To jest wyrób medyczny.
Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.Refluks u niemowląt – kiedy to norma, a kiedy problem?
Samo słowo „refluks” budzi wśród rodziców niepokój, choć w większości przypadków nie ma ku temu powodów. U niemowląt cofanie się treści żołądkowej do przełyku jest zjawiskiem fizjologicznym, wynikającym z niedojrzałości dolnego zwieracza przełyku. Ulewania po karmieniu, nazywane też regurgitacjami są zatem powszechne w pierwszych miesiącach życia i ustępują samoistnie około 12. miesiąca. Tak długo, jak dziecko dobrze przybiera na wadze, jest pogodne i rozwija się prawidłowo, nie ma potrzeby wykonywania badań ani włączania leczenia.
Ulewania u niemowląt wynikają głównie z niedojrzałości mechanizmów zapobiegających cofaniu się treści żołądkowej (krótki odcinek śródbrzuszny przełyku, rozwarty kąt żołądka). Dodatkowo do regurgitacji przyczynia się spożywanie dużych objętości płynnego pokarmu, połykanie powietrza w trakcie karmienia oraz utrzymywanie pozycji leżącej, typowej dla tego wieku.
Problem pojawia się, gdy cofanie treści żołądkowej prowadzi do objawów utrudniających codzienne funkcjonowanie i do braku przyrostu masy ciała, niepokoju, dolegliwości bólowych czy trudności w karmieniu. W takich sytuacjach podejrzewa się chorobę refluksową przełyku, która wymaga diagnostyki i odpowiedniego leczenia. U niemowląt choroba refluksowa przełyku występuje jednak bardzo rzadko.
Rodzice powinni zgłosić się do lekarza, jeśli zauważą tzw. objawy alarmowe, takie jak nasilone wymioty, zaburzenia połykania, trudności w karmieniu (odmawianie jedzenia), ból brzucha, utrata masy ciała, apatia czy gorączka. Jednak w większości przypadków, zanim rozważy się leczenie farmakologiczne, warto skupić się na modyfikacjach karmienia, a w razie utrzymywania się dolegliwości, porozmawiać z pediatrą o możliwości wprowadzenia diety eliminacyjnej i dalszej diagnostyki.
Jak rozpoznać refluks i chorobę refluksową przełyku u niemowlaka?
Diagnozę refluksu u dzieci najczęściej stawia się na podstawie obrazu klinicznego, u niemowląt na podstawie typowych ulewań, a u starszych dzieci na obecności objawów zgagi. Zgodnie z Kryteriami Rzymskimi IV, regurgitacje niemowlęce można rozpoznać klinicznie, bez wykonywania badań, jeśli u zdrowego dziecka w wieku od 3 tygodni do 12 miesięcy występują co najmniej dwa ulewania na dobę przez trzy tygodnie lub dłużej, a jednocześnie nie pojawiają się niepokojące objawy m.in: takie jak wymioty z krwią, bezdechy, problemy z karmieniem, niedokrwistość czy słaby przyrost masy ciała.
W przypadku rozpoznania refluksu typowego dla niemowląt nie ma potrzeby wykonywania dodatkowych badań. Jeśli jednak występują objawy nietypowe lub powikłania, można rozważyć badania endoskopowe albo monitorowanie refluksu (np. pH-metria z impedancją lub klasyczna pH-metria).
U dzieci i młodzieży w celu rozpoznania choroby refluksowej przełyku, nie ma wystarczających podstaw, by rutynowo wykonywać endoskopię górnego odcinka przewodu pokarmowego, zarówno z biopsją, jak i bez niej. Badanie to jest zalecane jedynie w przypadku występowania objawów alarmowych lub wątpliwości diagnostycznych. U dzieci starszych, które mają typowe objawy, takie jak zgaga, endoskopia nie jest również konieczna – wykonuje się ją jedynie wtedy, gdy dolegliwości utrzymują się pomimo 4-8 tygodni leczenia inhibitorami pompy protonowej (IPP – leki stosowane w leczeniu choroby refluksowej przełyku). Należy jednak pamiętać, że leki te trzeba odstawić na 2-4 tygodnie przed planowanym badaniem.
Refluks, a może alergia?
Zagraniczne towarzystwa naukowe, w tym EAACI (2022), podkreślają również, że u części niemowląt przewlekły lub nasilony refluks żołądkowo-przełykowy może mieć podłoże alergiczne, zwłaszcza przy współistnieniu alergii na białko mleka krowiego. W takiej sytuacji mówimy o refluksie wtórnym, ponieważ dolegliwości ustępują po wyeliminowaniu z jadłospisu produktu wywołującego reakcję. Dlatego przed włączeniem farmakoterapii zaleca się w pierwszej kolejności obserwację, modyfikacje karmienia i jeśli wskazane próbę diety eliminacyjnej, a dopiero później rozważenie leczenia przeciwrefluksowego.
Objawy choroby refluksowej przełyku i alergii na białko mleka krowiego (ABMK) często się pokrywają, zarówno jedna, jak i druga dolegliwość może powodować ulewania, niepokój, płacz czy słabsze przyrosty masy ciała.
Według stanowiska EAACI (2022), u niemowląt z nasilonymi objawami GER należy zawsze rozważyć alergię pokarmową, zwłaszcza ABMK, zanim włączy się leczenie farmakologiczne. Eksperci zalecają, by przed rozpoczęciem terapii inhibitorami pompy protonowej przeprowadzić 2–6-tygodniową próbę diety eliminacyjnej, eliminując białko mleka krowiego z diety matki karmiącej lub stosując mieszankę o wysokim stopniu hydrolizy białka.
U niemowląt, które nie reagują na standardowe leczenie refluksu (zagęszczanie pokarmów, unikanie przekarmienia), należy wziąć pod uwagę postać GERD związaną z alergią pokarmową i rozważyć diagnostykę alergologiczną lub konsultację gastroenterologiczną.
Problemy brzuszkowe u maluszka?
Roztwór doustny przeznaczony do objawowego leczenia wszystkich stanów związanych z refluksem żołądko...
Wspomaga prawidłowy pasaż jelitowy, dzięki zawartości składnika pochodzenia roślinnego – manny z jes...
Krople enzymatyczne z laktazą kwaśną i neutralną.
Wskazany w leczeniu przewlekłych zaparć, kamieni kałowych.
Wskazane do krótkotrwałego leczenia sporadycznych zaparć.
Bibliografia:
- Haiden N. i wsp. Infant formulas for the treatment of functional gastrointestinal disorders: A position paper of the ESPGHAN Nutrition Committee. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2024 Jul;79(1):168-180
- Carroll MW, Jacobson K. Gastroesophageal reflux disease in children and adolescents: when and how to treat. Paediatr Drugs. 2012 Apr 1;14(2):79-89.
- Świdnicka-Siergiejko A.K., Marek T., Waśko-Czopnik D. i wsp.: Postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne w chorobie refluksowej przełyku. Konsensus Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii 2022. Med. Prakt., 2022; 6: 38-74
- Rosen R. Gastroesophageal Reflux Treatment in Infancy Through Young Adulthood. Am J Gastroenterol. 2023 Mar 1;118(3):452-458.
- Meyer R., Vandenplas Y., Lozinsky A.C. i wsp. (2022). Diagnosis and management of food allergy-associated gastroesophageal reflux disease in young children: EAACI position paper.