Zero waste w kuchni – jak nie marnować jedzenia
Zero waste w kuchni polega przede wszystkim na ograniczaniu ilości wyrzucanej żywności na każdym etapie, począwszy od samego procesu planowania zakupów, przez przechowywanie produktów, aż po wykorzystywanie pozostałości po przygotowanych posiłkach. Poznaj kilka rad, dzięki którym Twoja kuchnia będzie zero waste.
Planowanie zakupów
Nie trzeba od razu wprowadzać skomplikowanych zmian w kuchni. Dobrym pomysłem na sam początek może być regularne sprawdzanie zawartości lodówki, przygotowywanie listy zakupów oraz planowanie dań na podstawie produktów, które już znajdują się w domu. W tym celu dobrze sprawdzają się elektroniczne listy zakupów, które można szybko edytować, udostępniać bliskim i co najważniejsze – znika problem zgubionej kartki z listą zakupów.
Warto też zaplanować dni, w których robimy zakupy i odpowiednio wcześniej zrobić wstępną listę posiłków np. na cały tydzień. Taki sposób planowania to też oszczędność czasu, ale i dla Twojego portfela. Plusem tego rozwiązania jest też to, że mając zaplanowane posiłki, łatwiej uniknąć impulsywnych zakupów, podjadania przypadkowych produktów czy zamawiania dań typu fast food pod wpływem głodu i braku pomysłu na obiad. Plan żywienia nie musi być bardzo szczegółowy – wystarczy ogólny zarys posiłków i lista podstawowych składników. Dzięki temu kupujemy tylko to, czego rzeczywiście potrzebujemy, rzadziej sięgamy po kosztowne gotowe dania i lepiej wykorzystujemy produkty znajdujące się już w lodówce.
Wykorzystuj resztki jedzenia
Często nie zdajemy sobie sprawy, że wiele składników, które zazwyczaj traktujemy jak odpady tak naprawdę można z powodzeniem wykorzystać ponownie. Przykładem są obierki z dokładnie umytych warzyw, z których można przygotować bulion, czerstwe pieczywo do przygotowania grzanek lub bułki tartej, natomiast mięso i warzywa po rosole mogą stać się bazą kolejnego obiadu lub pasztetu.
Nie wyrzucaj żywności tylko z powodu daty
Warto również rozróżniać daty umieszczone na opakowaniach. Określenie „należy spożyć do” czyli termin przydatności do spożycia dotyczy bezpieczeństwa produktu – po tym czasie produkt może być zepsuty, a to grozi zatruciem pokarmowym. Z kolei termin „najlepiej spożyć przed” to tzw. data minimalnej trwałości, która informuje przede wszystkim o jego jakości – po przekroczeniu tej daty produkt nadal jest bezpieczny, może jednak stracić część smaku lub aromatu. Produkt po upływie daty minimalnej trwałości nie zawsze musi być zepsuty, ale przed jego wykorzystaniem warto dokładnie ocenić stan opakowania, wygląd i sposób wcześniejszego przechowywania.
Dlaczego warto wykorzystywać resztki jedzenia?
Wyrzucając żywność, tracimy nie tylko pieniądze wydane na jej zakup. Marnowane są również surowce, woda, energia i praca wykorzystane podczas produkcji, transportu oraz przygotowania jedzenia. Ograniczanie strat żywności pozwala więc jednocześnie zmniejszyć domowe wydatki i lepiej wykorzystywać dostępne zasoby.
Przygotowywanie dań z pozostałości może być także sposobem na urozmaicenie jadłospisu. To samo mięso z rosołu jednego dnia może pojawić się w krokietach, a innego w sałatce lub paście kanapkowej. Dzięki dodatkom, przyprawom i różnym metodom obróbki z podobnych składników można stworzyć zupełnie inne dania.
Wykorzystywanie resztek ułatwia również przygotowanie szybkiego posiłku. Ugotowane wcześniej mięso, ziemniaki, kasza czy warzywa skracają czas potrzebny na zrobienie obiadu lub kolacji. Co ciekawe bardzo często wyrzucamy też składniki, które są bogactwem witamin i minerałów, np. łodygi, liście, obierki.
Co można zrobić z resztek po obiedzie?
To, co można zrobić z resztek po obiedzie, zależy przede wszystkim od rodzaju pozostałych produktów. Warto spojrzeć na nie nie jak na gotowe danie, które trzeba ponownie podać w tej samej formie, ale jak na składniki kolejnego posiłku. Poniżej przedstawiamy kilka pomysłów na proste przepisy z resztek.
Co zrobić z mięsem z rosołu? Ugotowane mięso z rosołu można rozdrobnić widelcem i przygotować z niego danie przypominające szarpanego kurczaka. Wystarczy podgrzać je z niewielką ilością sosu pomidorowego, bulionu lub przypraw, a następnie wykorzystać jako nadzienie do tortilli, kanapek albo zapiekanych bułek. Mięso z rosołu można również połączyć z warzywami, jajkiem lub ugotowaną kaszą i przygotować kotleciki, farsz do pierogów, naleśników i krokietów, pasztet albo pastę kanapkową.
Jak wykorzystać warzywa z rosołu? Ugotowana marchew, pietruszka, seler i por dobrze sprawdzają się jako baza past, placków, kotletów i zup krem. Można rozgnieść je widelcem, połączyć z jajkiem, mąką oraz przyprawami i przygotować warzywne placuszki. Warzywa z rosołu nadają się również do sałatki jarzynowej, pasztetu, farszu do naleśników albo sosu do makaronu. Jeżeli są bardzo miękkie, najlepiej wykorzystać je w daniu, w którym zostaną rozdrobnione lub zblendowane.
Co zrobić z pozostałymi ziemniakami? Ugotowane ziemniaki mogą posłużyć do przygotowania kopytek, klusek śląskich, kotletów ziemniaczanych, zapiekanki lub farszu do pierogów. Można także rozgnieść je i dodać do zupy krem, aby naturalnie ją zagęścić. Ziemniaki pokrojone w plastry dobrze sprawdzą się jako spód frittaty albo szybka warstwa zapiekanki z warzywami i serem.
Jak wykorzystać makaron, ryż lub kaszę? Pozostały makaron można dodać do sałatki, zapiekanki, omletu albo frittaty. Ugotowany ryż sprawdzi się jako składnik warzywnych kotlecików, smażonego ryżu z jajkiem i warzywami lub farszu do papryki. Kaszę można wykorzystać do przygotowania sałatki, gołąbków, pasztetu warzywnego, burgerów albo nadzienia do naleśników. Niewielkie porcje różnych produktów można również połączyć w jedno danie, na przykład zapiekankę z mięsem, warzywami i kaszą.
Jak przechowywać resztki, żeby nadawały się do ponownego użycia?
Przed ponownym wykorzystaniem jedzenia należy ocenić, czy było ono prawidłowo przechowywane. Dania, które przez wiele godzin stały na stole lub w ciepłym pomieszczeniu, nie powinny być odkładane do późniejszego wykorzystania.
Resztki najlepiej możliwie szybko schłodzić, przełożyć do szczelnego pojemnika i umieścić w lodówce. Jeżeli nie planujemy zjeść ich w najbliższym czasie, można podzielić je na mniejsze porcje i zamrozić. Nie należy wykorzystywać produktów, które mają nieprzyjemny zapach, zmienioną konsystencję, ślady pleśni lub których wcześniejszy sposób przechowywania budzi wątpliwości.
Jak wykorzystać mięso z rosołu?
Mięso po długim gotowaniu jest zazwyczaj miękkie, ale może być również dość suche, ponieważ część zawartego w nim tłuszczu i smaku przechodzi do wywaru. Przed dalszym wykorzystaniem należy dokładnie oddzielić je od kości, chrząstek i skóry. Większe kawałki można rozdzielić widelcem na włókna, natomiast mięso przeznaczone do przygotowania bardziej jednolitej masy drobno posiekać lub zmielić.
Aby poprawić jego konsystencję, warto łączyć je z wilgotnymi składnikami, takimi jak podsmażona cebula, passata pomidorowa, jogurt naturalny, mleczko kokosowe albo niewielka ilość oliwy. Smak gotowanego mięsa można dodatkowo podkreślić musztardą, sokiem z cytryny, ogórkiem kiszonym, świeżymi ziołami, curry, wędzoną papryką lub czosnkiem. Dzięki temu z neutralnej bazy można przygotować dania inspirowane różnymi kuchniami świata.
Pomysły na wykorzystanie mięsa z rosołu
Mięso z rosołu oprócz wyżej wymienionych rad można też wykorzystać do poniższych przepisów:
Mięso z rosołu w sosie curry
Na patelni zeszklij posiekaną cebulę, dodaj czosnek, curry, kurkumę i odrobinę ostrej papryki. Następnie dodaj rozdrobnione mięso z rosołu oraz mleczko kokosowe lub jogurt naturalny wymieszany z niewielką ilością bulionu. Całość podgrzewaj przez kilka minut, aż sos zgęstnieje. Danie można podać z ryżem, kaszą bulgur lub pieczywem.
Wytrawne muffinki z mięsem
Rozdrobnione mięso połącz z jajkami, jogurtem naturalnym, startym serem, szczypiorkiem i pokrojoną papryką. Masę dopraw pieprzem, czosnkiem i ziołami, a następnie przełóż do foremek na muffinki. Piecz przez około 20-25 minut w temperaturze 180°C. Takie muffinki sprawdzą się jako szybka kolacja, przekąska do pracy lub dodatek do sałatki.
Co zrobić z warzywami z rosołu i zupy?
Warzywa z rosołu można także potraktować jako składnik zwiększający objętość innych potraw. Rozdrobnioną marchew, pietruszkę i seler warto dodać do masy na pulpety, kotlety mielone, pasztet, omlet lub warzywne burgery. Dzięki temu danie będzie bardziej wilgotne, a jednocześnie pozwoli przygotować większą liczbę porcji z tej samej ilości mięsa, jajek lub strączków.
Warzywa można również zblendować na gładkie puree i wykorzystać do zagęszczenia sosu pomidorowego, gulaszu, zupy krem, sosu do makaronu albo farszu do lasagne.
Takie puree sprawdzi się jako baza dipu – wystarczy połączyć je z jogurtem naturalnym, musztardą, czosnkiem i przyprawami. Zamrożone w małych porcjach (np. w pojemniku na kostki lodu), można później dodawać do zup, sosów i dań jednogarnkowych.
Przepisy z resztek warzyw
Warzywa pozostałe po gotowaniu rosołu lub zupy można wykorzystać do przygotowania prostych dań obiadowych, przekąsek i dodatków do pieczywa. Przed użyciem warto dokładnie odsączyć je z nadmiaru wywaru, aby masa nie była zbyt rzadka.
Wytrawne muffinki z warzywami
Składniki na około 8 muffinek:
- warzywa z rosołu – 300 g
- jajka – 3 sztuki
- jogurt naturalny – 100 g
- mąka pszenna lub owsiana – 80 g
- proszek do pieczenia – ½ łyżeczki
- starty ser żółty – 50 g
- posiekany szczypiorek – 2 łyżki
- zioła prowansalskie – ½ łyżeczki
- pieprz – 1 szczypta
- sól – 1 szczypta
Sposób przygotowania:
Warzywa odsącz z nadmiaru płynu i drobno posiekaj. W misce roztrzep jajka z jogurtem, dodaj mąkę, proszek do pieczenia, starty ser, szczypiorek, zioła prowansalskie, pieprz oraz warzywa – całość dokładnie wymieszaj. Masę przełóż do silikonowych foremek lub formy na muffinki wyłożonej papilotkami. Piecz przez około 20-25 minut w piekarniku nagrzanym do 180°C. Muffinki powinny być lekko zarumienione i ścięte w środku. Można podawać je na ciepło lub na zimno.
Zupa krem z warzyw po rosole
Składniki na około 4 porcje:
- warzywa z rosołu – 500 g
- bulion – 500-700 ml
- ziemniak – 1 mała sztuka lub ugotowana czerwona soczewica – 100 g
- oliwa – 1 łyżka
- curry – ½ łyżeczki
- słodka papryka – ½ łyżeczki
- pieprz – szczypta
- jogurt naturalny – opcjonalnie 2 łyżki
Sposób przygotowania:
Warzywa przełóż do garnka. Dodaj obrany i pokrojony ziemniak, bulion, curry, słodką paprykę oraz pieprz. Gotuj przez około 15 minut, aż ziemniak będzie miękki. Jeżeli wykorzystujesz ugotowaną soczewicę, dodaj ją pod koniec podgrzewania.
Zupę dokładnie zblenduj. W razie potrzeby dolej więcej bulionu, aby uzyskać odpowiednią konsystencję. Na koniec dodaj oliwę, a po lekkim przestudzeniu także jogurt naturalny. Zupę można podawać z grzankami, pestkami dyni lub posiekaną natką pietruszki.
Koncentrat bulionu warzywnego z resztek
Do przygotowania koncentratu najlepiej wykorzystać dokładnie umyte, świeże obierki i skrawki warzyw, np. marchewki, pietruszki, selera, pora, cebuli, papryki, cukinii czy łodygi brokułu. Nie należy używać produktów spleśniałych, nadgniłych ani obierek z ziemniaków.
Składniki na około 1 słoik:
- mieszane resztki warzyw, np. obierki, końcówki i skrawki – 700 g
- czosnek – 1 ząbek
- sól – 40 g
- woda – 50-100 ml
- mielony pieprz – 1-2 szczypty
- oliwa z oliwek – 30 g
- natka pietruszki, lubczyk, majeranek lub liście selera – opcjonalnie
Sposób przygotowania:
Resztki warzyw dokładnie umyj i pokrój na mniejsze kawałki. Przełóż je do garnka, dodaj czosnek, sól, pieprz oraz 50 ml wody. Gotuj pod przykryciem na małym ogniu przez około 25-30 minut, co jakiś czas mieszając. Jeżeli warzywa zaczną przywierać, stopniowo dolewaj pozostałą wodę.
Gdy warzywa będą miękkie, dodaj oliwę i zblenduj całość na gładką, gęstą pastę. Ponownie podgrzewaj przez kilka minut, cały czas mieszając, aby odparować nadmiar płynu. Gotowy koncentrat przełóż do czystego, wyparzonego słoika.
Do przygotowania zupy lub sosu można użyć około 1-2 łyżeczek koncentratu na 500 ml wody. Ze względu na dużą zawartość soli najlepiej zacząć od mniejszej ilości. Koncentrat można przechowywać w lodówce lub zamrozić w małych porcjach, np. w foremce na kostki lodu.
Inne pomysły w duchu zero waste
Jeśli zastanawiasz się, co jeszcze możesz zrobić z resztek jedzenia, to poniżej przedstawiamy inne przykłady na przepisy z resztek:
- z liści rzodkiewek, natki marchewki, rukoli lub ziół przygotować pesto,
- łodygę brokuła dodać do zupy, surówki, placków albo dania stir-fry,
- dojrzałe owoce wykorzystać do koktajlu, musu, placuszków lub ciasta,
- czerstwe pieczywo przerobić na grzanki, tosty lub bułkę tartą,
- końcówki sera dodać do zapiekanki, omletu lub sosu,
- płyn po ciecierzycy wykorzystać do przygotowania musu, bezy lub majonezu roślinnego,
- nadmiar świeżych ziół posiekać i zamrozić,
- pozostałe mleczko kokosowe zamrozić w małych porcjach i później dodać do curry, zupy, sosu lub koktajlu,
- niewykorzystany bulion przelać do pojemnika lub foremki na kostki lodu i zamrozić, a następnie wykorzystać do zup, sosów i dań jednogarnkowych.
Na zaparcia u dzieci
Wskazany w leczeniu przewlekłych zaparć, kamieni kałowych.
Wskazane do krótkotrwałego leczenia sporadycznych zaparć.
Wspomaga prawidłowy pasaż jelitowy, dzięki zawartości składnika pochodzenia roślinnego – manny z jes...
Wspomaga prawidłowy pasaż jelitowy, dzięki zawartości składnika pochodzenia roślinnego – manny z jes...
Preparat stosowany w zaparciach i trudnościach z wypróżnianiem.