Nosek noworodka – co warto wiedzieć?

Aby zrozumieć, jak ważny dla noworodka jest czysty i drożny nos, musisz zdać sobie sprawę z tego, że do pierwszego roku życia, dziecko nie potrafi oddychać przez buzię. Wdycha powietrze tylko przez nos. Jego niedrożność oznacza dla dziecka duży dyskomfort, ale co gorsza niesie ryzyko wystąpienia zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej (SSID). 

Dowiedz się więcej: Nagła śmierć łóżeczkowa – przyczyny, zapobieganie, jak zwiększyć bezpieczeństwo naszego dziecka?


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
Polecane przez rodziców:
starannie dobrane, naturalne składniki
DHA z ekologicznych alg i witamina D
dla dziecka od pierwszych dni życia
wspiera prawidłowy rozwój kości, mózgu, wzroku i układu odpornościowego
zdjęcie produktu Algabion

Wróćmy do fizjologii. Nos służy dziecku do ogrzewania, nawilżania i oczyszczania wdychanego powietrza, które dalej przedostaje się do płuc. Błona śluzowa nosa wyposażona w specjalny mechanizm śluzowo-rzęskowy, działa jak najwyższej klasy filtr powietrza z funkcją grzewczą. Powietrze, które wędruje do płuc jest więc w ponad 95% oczyszczone z pyłków i zanieczyszczeń, a także ogrzane. Dzięki temu płuca chronione są przed bardzo niską temperaturą, a także przed chorobotwórczymi drobnoustrojami. Oczywiście nie możemy zapominać też o drugiej, niezwykle ważnej, funkcji nosa jakim jest węch. To dzięki niemu maluszki czują i rozróżniają zapachy, w tym zapach mamy. 

Co osłabia funkcjonowanie nosa u noworodka?

Nie ulega wątpliwości, że drożność nosa jest niezwykle ważna dla dobrostanu całego organizmu dziecka. Niestety istnieje wiele czynników, które negatywnie wpływają na układ oddechowy noworodka. To m.in.:

  • zbyt wysoka lub zbyt niska temperatura otoczenia,
  • zanieczyszczenia powietrza,
  • zbyt niska wilgotność powietrza,
  • dym tytoniowy,
  • wirusy i bakterie,
  • nieprawidłowa budowa anatomiczna nosa,
  • alergie.

Na szczęście, na większość z nich mamy wpływ. Opieka nad noworodkiem wymaga od rodziców pozbycia się szkodliwych nawyków (np. palenia papierosów), które mogłyby działać na niekorzyść maleństwa. Musimy pamiętać że opieka nad noworodkiem to nie tylko karmienie i zmiana pieluszki, ale też odpowiednia pielęgnacja, higiena nosa, a także zapewnienie dziecku zdrowego i bezpiecznego otoczenia.

Opieka nad noworodkiem – jak zapewnić bezpieczną przestrzeń?

nosek noworodka

Higiena nosa to priorytetowy element pielęgnacji noworodka. Musimy jednak pamiętać też o tym, aby zapewnić dziecku odpowiednie warunki, będące podstawą bezpieczeństwa. Żeby uniknąć infekcji i pogorszenia kondycji nosa noworodka, musimy zadbać o takie aspekty jak:

  • optymalne nawilżenie powietrza w pokoju dziecka,
  • regularne wietrzenie pokoju, w którym przebywa niemowlę,
  • odpowiednie ubranie dziecka – dopasowane do temperatury otoczenia,
  • usunięcie z łóżeczka wszelkich poduszek, otulaczy, niosących ryzyko uduszenia.

Jak oczyszczać nos noworodka?

Do higieny małego noska można zastosować ampułki soli fizjologicznej. U dzieci powyżej 1. miesiąca życia zalecane się łatwe w aplikacji spraye. Jednym z nich jest Ectimer z solą morską i ektoiną, który nawilża błonę śluzową nosa i zapobiega wnikaniu wirusów. 

Higiena nosa noworodka powinna być wykonywana regularnie, co najmniej raz dziennie. Przed rozpoczęciem zabiegu koniecznie myjemy ręce, aby nie narażać maluszka na ewentualny kontakt z zanieczyszczeniami z naszych dłoni. Następnie kładziemy dziecko (na pleckach) na stabilnym podłożu i aplikujemy wybrany preparat. 

  • Jeśli jest to sól morska w ampułkach, jej końcówkę delikatnie przykładamy do otworu nosowego i ostrożnie naciskamy. Po wprowadzeniu kilku kropli tę samą czynność powtarzamy w drugim otworze nosowym. Po zabiegu bierzemy maluszka na ręce, aby pozbyć się z nozdrzy nadmiaru płynu. Na koniec wycieramy zmoczoną skórę dziecka. 

Warto zauważyć że chociaż roztwory soli fizjologicznej w ampułkach nadają się zarówno do higieny nosa i oczyszczania oczu noworodka, jedną ampułkę stosujemy do jednej z tych czynności. Po otwarciu trzeba ją wyrzucić, gdyż jej przechowywanie niesie ryzyko zanieczyszczenia mikrobiologicznego. 

  • Jeśli to natomiast spray soli morskiej postępujemy analogicznie: delikatnie wprowadzamy końcówkę do jednego otworu nosowego, naciskamy aplikator, uwalniając spray. Gdy nadmiar płynu wypłynie z nozdrzy, wycieramy go chusteczką. 

Pamiętajmy, że ze względów higienicznych jeden preparat powinien być stosowany u jednej osoby. Jeśli potrzebuje go mama lub rodzeństwo i noworodek, każdy powinien mieć swój własny, odpowiednio podpisany spray.  

Problemy z noskiem noworodka

Higiena nosa jest ważna pod kątem profilaktyki, jednak staje się jeszcze ważniejsza w przypadku infekcji górnych dróg oddechowych. Jak już wcześniej wspomniano, dziecko do pierwszego roku życia oddycha tylko nosem. Oznacza to, że w przypadku kataru u noworodka, może pojawić się problem z oddychaniem, a co za tym ryzyko groźniejszych powikłań, łącznie z SSID. 

Katar u noworodka może pojawić się tak naprawdę z dnia na dzień. Infekcje u niemowląt rozwijają się czasami z godziny na godzinę. Pierwsze symptomy, które mogą wskazywać na niedrożność nosa, to na przykład problem z jedzeniem. Dziecko podczas ssania piersi czy butelki często się odrywa, płacze odkręca głowę, może to świadczyć o tym, że nos noworodka jest zatkany. Innym objawem jest tak zwana sapka niemowlęca.

Sapka niemowlęca – co to takiego?

Sapka niemowlęca to niedrożność nosa u noworodków i niemowląt, której towarzyszy szczególna męczliwość w trakcie karmienia. Co ciekawe, zwykle nie zauważymy wtedy wycieku wydzieliny z nosa. Nos noworodka z sapką jest zatkany a podczas wdechu i wydechu możemy usłyszeć charakterystyczny dźwięk przypominający furczenie. 

Sapka niemowlęca najczęściej spowodowana jest przez obrzęk błony śluzowej nosa, może też być następstwem nieprawidłowej pielęgnacji nosa. Leczenie sapki polega przede wszystkim na wyeliminowaniu wszystkich potencjalnych przyczyn, takich jak zbyt suche powietrze, nieodpowiednia temperatura, nieodpowiednia higiena nosa. Jeżeli mimo tego sapka nie ustąpi, trzeba niezwłocznie skonsultować to z pediatrą, ponieważ sapka niemowlęca może być też jednym z objawów alergii pokarmowej. 

Może zainteresować Cię także: Sapka niemowlęca – co to takiego, jak pomóc maluchowi?


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
Polecane przez rodziców do stosowania w terapii inhalacyjnej u dzieci:
bez barier wiekowych
bezpieczny dla kobiet w ciąży
łagodzi objawy przeziębienia przebiegającego z mokrym kaszlem
udrażnia i oczyszcza nos z gęstego kataru utrudniającego oddychanie
Nebu-dose Baby

Gotlib T, Smoliński B, Szczęsnowicz-Dąbrowska P. Fizjologia oddychania przez nos i jej implikacje kliniczne. Alergia. 2002;2(13)