – suchy kaszel w nocy jest objawem pierwszego okresu rozwoju choroby. Może występować wraz z objawami grypopodobnymi.
Oprócz chorób dolnych dróg oddechowych wywołanych wirusami i bakteriami mokry kaszel w nocy u dziecka jest także objawem refluksu przełykowego. Wówczas treść żołądka cofa się do przełyku i gardła, a następnie trafia do dolnych dróg oddechowych, co wywołuje charakterystyczne napady nocnego kaszlu. Dotyczy to zarówno dzieci starszych, jak i niemowląt.
W przypadku kaszlu przewlekłego można podejrzewać:
- Alergie – szczególnie wywołujące alergiczny nieżyt nosa lub współwystępujące z zapaleniem górnych dróg oddechowych;
- Astmę oskrzelową – wówczas niezbędna jest dalsza diagnostyka i wykonanie m.in. spirometrii.
Najczęstsze pytania o mokry kaszel w nocy (FAQ)
Jak rozpoznać mokry kaszel u dziecka w nocy?
Mokry kaszel brzmi jak bulgotanie, rzężenie. Słychać, że w środku coś się „odrywa”. Często kończy się połknięciem wydzieliny lub jej wypluciem. Suchy kaszel jest pusty, szczekający i drapiący, bez odkrztuszania.
Co oznacza duszący kaszel u dziecka podczas snu?
Może wskazywać na zapalenie krtani (szczekający dźwięk), astmę (świsty) lub refluks. Często jednak winowajcą jest po prostu suche powietrze w sypialni lub smog.
Ile może trwać mokry kaszel u dziecka?
Od kilku dni do nawet 3 tygodni po infekcji. Jeśli dziecko nie gorączkuje i ma apetyt, a kaszel stopniowo cichnie – to znak, że płuca się oczyszczają.
Dlaczego kaszel u dziecka nasila się w nocy?
Przez pozycję leżącą (spływanie kataru) oraz rozgrzanie organizmu pod kołdrą, co rozszerza naczynia w nosie i nasila jego zatkanie. To fizjologia, nie złośliwość choroby.
To jest wyrób medyczny.
Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.Bibliografia:
Domowe leczenie nocnego kaszlu u dzieci, Medycyna Praktyczna, [dostęp online] https://www.mp.pl/artykuly/39405,domowe-leczenie-nocnego-kaszlu-u-dzieci, opracowanie na podstawie: I.M. Paul, J. Beiler, A. McMonagle, M.L. Shaffer, L. Duda, C.M. Berlin, Effect of honey, dextromethorphan, and no treatment on nocturnal cough and sleep quality for coughing children and their parent, “Archives of Pediatrics and Adolescent Medicine”, nr 161/2007; s. 1140–1146
Form S., Miejsce acetylocysteiny w leczeniu kaszlu u dzieci i dorosłych, „Lekarz POZ”, 1/2017, s. 55–59.
Krenke K., Doniec Z., Mastalerz-Migas A., Mazurek H., Bieńkowski P., Jackowska T., Kulus M., Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w kaszlu u dzieci – aktualizacja, „Lekarz POZ”, 3/2020, s. 173–192
Sałacki, A.J., Kaszel, „Medycyna po dyplomie”, 07-08/2017, [dostęp online] https://podyplomie.pl/medycyna/27865,kaszel
Wawrzuta D., Kuchar E., Kaszel produktywny u dzieci, Lekarz POZ 1/2021.