*Agnieszka Seremak-Mrozikiewicz i in., Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2024; 9(2): 154-156
Matcha i jej wpływ na zdrowie
Matcha to japońska odmiana zielonej herbaty w proszku (Camellia sinensis L.), jednego z najpopularniejszych napojów na świecie.
Ze względu na unikalny sposób uprawy, cechuje ją wysokie stężenie prozdrowotnych fitochemikaliów. Zawiera duże ilości katechin (szczególnie EGCG – galusanu epigallokatechiny), L-teaniny, chlorofilu oraz polifenoli, które działają silnie antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie.
Regularne spożycie matchy może:
- wspierać funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego,
- obniżać poziom cholesterolu LDL,
- poprawiać wrażliwość insulinową,
- dzięki obecności L-teaniny wspomagać koncentrację i redukcję stresu
Zawarte w matchy przeciwutleniacze neutralizują wolne rodniki, co może mieć znaczenie w profilaktyce chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca typu 2, choroby serca czy nowotwory.
W badaniach obserwacyjnych regularne picie zielonej herbaty wiązało się również z niższym ryzykiem nadciśnienia i udaru mózgu. Matcha spożywana w odpowiednich ilościach, może więc stanowić cenny element zdrowej, prawidłowo zbilansowanej diety [1-4].
Czy istnieje bezpieczna dawka kofeiny w ciąży?
Zalecenia dotyczące spożycia kofeiny w ciąży różnią się w zależności od źródła i przyjętej interpretacji dowodów naukowych.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), podobnie jak American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) oraz National Health Service (NHS), uznaje, że umiarkowane spożycie kofeiny wynoszące do 200 mg dziennie jest bezpieczne i nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powikłań ciążowych.
Takie podejście opiera się na licznych badaniach obserwacyjnych, w których nie stwierdzono jednoznacznego związku między umiarkowanym spożyciem kofeiny a poronieniami, niską masą urodzeniową czy przedwczesnym porodem [5-7].
Jednocześnie w literaturze pojawiają bardziej ostrożne głosy. Przegląd literatury z 2020 r, wskazuje, że nawet niewielkie ilości kofeiny mogą być związane z niekorzystnymi skutkami dla płodu, a zatem nie można określić bezpiecznej dawki kofeiny w ciąży [8].
W praktyce większość ekspertów przyjmuje jednak zasadę, iż kobiety w ciąży mogą spożywać kofeinę w ilości do 200 mg dziennie, pamiętając także o jej obecności w napojach typu cola, czekoladzie czy właśnie matchy.
Matcha, matcha latte – ile ma kofeiny i ile można pić w ciąży?
Zawartość kofeiny w matchy jest wyższa niż w klasycznej zielonej herbacie liściastej, dlatego jej spożycie w ciąży wymaga szczególnej ostrożności.
Badania pokazują, że 1 g proszku matcha zawiera średnio 20–40 mg kofeiny, choć w niektórych produktach wartości te mogą sięgać nawet 50 mg/g [9,10]. Oznacza to, że typowa porcja napoju przygotowana z 2–4 g matchy może dostarczyć od 40 do nawet 160 mg kofeiny, czyli blisko górnej granicy dziennego limitu zalecanego w ciąży.
Zgodnie z rekomendacjami towarzystw naukowych bezpieczna ilość kofeiny w ciąży nie powinna przekraczać 200 mg na dobę, co w praktyce oznacza to, że kobieta w ciąży może pozwolić sobie na jedną filiżankę matchy dziennie, o ile nie spożywa innych źródeł kofeiny, takich jak kawa, herbata czy czekolada. Warto też pamiętać, aby unikać picia matchy w godzinach popołudniowych, aby nie zaburzać snu i regeneracji.
Inną formą picia matchy jest tzw. matcha latte, czyli matcha połączona z mlekiem krowim lub roślinnym. Matcha latte jest łagodniejsza w smaku i zwykle zawiera mniej kofeiny, niż klasyczna matcha przygotowana na wodzie, ponieważ napój jest rozcieńczony mlekiem. Dla większości kobiet w ciąży 1 filiżanka matcha latte dziennie (przy użyciu 1-2 g proszku) jest uznawana za bezpieczną, o ile całkowite spożycie kofeiny z innych źródeł nie przekracza 200 mg na dobę.
Matcha a suplementacja kwasu foliowego
Zielona herbata, w tym matcha, zawiera katechiny, silne przeciwutleniacze, które mogą wpływać na wchłanianie i działanie kwasu foliowego.
Według stanowiska Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (2024) kobiety w ciąży i planujące ciążę powinny przyjmować aktywną formę kwasu foliowego – 5-metylo-tetrahydrofolian (5-MTHF). Jest to forma, którą organizm może wykorzystać bez konieczności przekształcania, dlatego nie traci ona skuteczności pod wpływem składników zielonej herbaty.
W przypadku suplementacji kwasu foliowego pod postacią kwasu pteroilomonoglutaminowego, który jest syntetyczną formą witaminy B9, katechiny z matchy mogą ograniczać jego przekształcanie do aktywnej formy, przez co suplementacja może być mniej efektywna. Dlatego jeśli pijesz matchę, najlepiej wybierać preparaty z 5-MTHF. Warto także zachować co najmniej 1-2 godziny odstępu między wypiciem herbaty a zażyciem suplementu. Takie rozwiązanie pozwala cieszyć się korzyściami z matchy bez ryzyka obniżenia wchłaniania folianów.
Dla mamy po porodzie
Naturalne wsparcie laktacji i rozwoju niemowląt.
Silikonowe plastry na bliznę po cesarskim cięciu
Silikonowy żel na rany i blizny
Starannie dobrane składniki wspierają prawidłowy rozwój dziecka i dbają o zdrowie mamy
Balsam z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopowej. Posiada...
Pomaga przy problemach intymnych w ciąży.
Dla zdrowia układu moczowego.
Emulsja do kąpieli z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopo...
Bibliografia:
- Dietz C., Dekker M. Effect of green tea and matcha consumption on cardiovascular risk factors: evidence from human intervention studies. Nutrients. 2017;9(9):962.
- Yashin A., Yashin Y., Xia X., Nemzer B. Matcha green tea composition, antioxidant properties and health effects: a review. Food Research International. 2021;141:110142.
- Kim H.S., Quon M.J., Kim J.A. Green tea catechins improve insulin sensitivity and lipid metabolism: meta-analysis of randomized trials. Phytotherapy Research. 2020;34(10):2526–2539.
- Yang C.S., Zhang J. Studies on the health effects of tea and its catechins: evidence-based review. Molecules.2022;27(3):929.
- European Food Safety Authority (EFSA). Scientific opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal. 2015;13(5):4102. doi:10.2903/j.efsa.2015.4102.
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Moderate caffeine consumption during pregnancy.Committee Opinion No. 462. Washington, DC: ACOG; 2020.
- National Health Service (NHS). Foods to avoid in pregnancy: caffeine. Updated 2024.
- James J.E. Caffeine consumption and pregnancy: a narrative review of adverse effects and reproductive outcomes. BMJ Evidence-Based Medicine. 2020;26(3):114–115.
- Kobayashi M., Sato Y., Itagaki S., et al. Quantitative analysis of caffeine and catechins in matcha green tea powder by HPLC. Foods (MDPI). 2024;13(8):1167.
- Ichihashi H., Sugimoto Y. Caffeine content and antioxidant capacity in matcha green tea products. Food Chemistry.2022;384:132520.