*Agnieszka Seremak-Mrozikiewicz i in., Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2024; 9(2): 154-156
Czym jest GBS?
GBS to skrót od Group B Streptococcus. Jest to bakteria, dokładniej paciorkowiec należący do grupy B, którego określenie w języku łacińskim brzmi Streptococcus agalactiae.
Pod taką nazwą możemy go spotkać na wynikach otrzymanych z laboratorium. Może być wykryty nie tylko w ciąży, ale i w wymazie z pochwy przy podejrzeniu infekcji u kobiet w różnych etapach życia.
Jak dochodzi do zakażenia paciorkowcem w ciąży?
Wiele kobiet jest bezobjawowymi nosicielkami paciorkowca z grupy B, o czym najczęściej nie wiedzą.
Według aktualnych badań odsetek przedstawicielek płci żeńskiej, które mogą być zakażone GBS wynosi od 10 do 30%! Są one szczególnie narażone na infekcję, ponieważ ciąża sprzyja namnażaniu się tej bakterii.
Paciorkowce z grupy B są obecne w przewodzie pokarmowym. Kolonizują nie tylko odbyt, ale także przechodzą na drogi rodne kobiety. Zakażenie noworodka najczęściej występuje w trakcie porodu poprzez migrację bakterii bytujących w pochwie do płynu owodniowego, czyli wód płodowych.
Istnieje możliwość kolonizacji dziecka tą bakterią. Następuje to w trakcie przemieszczania się noworodka przez kanał rodny kobiety. Natomiast przy prawidłowym postępowaniu w tracie porodu nie dochodzi do zakażenia i skutków w postaci choroby.
Dlaczego badanie GBS jest zalecane w trakcie ciąży?
O ile dla kobiety zakażenie paciorkowcem z grupy B nie jest groźne, o tyle dla dziecka może nieść ryzyko wystąpienia chorób w niedługim czasie po porodzie.
Dlatego też badanie GBS zaleca się w trakcie ciąży. Taka diagnostyka pozwala zmniejszyć ryzyko przeniesienia bakterii z matki na noworodka.
Kiedy i jak wykonuje się badanie na paciorkowca w ciąży?
Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologii i Położnictwa badanie w kierunku występowania GBS wykonuje się pomiędzy 35 a 37 tygodniem ciąży.
Polega ono na pobraniu dwóch wymazów – z pochwy i odbytu. Następnie próbki trafiają do laboratorium, a po kilku dniach dostajemy wynik.
Czas oczekiwania na rezultaty badania GBS może być inny w zależności od pracowni mikrobiologicznej. Osobiście współpracowałam z laboratorium, które przekazywało wynik już po 3 dniach, ale również takim, gdzie czekaliśmy na niego ponad tydzień.
Dodatni wynik GBS. Co oznacza i czy ma wpływ na drogę porodu?
Odebrałaś wyniki GBS, więc mamy sprawę jasną.
Jeśli wynik jest ujemny, to tylko zabierasz go do szpitala i nie ma w związku z nim żadnych procedur wykonywanych w czasie porodu.
Natomiast wynik dodatni wymaga wdrożenia postępowania.
Dodatni GBS a poród naturalny
Będziesz miała na nim antybiogram, czyli wypisane jakim antybiotykiem możemy zwalczyć tę bakterie. Po przyjęciu do szpitala zostanie Ci podana pierwsza dawka leku, najpewniej dożylnie do wenflonu. Dzięki antybiotykom i ich wysokiej skuteczności poród drogami natury jest w pełni bezpieczny, więc dodatni GBS nie jest wskazaniem do cięcia cesarskiego!
Postępowanie w trakcie porodu opiera się na wcześniej wspomnianej antybiotykoterapii. Najczęściej stosowana jest penicylina, jednak są kobiety, które są na nią uczulone. W tym przypadku najczęściej podaje się klindamycynę lub erytromycynę (w odniesieniu do antybiogramu!). W zależności od leku i czasu trwania porodu podawanie będzie powtarzane, być może kilkukrotnie. Jest możliwe także podanie leku doustnie, najczęściej w porodach domowych.
Dodatni GBS a cesarskie cięcie
Do planowanej operacji antybiotyk nie jest podawany rutynowo, gdy GBS jest dodatni. Aczkolwiek jeśli kobieta miała planowe cesarskie cięcie np. w środę, a wody odeszły jej w poniedziałek i konieczne jest operacyjne zakończenie ciąży od razu, stosuje się antybiotykoterapię.
Dodatni GBS a postępowanie z noworodkiem
Jak już wiemy, dodatni wynik badania wpływa na dobrostan dziecka, dlatego ważna jest nie tylko skuteczna terapia mamy w trakcie porodu, ale także obserwacja malucha po porodzie.
Noworodki, których mama miała dodatni wynik wymazu, powinny być poddawane obserwacji po porodzie przez minimum 24 godziny według rekomendacji. Zaleca się również wykonanie badania CRP, aby sprawdzić, czy nie występuje stan zapalny. Jeśli wystąpią oznaki zakażenia, dzieci muszą zostać poddane diagnostyce w kierunku infekcji tą bakterią.
Zagrożenia, jakie niesie dla noworodków ten paciorkowiec w pierwszych dniach to między innymi:
- choroby układu oddechowego,
- zapalenie płuc,
- sepsa.
W późniejszym okresie (nawet do 90 dni) zakażenie nie daje charakterystycznych objawów. Najczęściej występuje
- gorączka,
- osłabienie,
- choroby układu oddechowego,
- zapalenie opon mózgowych
- i sepsa.
Dzięki rozwijającej się dziedzinie medycyny, jaką jest neonatologia i postępowaniu okołoporodowym, udało się znacząco obniżyć odsetek noworodków zakażonych, a w przypadku zakażenia zminimalizować śmiertelność.
Na koniec kilka praktycznych informacji dotyczących GBS, które będą pomocne dla przyszłej mamy!
- Nie musisz specjalnie się przygotowywać do pobrania wymazu. Jednak pamiętaj, aby przed jego wykonaniem nie współżyć minimum 24 godziny i nie używać drażniących środków do higieny intymnej. Jeśli stosujesz leki dopochwowe, poinformuj o tym lekarza lub położną. Pobranie najlepiej przeprowadzić po przeleczeniu.
- Jeśli masz dodatni wynik badania GBS i zaczną odchodzić Ci wody, od razu zgłoś się do szpitala. Niezbędne jest podanie antybiotyku.
- Wynik wymazu z odbytu jest tak samo ważny jak z pochwy, miej więc oba. Niejednokrotnie dostawałam wyniki pacjentek, które miały ujemny GBS z pochwy, ale dodatni z odbytu!
- Wynik badania jest niezbędny w szpitalu. Pamiętaj, aby był on w teczce z dokumentami, aby okazać go przy przyjęciu. Brak wyniku jest traktowany jako wynik dodatni i konieczność antybiotykoterapii!
Silikonowe plastry na bliznę po cesarskim cięciu
Wspomaga prawidłowe widzenie, wzrost i rozwój kości u dzieci.
Starannie dobrane składniki wspierają prawidłowy rozwój dziecka i dbają o zdrowie mamy
Pomaga przy problemach intymnych w ciąży.
Dla zdrowia układu moczowego.
Naturalne wsparcie laktacji i rozwoju niemowląt.
Krople enzymatyczne z laktazą kwaśną i neutralną.
Virella, G. (2007). Mikrobiologia i choroby zakaźne (A. Przondo-Mordarska, Red.). Wrocław: Elsevier Urban & Partner.
Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników. (2008). Rekomendacje dotyczące wykrywania nosicielstwa paciorkowców grupy B (GBS) u kobiet w ciąży i zapobiegania zakażeniom u noworodków. Warszawa: PTGiP.
https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/przebiegciazy/63100,paciorkowiec-grupy-b-gbs-w-ciazy-gbs-dodatni-w-ciazy. Dostęp: 27.10.2025 r.