*Agnieszka Seremak-Mrozikiewicz i in., Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2024; 9(2): 154-156
Zatrzymanie wody w organizmie. Wpływ hormonów na puchnięcie nóg
Wpływ hormonów i zatrzymanie wody w organizmie to najczęstszy powód obecności opuchlizny na nogach. Jak do tego dochodzi? Ciąża to stan huśtawki hormonalnej. Stężenie jednych wzrasta, innych maleje. Te, których stężenie wzrasta- progesteron, estrogeny i aldosteron mają wpływ na tzw. retencję wody i m.in. sodu. Jaki to ma wpływ na organizm? Zwiększa się objętość osocza, przepuszczalność naczyń krwionośnych, a także ciśnienie (hydrostatyczne) w żyłach. Taki przebieg sytuacji powoduje łatwiejsze przemieszczenie się płynu do tkanek. Obciążone nim tkanki są obrzęknięte. To są nasze spuchnięte nogi!
Co jeszcze ma wpływ? Macica. Wraz z tygodniami ciąży rośnie. Jej spory rozmiar powoduje ucisk na żyły znajdujące się w okolicy miednicy. To powoduje kłopoty z odpływem krwi z nóg. Skutek? Gromadzenie się płynu w nogach. Stopy i kostki obrywają najbardziej. Po ciąży macica wraca do swoich pierwotnych rozmiarów, więc problem także powinien maleć.
Kiedy obrzęki są najbardziej widoczne?
Jeśli mówimy o konkretnym etapie ciąży, jest to nawet końcówka drugiego, ale bardziej trzeci trymestr ciąży. Wtedy zarówno przez hormony jak i wielkość macicy obrzęki mogą być najbardziej widoczne. Należy pamiętać, że nie każda kobieta będzie je miała. Tak samo nie każdej zejdą w dwie godziny po porodzie. Każdy organizm jest inny i trzeba mieć to na uwadze.
A jak obecność opuchniętych nóg ma się do pory dnia? O obrzęki najłatwiej wieczorem – po całym dniu nogi są już zmęczone. Podobnie jest w upały i podczas przybierania jednej pozycji- np. długie stanie lub siedzenie w jednej pozycji. Unikamy siedzenia z nogą założoną na nogę!
Co na opuchliznę nóg w ciąży?
Problem może być denerwujący, więc trzeba działać! Jak wspomóc się w tym czasie? Przede wszystkim:
- Unoszenie nóg do góry- najpopularniejszy i najskuteczniejszy sposób. Wystarczy położyć się na plecach na łóżku, a na zagłówku lub na ścianie oprzeć nogi. 10-15 minut zrobi robotę. To także świetne ćwiczenie dla układu nerwowego – zmniejsza stres, daje uczucie spokoju i uziemienia, co może przełożyć się na regulację snu,
- Leżenie/spanie na lewym boku – pomaga odciążyć ważną strukturę w naszym organizmie – żyłę główną dolną. Jak możemy się domyślać chociażby przez nazwę, ma duży wpływ na przepływ krwi z nóg wyżej. Poduszka między kolanami w czasie spania też będzie fajnym dodatkiem,
- Czasem lekarze zalecają pończochy uciskowe, jeśli sytuacja tego wymaga. Warto przedyskutować temat ze swoim lekarzem,
- Aktywność fizyczna ma duży wpływ na regulację obrzęków. Spacer lub basen będą fajną formą wspomagania redukcji obrzęków,
- Nie nosimy uciskających ubrań – spodni, skarpetek,
- Dbamy o odpowiednie nawodnienie organizmu,
- Możemy wprowadzić delikatne masaże limfatyczne w celu poprawy krążenia.
Kiedy obrzęk nóg powinien niepokoić?
Obrzęki w większości przypadków są fizjologiczne, jednak warto się obserwować i wiedzieć kiedy reagować. Kiedy reagujemy?
- Obrzęki narastają nagle, nie stopniowo,
- Pojawiają się w innych miejscach, np. na dłoniach, twarzy,
- Puchnie tylko jedna noga. Towarzyszą temu inne objawy, jak ból czy zaczerwienienie. Taka sytuacja może sugerować obecność skrzepu. W tym przypadku dostaje się leki na rozrzedzenie krwi (najczęściej zastrzyki),
- Występują objawy takie jak wysokie ciśnienie, problemy ze wzrokiem, ból głowy. To ważny komunikat, którego nie możemy ignorować. Może sugerować stan przedrzucawkowy! Może prowadzić do stanu drgawek zwanego rzucawką. To zagrożenie zdrowia i życia.
Opuchlizna nóg w ciąży to w większości sytuacja fizjologiczna. Buty robią się za ciasne, po uciśnięciu skóry pojawia się na niej wgłębienie. Nogi sprawiają uczucie ciężkich, a także może pojawić się mrowienie. Pojawia się pod koniec ciąży, ale jeśli występuje na jej wczesnym etapie lub nie ustępuje mimo stosowania technik łagodzących, należy skonsultować się z lekarzem.
Saszetki z czystym mio-inozytolem – izomeryczną formą inozytolu, która występuje naturalnie w organ...
Silikonowe plastry na bliznę po cesarskim cięciu
Tworzy warstwę ochronną na powierzchni błony śluzowej. Dzięki temu intensywnie nawilża i chroni ją p...
Wspomaga prawidłowe widzenie, wzrost i rozwój kości u dzieci.
Starannie dobrane składniki wspierają prawidłowy rozwój dziecka i dbają o zdrowie mamy
Pomaga przy problemach intymnych w ciąży.
Dla zdrowia układu moczowego.
Naturalne wsparcie przez cały okres karmienia piersią.
Bibliografia:
American College of Obstetricians and Gynecologists. Swelling During Pregnancy.
Lower-Extremity Edema During Late Pregnancy BySarah Grace Downs, MD, Wake Forest University School of Medicine; Robert P. Heine, MD, Wake Forest School of Medicine Reviewed ByOluwatosin Goje, MD, MSCR, Cleveland Clinic, Lerner College of Medicine of Case Western Reserve University. Reviewed/Revised Feb 2026.
https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/pregnancy-week-by-week/expert-answers/swelling-during-pregnancy/faq-20058467 Dostep: 10.06.2026