Atopowe zapalenie skóry – co to za choroba?
Atopowe zapalenie skóry to schorzenie, u którego podłoża leży nie tylko genetyka i zjawiska związane z immunologią, ale także czynniki środowiskowe, które mają bezpośredni wpływ na stan skóry pacjentów.
Atopowe zapalenie skóry bardzo często ujawnia się w dzieciństwie, a co jest dla niego typowe – przebiega z okresami poprawy, jak i pogorszenia stanu skóry. Od czego to zależy? Między innymi od tzw. czynników prowokujących. Należą do nich:
● stres,
● silne detergenty lub drażniące kosmetyki,
● infekcje,
● alergeny – roztocza kurzu domowego, naskórek, sierść zwierząt, ale także pyłki drzew, traw, chwastów,
● zmiany temperatury, spadek wilgotności powietrza,
● wełniana odzież,
● narażenie na chlor – na przykład na basenie,
● pocenie się.
Jak objawia się atopowe zapalenie skóry u dzieci?
Podstawowym objawem w atopowym zapaleniu skóry są zmiany wypryskowe – a więc ogniska wysiękowo-zapalne, które lokalizują się w różnych obszarach skóry (w zależności od wieku).
👶U niemowląt zmiany skórne znacznie częściej zajmują twarz.
👦U dzieci starszych i osób dorosłych – zgięcia stawowe i tułów.
Nie należy zapominać, że ważnym objawem AZS jest także świąd, który istotnie zaburza codziennie funkcjonowanie pacjentów.
Jesienne zaostrzenie atopowego zapalenia skóry – z czego wynika?
Dlaczego jesienią w gabinetach pediatrów i dermatologów pojawia się więcej dzieci z pogorszeniem stanu skóry w przebiegu atopowego zapalenia skóry? Niestety w tym okresie mali pacjenci są zdecydowanie bardziej narażeni na działanie czynników prowokujących.
Stres a AZS
Zacznijmy od stresu. We wrześniu kończą się wakacje, dzieci wracają do szkoły i rozpoczyna się regularna nauka. Nie da się ukryć, że okres ten dla wielu pociech wiąże się ze stresem, co z kolei sprzyja pojawieniu się zmian skórnych typowych dla AZS.
Emulsja do kąpieli z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopo...
Balsam z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopowej. Posiada...
Hipertoniczny spray do nosa z ektoiną.
Redukuje stany zapalne dróg oddechowych, chroni i nawilża błonę śluzową dróg oddechowych.
Pastylki na gardło z ektoiną przeznaczone do stosowania podczas objawów przeziębienia.
Spray do gardła z ektoiną, wspomaga leczenie stanów zapalnych gardła wywołanych przez infekcje bakte...
Nawilżająco – łagodzący żel do nosa.
Intensywne nawilżenie suchych i podrażnionych oczu.
Naturalna pomoc w alergicznym zapaleniu spojówek.
Krem z ektoiną do stosowania już od 1. miesiąca życia.
Zmniejsza lepkość i sprężystość wydzieliny śluzowej, intensywnie nawilża i łagodzi stany zapalne dró...
Woda morska z ektoiną. Ochrona przed wnikaniem wirusów.
Zmiana temperatury a AZS
Kolejnym, bardzo istotnym czynnikiem jest zmiana temperatury, która narzuca zakładanie cieplejszej odzieży. Bardzo często dochodzi do przegrzewania dziecka i co za tym idzie – pocenia się.
Pot działa na skórę drażniąco, a także sprzyja zaburzeniu ochronnej bariery lipidowej i pojawieniu się świądu. Należy zaznaczyć, że pogorszenie objawów w odpowiedzi na pot należy do kryteriów używanych przez dermatologów do potwierdzenia rozpoznania AZS.
Warto podkreślić, że niesprzyjające warunki pogodowe, takie jak wiatr czy deszcz, mogą także podrażniać skórę dziecka i same w sobie być czynnikiem zaostrzającym objawy atopowego zapalenia skóry.
Ogrzewanie a AZS
Oprócz tego nie można zapominać, że więcej czasu spędzamy w ogrzewanych i czasami nieodpowiednio wietrzonych pomieszczeniach, gdzie jesteśmy przez dłuższy czas narażeni na alergeny, takie jak roztocza czy sierść zwierząt, co u niektórych pacjentów prowadzi do pogorszenia stanu skóry.
UV a AZS
Nie bez wpływu pozostaje także zmniejszenie działania promieniowania UV. W atopowym zapaleniu skóry promieniowanie to ma działanie immunomodulujące – a dokładniej zmniejsza stan zapalny w skórze, co może łagodzić objawy choroby (często w AZS w warunkach leczniczych korzysta się właśnie z fototerapii).
Jak sobie radzić z jesiennym zaostrzeniem atopowego zapalenia skóry u dziecka?
Co robić, by zmniejszyć ryzyko zaostrzenia objawów atopowego zapalenia skóry jesienią? Poniżej kilka cennych wskazówek:
● regularne, codzienne stosowanie emolientów przeznaczonych do skóry atopowej – ich składniki nie tylko nawilżają skórę, ale także chronią ją przed zimnem, wiatrem, czy alergenami takimi jak roztocza kurzu domowego,
● podczas kąpieli warto wybierać delikatne środki myjące, w tym syndety, a nie należy stosować mydła ani drażniących środków o wysokim pH,
● ważne jest również regularne wietrzenie mieszkania i utrzymywanie w nim stałej temperatury około 20-21 stopni Celsjusza,
● zamiana drażniących materiałów i wełny na delikatniejszą bawełnianą odzież,
● regularna kontrola lekarska i stosowanie się do otrzymanych zaleceń.
Jak przetrwać jesień z AZS? Praktyczne wskazówki dla rodziców
O czym jeszcze warto pamiętać jesienią? Poniżej kilka praktycznych zaleceń dla rodzica małego atopika:
- unikaj przegrzewania dziecka – jesienią wybieraj warstwowe stroje, by w razie potrzeby dostosować ubiór do zmieniającej się temperatury otoczenia, pocenie sprzyja bowiem zaostrzeniom stanu skóry i pojawieniu się świądu,
- utrzymuj krótkie paznokcie u dziecka – pozwala to na zmniejszenie niekorzystnych efektów powstałych podczas drapania skóry,
- nawilżaj powietrze w pomieszczeniach – suche powietrze sprzyja wysuszeniu skóry dziecka, wilgotność powietrza można poprawić dzięki wykorzystaniu specjalnych nawilżaczy,
- pamiętaj o wzmacnianiu odporności – suplementacja witaminy D, aktywność na świeżym powietrzu, zróżnicowana dieta bogata w warzywa i owoce – to wszystko ma korzystny wpływ na układ immunologiczny, a tym samym skórę dziecka.
Naturalne składniki wspomagające pracę układu odpornościowego.
Naturalne składniki wspomagające pracę układu odpornościowego.
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.
Wspomaga naturalną odporność.
W okresie przejściowego osłabienia, do regeneracji po infekcjach.
Na wzmocnienie odporności. Uzupełnia codzienną dietę w starannie dobrane, naturalne składniki, takie...
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego
Jesień nie sprzyja skórze atopowej, jednak dzięki odpowiedniej pielęgnacji i wprowadzeniu do życia wyżej opisanych zasad – możemy zniwelować jej niekorzystny wpływ na skórę dziecka. Warto podkreślić, że przy nasilonych objawach zdecydowanie warto skontaktować się z lekarzem, który odpowiednio poprowadzi leczenie.
Jesienne zaostrzenie objawów AZS: FAQ
Zaostrzenie stanu skóry w przebiegu atopowego zapalenia to niestety częsty problem. Nic więc dziwnego, że sytuacja ta rodzi wśród rodziców dzieci a AZS wiele wątpliwości. Poniżej odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.
Czy dieta ma wpływ na jesienne zaostrzenie AZS?
Wokół tematu diety i atopowego zapalenia skóry ciągle krąży wiele nieprawdziwych przekonań i mitów. Jednym z czynników zaostrzających przebieg choroby mogą być pokarmy.
Atopowe zapalenie skóry może, choć nie musi, współwystępować z alergiami pokarmowymi. Jeżeli pacjent boryka się z częstymi zaostrzeniami, to jest to zdecydowanie wskazanie do wykonania badań alergologicznych w kierunku alergii pokarmowych. Złotym standardem w diagnostyce alergii pokarmowej jest próba prowokacji pokarmowej przeprowadzana pod okiem lekarza.
Czy wskazane jest eliminowanie konkretnych pokarmów w przy AZS?
Należy wyraźnie podkreślić, że nie powinno się eliminować pokarmów z diety dziecka bez potwierdzenia obecności alergii pokarmowej. Takie wyłączanie produktów może bowiem predysponować do pojawienia się niedoborów substancji odżywczych i pogorszenia rozwoju dziecka.
Eliminacja pokarmów z diety powinna być poprzedzona wnikliwą diagnostyką alergologiczną i konsultacją lekarską. Stwierdzenie alergii pokarmowej jest wskazaniem do modyfikacji diety pod opieką lekarza i/lub dietetyka.
Jaki krem wybrać na jesień dla dziecka z AZS – lekki balsam czy gęstą maść?
Zaostrzenie atopowego zapalenia skóry może wymagać zastosowania leku dostępnego na receptę – na przykład miejscowego glikokortykosteroidu lub inhibitora kalcyneuryny. Wybór rodzaju produktu (krem, płyn lub maść) zależy między innymi od prezentowanych przez dziecko objawów skórnych.
- Jeżeli mamy do czynienia z suchymi zmianami skórnymi (rumieniowo-złuszczającymi, bez sączenia) dobrze sprawdzi się preparat w postaci maści.
- Jeżeli natomiast zmiany są “mokre”, sączące, lepiej sprawdzi się lżejsza postać produktu (lotion, krem, spray).
Jeżeli chodzi o codzienną pielęgnację i zapobieganie zaostrzeniom stanu dermatologicznego, konieczne jest regularne stosowanie emolientów. W tym przypadku dobrze sprawdzają się lżejsze produkty, przede wszystkim w postaci balsamu. Codzienne, a nawet kilka razy dziennie stosowanie produktu w postaci maści byłoby bardziej problematyczne pod kątem praktycznym (problemy z rozprowadzaniem preparatu na skórze dziecka i jego wchłanianiem, zabrudzenie odzieży, niechęć dziecka do nakładania produktu). Z tego powodu, w codziennej pielęgnacji skóry atopowej lepiej sprawdzi się lżejszy dermokosmetyk w postaci balsamu.
Czy trzeba smarować buzię dziecka kremem ochronnym przed każdym wyjściem na dwór?
Smarowanie skóry twarzy dziecka dermokosmetykiem pozwala na ochronę przed zmieniającymi się warunkami pogodowymi, co jest ważne szczególnie jesienią. Wiatr, mróz, czy też deszcz wpływają na barierę naskórkową i mogą być czynnikiem predysponującym do zaostrzenia stanu dermatologicznego. Z tego powodu warto zadbać o ochronę skóry twarzy z wykorzystaniem dedykowanych dermokosmetyków.
To jest wyrób medyczny.
Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.Bibliografia
- J. Sroka-Tomaszewska, M. Trzeciak, Atopowe zapalenie skóry – gdy objawy nasilają się jesienią i zimą, Lekarz POZ 2020; 5: 259-263.
- R. Nowicki, Atopowe zapalenie skóry w praktyce, Cornetis, Wrocław 2013.
- M. Michalska-Jakubus, D. Krasowska, Postępowanie profilaktyczno-lecznicze w atopowym zapaleniu skóry, Standardy Medyczne – Pediatria 2013; 10: 425-432.