- DHA i witamina D działają synergistycznie – wspólnie wspierają zarówno strukturalny rozwój mózgu i wzroku, stymulują mechanizmy odpornościowe, jak i wpływają korzystnie na układ kostny i zdrowe zęby
- Jednoczesna suplementacja DHA+D może być cennym elementem profilaktyki zdrowotnej w okresie dzieciństwa.
DHA i witamina D dla zdrowia Twojego dziecka – dlaczego warto je łączyć?
DHA i witamina D to dwa niezwykle ważne składniki odżywcze. Odgrywają kluczową rolę w prawidłowym rozwoju dziecka.
Ich połączenie w codziennej suplementacji może działać synergicznie – wspierając zarówno zdolności poznawcze, jak i ogólną odporność organizmu.
Dlatego warto rozważyć ich jednoczesne podawanie, zwłaszcza w okresach intensywnego wzrostu i rozwoju dziecka.
Dlaczego DHA jest tak ważny dla dzieci?
DHA, czyli kwas dokozaheksaenowy z grupy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, wspiera:
- rozwój mózgu,
- układu nerwowego,
- narządu wzroku.
DHA ma szczególne znaczenie w pierwszych latach życia dziecka.
Rola witaminy D w organizmie dziecka
Witamina D odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Ponadto wspomaga wchłanianie wapnia i fosforu, co wpływa na mocne kości i zęby.
Korzyści jednoczesnej suplementacji DHA i witaminy D
DHA+D dla rozwoju mózgu i wzroku
Jednoczesna suplementacja DHA i witaminy D przynosi istotne korzyści dla mózgu i wzroku dziecka, wspierając ich rozwój na wielu poziomach:
- Kwas DHA buduje struktury mózgu. Jego odpowiedni poziom wspomaga rozwój pamięci, koncentracji i zdolności uczenia się, szczególnie intensywnie w pierwszych latach życia, gdy mózg rozwija się najszybciej.
- Kwas DHA wpływa na elastyczność i funkcjonowanie błon komórkowych neuronów, a witamina D działa neuroprotekcyjnie – wspiera prawidłowe przewodnictwo nerwowe i może chronić mózg przed stanami zapalnymi.
- Siatkówka oka zawiera wysokie stężenie DHA, który jest niezbędny do wykształcenia ostrego widzenia u niemowląt i dzieci. Z kolei witamina D może wpływać na zdrowie oczu, m.in. zmniejszając ryzyko krótkowzroczności i wspierając funkcjonowanie siatkówki.
DHA+D dla wzmocnienia odporności
Jednoczesna suplementacja DHA i witaminy D może skutecznie wspierać układ odpornościowy dziecka, działając zarówno prewencyjnie, jak i wspomagająco w okresach zwiększonej podatności na infekcje:
- Witamina D odgrywa centralną rolę w aktywacji i regulacji odpowiedzi immunologicznej. Wspomaga produkcję białek przeciwdrobnoustrojowych oraz funkcjonowanie limfocytów T i B, które zwalczają patogeny. Jej niedobór może osłabiać naturalne mechanizmy obronne organizmu.
- DHA zmniejsza nadmierne reakcje układu odpornościowego i wspiera równowagę immunologiczną. Dzięki temu może pomagać w ograniczaniu stanów zapalnych towarzyszących infekcjom i alergiom.
- Regularne podawanie DHA i witaminy D może zmniejszać ryzyko infekcji dróg oddechowych, przeziębień i innych chorób sezonowych, wzmacniając naturalne bariery ochronne organizmu.
DHA+D dla mocnych kości i zębów
Jednoczesna suplementacja DHA i witaminy D może przynieść istotne korzyści dla zdrowia kości i zębów dziecka, wspierając ich prawidłowy rozwój i mineralizację już od najmłodszych lat:
- Witamina D jest niezbędna dla gospodarki wapniowo-fosforanowej – ułatwia wchłanianie wapnia i fosforu z przewodu pokarmowego oraz reguluje ich poziom we krwi. Dzięki temu wspiera prawidłowe formowanie kości i zębów, zapobiegając ich demineralizacji, krzywicy czy opóźnionemu wyrzynaniu zębów.
- DHA może również wpływać na zdrowie kości. Jego właściwości przeciwzapalne wspierają równowagę procesów kościotwórczych i resorpcyjnych, co może korzystnie wpływać na gęstość mineralną kości.
- Witamina D wspiera mineralizację szkliwa, a DHA działa przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie w obrębie jamy ustnej, co może pomóc w ograniczeniu ryzyka próchnicy u dzieci.
Objawy niedoboru witaminy D i DHA u dzieci – jak je rozpoznać?
Niedobory witaminy D i DHA u dzieci mogą niekorzystnie wpłynąć na ich rozwój fizyczny, neurologiczny i odpornościowy.
Do najczęstszych objawów niedoboru witaminy D zaliczamy:
- częste infekcje i dłuższy czas rekonwalescencji po chorobie,
- opóźnienie zarastania ciemiączek u niemowląt,
- bóle mięśni i kości,
- wolniejsze tempo wzrastania,
- opóźnione wyrzynanie zębów,
- trudności ze snem.
Z kolei do najpowszechniejszych objawów niedoboru DHA u dzieci należą:
- większa podatność na infekcje i stany zapalne,
- zaburzenia widzenia,
- problemy z koncentracją i uwagą oraz trudności w nauce,
- opóźnienie rozwoju mowy,
- nadpobudliwość i impulsywność,
- nadmiernie sucha skóra.
Jeśli zauważysz u swojego dziecka któreś z wymienionych objawów, warto skonsultować się z lekarzem w celu diagnostyki ewentualnych niedoborów i omówienia odpowiedniego postępowania, w tym ewentualnych zmian w diecie lub suplementacji.
*Agnieszka Seremak-Mrozikiewicz i in., Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2024; 9(2): 154-156
Źródła DHA i witaminy D w diecie dziecka – w jakich produktach je znajdziemy?
Najbogatszymi i najlepiej przyswajalnymi naturalnymi źródłami zarówno DHA, jak i witaminy D są tłuste ryby morskie oraz tran.
Poniżej przedstawiamy tabelę z głównymi źródłami tych cennych składników w diecie dziecka.
| DHA | Witamina D |
| Tłuste ryby morskie (łosoś, makrela, śledź, sardynki, tuńczyk, halibut) Tran (olej z wątroby dorsza, sardeli, sardynki) | |
| Owoce morza, np. krewetki, małże, ostrygi Jaja (szczególnie żółtka, od kur z wolnego wybiegu lub karmionych paszą wzbogaconą w DHA) Algi morskie (mikroalgi, np. Schizochytrium sp.) | Wątróbka (wołowa, wieprzowa, z dorsza) Żółtka jaj Masło i tłuste mleko Grzyby, np. pieczarki, shiitake (mniej efektywna forma od zwierzęcej) Produkty wzbogacane w witaminę D, np. napoje roślinne, płatki śniadaniowe, margaryny miękkie, jogurty |
DHA z alg morskich – dlaczego jest bardziej wartościowe niż to z ryb?
Algi są pierwotnym źródłem DHA w łańcuchu pokarmowym. Z kolei ryby zawierają DHA, ponieważ same żywią się algami – są więc pośrednikiem.
Algi hodowane w kontrolowanych warunkach są wolne od zanieczyszczeń środowiskowych, co czyni olej z alg bezpieczniejszym źródłem DHA niż olej z ryb, który może zawierać rtęć, dioksyny czy też polichlorowane bifenyle.
Po niezanieczyszczony olej z alg powinny sięgać szczególnie:
- kobiety w ciąży,
- dzieci,
- osoby z obniżoną odpornością.
Dodatkowy aspekt to ekologia – produkcja oleju z alg jest mniej obciążająca dla środowiska oraz nie wywiera wpływu na przełowienie mórz i oceanów.
Co więcej, oleje z alg są odpowiednie dla wegetarian i wegan. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności potwierdził bezpieczeństwo stosowania suplementów diety zawierających DHA z alg morskich.
Nie oznacza to jednak, że należy całkowicie rezygnować z DHA pochodzącego z oleju rybiego. Ma on również swoje zalety::
- często zawiera inne cenne składniki (tj. EPA, jod, selen, witaminę D),
- preparaty pochodzenia rybiego charakteryzują się wyższą zawartością DHA na porcję,
- ich skuteczność opiera się na większej ilości długoterminowych badań.
Bez względu na to, jaki suplement wybierzemy, ważne jest zapewnienie wysokiej jakości źródła DHA, bez ryzyka zanieczyszczeń.
Dawkowanie DHA i witaminy D a wiek dziecka
Prawidłowe dawkowanie DHA i witaminy D jest kluczowe dla bezpieczeństwa i skuteczności suplementacji. Zawsze należy kierować się zaleceniami lekarza lub farmaceuty oraz informacjami na opakowaniu preparatu. Poniżej przedstawiono ogólne wytyczne.
Suplementacja DHA
Suplementacja DHA zależy od wieku dziecka, sposobu żywienia i indywidualnych potrzeb rozwojowych.
Niemowlęta karmione piersią powinny otrzymywać DHA wraz z mlekiem matki. Przy czym kobieta w trakcie laktacji powinna suplementować min. 200 mg DHA dziennie oraz spożywać 1-2 tłuste ryby w tygodniu.
Według aktualnych norm dla populacji Polski (2024), zalecenia dotyczą podaży wyłącznie DHA lub EPA+DHA łącznie.
U dzieci, które nie spożywają regularnie ryb (min. 1-2 tłuste ryby w tygodniu), należy uwzględnić suplementację. Rekomendacje podaży DHA nie określają szczególnych okresów suplementacji – zapotrzebowanie jest niezmienne przez cały rok. Dodatkową korzyść można odnieść przyjmując suplementację w okresie jesienno-zimowym, co może zmniejszyć częstość infekcji.
Zalecane dzienne dawki DHA (lub EPA+DHA) u dzieci wg norm dla Polski (2024)
| DHA | |
| Niemowlęta po zakończeniu karmienia piersiąDzieci do 2 lat | min. 100 mg DHA |
| Dzieci i młodzież 3-18 lat | 250 mg EPA+DHA |
Suplementacja witaminy D
Według aktualnych wytycznych (2018), u dzieci zdrowych, przebywających na słońcu z odkrytymi ramionami i podudziami przez co najmniej 15 min dziennie w godzinach 10:00-15:00 bez kremów z filtrem, w okresie od maja do września suplementacja witaminą D nie jest konieczna, chociaż wciąż zalecana i bezpieczna.
Suplementacja od października do kwietnia oraz przy diecie ubogiej w witaminę D jest wskazana wszystkim.
Dzieci z nadwagą lub otyłością mogą wymagać wyższych dawek witaminy D, co powinien ocenić lekarz.
Zalecane dzienne dawki witaminy D u dzieci i młodzieży w Polsce (profilaktyka)
| Witamina D | |
| Noworodki donoszone i niemowlęta:0-6 miesięcy6-12 miesięcy | *W zależności od masy ciała:400 IU400-600 IU* |
| Dzieci 1-10 lat | 600-1000 IU* |
| Młodzież 11-18 lat | 800-2000 IU* |
Podsumowanie kluczowych informacji dotyczących suplementacji DHA+D
Jednoczesna suplementacja DHA i witaminy D u dzieci przynosi liczne korzyści zdrowotne, szczególnie w okresie intensywnego rozwoju mózgu, kośćca, układu nerwowego i odpornościowego.
Głównym źródłem DHA i witaminy D w diecie są tłuste ryby morskie i tran. Alternatywą dla DHA z ryb są suplementy DHA z mikroalg, które są dobrze przyswajalne, bezpieczne i wolne od zanieczyszczeń.
Ze względu na niskie spożycie ryb i ograniczoną ekspozycję na słońce w populacji polskich dzieci, jednoczesna suplementacja DHA i witaminy D często jest uzasadniona i rekomendowana przez specjalistów. Takie podejście może przynieść długofalowe korzyści zdrowotne, wspierając rozwój i odporność dziecka już od najmłodszych lat.
Emulsja do kąpieli z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopo...
Balsam z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopowej. Posiada...
Nawilża śluzówkę nosową.
Wspomaga prawidłowe widzenie, wzrost i rozwój kości u dzieci.
Udrażnia i oczyszcza nos z gęstego kataru, łagodzi objawy przeziębienia przebiegającego z mokrym kas...
Krople enzymatyczne z laktazą kwaśną i neutralną.
Krem z ektoiną do stosowania już od 1. miesiąca życia.
Bibliografia:
Płudowski P., Holick M.F., Grant W.B., et. al. (2018). Vitamin D supplementation guidelines. J. Steroid. Biochem. Mol. Biol., 175, 125-135.
Rusińska, A., Płudowski, P., Walczak, M., et al. (2018). Zasady suplementacji i leczenia witaminą D–nowelizacja 2018 r. Postępy Neonatologii, 24(1), 1-24.
Czajkowski, K., Czerwionka-Szaflarska, M., Charzewska, J., et al. (2010). Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie suplementacji kwasu dokozaheksaenowego i innych kwasów tłuszczowych omega-3 w populacji kobiet ciężarnych, karmiących piersią oraz niemowląt i dzieci do lat 3. Pediatria Polska, 85(6), 597-603.
Koletzko, B., Lien, E., Agostoni, C. (2008). Recommendations and guidelines for perinatal practice. The roles of long-chain polyunsaturated fatty acids in pregnancy, lactation and infancy: review of current knowledge and consensus recommendations. J. Perinat. Med., 36, 5-14.
Łoś-Rycharska, E., Czerwionka-Szaflarska, M. (2011). Suplementacja kwasu dokozaheksaenowego (DHA) w okresie ciąży i laktacji oraz u dzieci–dlaczego warto?. Pediatria Polska, 86(1), 62-71.
Socha, P. (2013). Suplementacja DHA w krytycznych okresach życia–jak w praktyce realizować polskie i międzynarodowe zalecenia. Standardy Medyczne/Pediatria, 10, 521-526.
Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H. (2024). Normy żywienia dla populacji Polski. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy.