
Dlaczego PCOS zmieniło nazwę na PMOS?
Nazwa PCOS, czyli zespół policystycznych jajników od dekad była uznawana za niedokładną i mylącą. Sugerowała obecność patologicznych cyst na jajnikach, choć typowe dla tego schorzenia pęcherzyki jajnikowe nie są cystami w sensie klinicznym. Skupiała też uwagę wyłącznie na jajnikach, podczas gdy zaburzenie ma charakter wielosystemowy; obejmuje zaburzenia hormonalne, metaboliczne, a także zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i zaburzeń psychicznych[1].
Taka nazwa utrudniała rozpoznanie schorzenia i przyczyniała się do jego błędnego postrzegania jako wyłącznie ginekologicznego problemu[1].
Nowa nazwa – wielogruczołowy zespół metaboliczno-jajnikowy (PMOS) – lepiej odzwierciedla rzeczywisty charakter schorzenia, łącząc trzy jego kluczowe aspekty: zaburzenia hormonalne obejmujące wiele gruczołów, zaburzenia metaboliczne oraz dysfunkcję jajników[1].
Czym różni się PMOS od PCOS?
PMOS nie jest nową chorobą, lecz nową nazwą tego samego schorzenia, znanego dotąd jako PCOS. Zmiana nie wprowadza nowej jednostki chorobowej i nie dzieli pacjentek na dwie odrębne grupy. To wyłącznie ewolucja terminologii medycznej, mająca dokładniej opisywać znane od dawna schorzenie.
Czy zmiana nazwy wpływa na diagnozę i leczenie?
Zmiana nazwy ma charakter opisowy i nie modyfikuje sama w sobie sposobu rozpoznawania ani leczenia PMOS. Nowa nomenklatura nie wprowadza zatem rewolucji w procesie diagnostyczno-terapeutycznym dawnego PCOS – dotychczasowe, oparte na dowodach wytyczne kliniczne pozostają wciąż aktualne[1].

Czy kryteria rozpoznania są inne niż w przypadku PCOS?
Nie. Rozpoznanie PMOS u dorosłych kobiet wciąż wymaga potwierdzenia co najmniej dwóch z trzech kryteriów, po wykluczeniu innych przyczyn tych objawów:
- nieregularne cykle miesiączkowe lub zaburzenia owulacji,
- kliniczne lub biochemiczne objawy hiperandrogenizmu (np. hirsutyzm, czyli nadmierne owłosienie typu męskiego),
- obraz policystycznych jajników w USG lub podwyższony poziom hormonu antymüllerowskiego (AMH)[2].
Gdy współistnieją nieregularne cykle i hiperandrogenizm, USG lub podwyższone stężenie AMH nie są już potrzebne do postawienia diagnozy[2].
Czy istnieją inne kryteria rozpoznania u nastolatek?
Tak. U nastolatek (pomiędzy 10. a 19. rokiem życia) potrzebne są oba kryteria jednocześnie: nieregularne cykle miesiączkowe i objawy hiperandrogenizmu[3]. USG jajników i poziom AMH nie są rekomendowane w tej grupie wiekowej, ponieważ nie ustalono dla nich wiarygodnych norm w okresie dojrzewania, a ich użycie zwiększyłoby ryzyko rozpoznania PMOS u zdrowych dziewczynek[3].
Czy leczenie PMOS różni się od leczenia PCOS?
Nie. Podstawą leczenia PMOS pozostaje zdrowy styl życia – odpowiednia dieta i regularna aktywność fizyczna[2]. W łagodzeniu nieregularnych cykli i hirsutyzmu stosuje się złożone doustne środki antykoncepcyjne, a metforminę włącza się głównie przy dominujących cechach metabolicznych[2].
Wybór konkretnej terapii należy do lekarza, który dostosowuje ją indywidualnie do objawów i priorytetów pacjentki[2].
Co oznacza PMOS dla kobiet, które mają już rozpoznane PCOS?
Kobieta z rozpoznanym PCOS nie musi przechodzić żadnej nowej diagnostyki w związku ze zmianą nazwy. Rozpoznanie PCOS oznacza dokładnie to samo schorzenie, które dziś nazywa się PMOS – zmiana terminologii nie tworzy nowej jednostki chorobowej i nie wymaga ponownej weryfikacji diagnozy[1].
Czy dotychczasowe leczenie pozostaje aktualne?
Tak. Leczenie, które kobieta już stosuje, pozostaje w pełni aktualne – zmiana nazwy nie zmienia zaleceń terapeutycznych, ponieważ opierają się one na tych samych dowodach naukowych co wcześniej[2]. Nie ma potrzeby modyfikowania terapii wyłącznie z powodu nowej nomenklatury.
Dlaczego eksperci zdecydowali się na zmianę nazwy?
Zmiana nazwy nie była decyzją podjętą odgórnie ani pospiesznie. Powstała w wyniku wieloletniego, sformalizowanego procesu, w którym głos pacjentek miał równą wagę co głos ekspertów.
Jak długo trwał proces zmiany nazwy i kto z nim uczestniczył?
Pierwsze wezwania do zmiany nazwy pojawiły się już w 2012 roku, podczas warsztatów amerykańskiego National Institutes of Health[1]. Kolejne lata przyniosły niewielki postęp, aż do 2023 roku, kiedy to brytyjska organizacja pacjencka Verity ponownie podjęła temat, inicjując formalny, wieloetapowy proces[1].

W finalnym etapie uczestniczyło 56 organizacji naukowych, klinicznych i pacjenckich z całego świata. Przeprowadzono serię ankiet metodą Delphi oraz warsztaty z udziałem lekarzy i pacjentek, w których łącznie zebrano ponad 14 tysięcy odpowiedzi[1]. Ostateczną nazwę uzgodniono w lutym 2026 roku, a wynik opublikowano w prestiżowym The Lancet kilka miesięcy później[1].
Jedną z rozważanych angielskich nazw był “metabolic endocrine reproductive syndrome”, Odrzucono ją, ponieważ jej skrót (MERS) jest identyczny z akronimem groźnej choroby zakaźnej – bliskowschodniego zespołu niewydolności oddechowej.
Jaką rolę odegrały pacjentki?
Pacjentki nie były jedynie konsultowane – uczestniczyły w każdym etapie procesu. Współtworzyły ankiety, zasiadały w komitecie sterującym, a każda grupa warsztatowa była współprowadzona przez pacjentkę i lekarza[1]. Wiodącą rolę odegrała organizacja Verity, która zainicjowała cały proces w 2023 roku.
To zaangażowanie miało realne przełożenie na wynik – w ankiecie z 2023 roku 85,6% pacjentek popierało zmianę nazwy[4].

- Teede HJ, Khomami MB, Morman R, et al. Polyendocrine metabolic ovarian syndrome, the new name for polycystic ovary syndrome: a multistep global consensus process. Lancet. 2026;407(10545):2329-2339. doi:10.1016/S0140-6736(26)00717-8
- Teede HJ, Tay CT, Laven J, et al. Recommendations from the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. Fertil Steril. 2023;120(4):767-793. doi:10.1016/j.fertnstert.2023.07.025
- Peña AS, Witchel SF, Boivin J, et al. International evidence-based recommendations for polycystic ovary syndrome in adolescents. BMC Med. 2025;23(1):151. Published 2025 Mar 11. doi:10.1186/s12916-025-03901-w
- Teede HJ, Moran LJ, Morman R, et al. Polycystic ovary syndrome perspectives from patients and health professionals on clinical features, current name, and renaming: a longitudinal international online survey. EClinicalMedicine. 2025;84:103287. Published 2025 May 28. doi:10.1016/j.eclinm.2025.103287

