
*Agnieszka Seremak-Mrozikiewicz i in., Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2024; 9(2): 154-156
Jak się przygotować na poród w miejscu innym niż planowano?
Będąc w trzecim trymestrze ciąży w wakacje, poród może się zacząć w każdej chwili. Gdy istnieją czynniki ryzyka musimy mieć z tyłu głowy to, że może wystąpić poród przedwczesny. Co w takiej sytuacji?
Dokumentacja medyczna – co mieć ze sobą?
Dokumenty są najważniejsze. Nie musi to być ogromna teczka z wynikiem każdej morfologii z okresu ciąży. Przede wszystkim musisz mieć ze sobą:
- Kartę ciąży, to najważniejszy dokument,
- Dowód tożsamości (jeśli jesteś za granicą – paszport),
- Ubezpieczenie zdrowotne (jeśli nie ma cię w Polsce),
- Wyniki: grupa krwi, HIV, HCV, HBs, VDRL, mocz i morfologia (te wykonane ostatnio),
- Wymaz GBS,
- Wypisy ze szpitala, jeśli przebywałaś w nim w czasie ciąży,
- Dokument potwierdzający ojcostwo w przypadku związku nieformalnego.
Warto mieć zapisane kontakty alarmowe, np. do służb medycznych w innym kraju.
Gdzie jest porodówka? Rozeznanie w okolicy
Warto zrobić research miejsca, do którego podróżujemy pod względem dostępności sali porodowej. To wcale nie takie oczywiste, że będzie ona w każdym szpitalu.
Im większe miasto tym większa szansa, że szpital będzie w posiadaniu więcej niż jednej porodówki. Niestety nie wszędzie będzie tak łatwo. Wycieczka w Bieszczady może skutkować tym, że najbliższa sala porodowa będzie w zasięgu kilkudziesięciu kilometrów! Ewentualnie bliżej może być izba przyjęć. To samo dotyczy wycieczek zagranicznych i porodu za granicą. Trzeba wiedzieć, jakie szpitale w okolicy mają dostępną porodówkę. W razie w!
Opieka nad starszymi dziećmi
Jeśli masz na pokładzie starszaki, to one również muszą być zaopiekowane. Dobrą opcją jest zabranie ze sobą na wyjazd kogoś, kto może się nimi zająć w tej szczególnej chwili. Może to być ciocia, babcia, dziadek, koleżanka, kuzynka. Trzeba mieć zabezpieczenie sytuacyjne.

Co się stanie, jeśli zacznę rodzić na urlopie? Poradnik położnej
Nic się nie stanie. Urodzisz! Najważniejsze to nie wpaść w panikę. Warto mieć plan, którego będziesz się trzymać. Wszystko zależy od tego, czy jesteś w Polsce, czy za granicą (Unia Europejska lub reszta świata). W Polsce postępowanie jest takie jak wszędzie. Jak macie samochód – jedziecie na porodówkę. Jak jesteście daleko, bez auta – najlepiej zadzwonić na 112 i wezwać pomoc. W krajach Unii Europejskiej działa karta EKUZ (Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego). Pokrywa ona koszty porodu w publicznych placówkach na zasadach obowiązujących osoby ubezpieczone w danym kraju.
Jeśli poród rozpocznie się poza Unią Europejską ważne jest dodatkowe ubezpieczenie podróżne. Bez niego koszty porodu mogą być ogromne (w przeliczeniu od kilku tysięcy złotych w Niemczech do kilkuset tysięcy złotych w Stanach Zjednoczonych).
Należy zwrócić uwagę na to, czy to faktycznie poród czy tylko fałszywy alarm. Jeśli skurcze są nieregularne, to mogą być to tylko skurcze przepowiadające i nie ma co się pakować na porodówkę. Jeśli natomiast są regularne (co 5-10 min), odchodzą wody płodowe, czuć parcie lub wystąpi krwawienie – należy udać się do szpitala. Weź ze sobą dokumenty, wyprawkę dla dziecka i siebie do porodu (jeśli miałaś przygotowaną). Uzbrój się w spokój i oddychaj. Szpital Cię przyjmie, tego się nie bój.
O czym nie mogę zapomnieć?
Lekarz musi wyrazić zgodę na Twój wyjazd, brak przeciwwskazań otwiera Ci drogę na wycieczkę. Totalny must have – dokumentacja lub jej kopia i ubezpieczenie. Ktoś, kto się Tobą zajmie musi mieć wgląd w przebieg ciąży. A także móc się Tobą zająć bez dodatkowych kosztów.
Unikaj długich podróży, długie siedzenie zwiększa ryzyko zakrzepicy. Ważne jest odpowiednie nawodnienie w trakcie podróży, a także regularne wstawanie z siedzenia i spacery po korytarzu samolotu/pociągu lub gdy jedziesz autem na postoju. W przypadku długiego lotu lekarz może zaproponować Ci pończochy uciskowe i podanie leku przeciwzakrzepowego.
Chroń się od słońca. Nakrycie głowy, krem z filtrem UV, przewiewne ubrania, nawodnienie, unikanie stania/siedzenia w jednej pozycji. Nie eksperymentuj z nieznaną kuchnią. Bezpieczeństwo to podstawa!
Co się stanie, jeśli urodzę na wakacjach?
Formalności z zarejestrowaniem dziecka w Polsce czasem wydają się skomplikowane, a co dopiero za granicą. Poród podczas urlopu wypoczynkowego dokłada dodatkowe formalności. Noworodek dostaje obywatelstwo po rodzicach. W niektórych krajach natomiast dostaje obywatelstwo danego kraju, np. w USA.
Jeśli poród odbył się za granicą, akt urodzenia należy uzyskać w kraju, w którym dziecko się urodziło. Ważne jest to, aby mogło wrócić z wami do kraju. W polskim konsulacie należy wyrobić dokument dla noworodka.
Po powrocie trzeba złożyć wniosek o transkrypcję aktu urodzenia w polskim USC (Urząd Stanu Cywilnego). Wyrabiany jest PESEL i należy podjąć kroki, aby ubezpieczyć dziecko.
Apteczka i walizka ciężarnej – co spakować na urlop?
Apteczka ciężarnej powinna zawierać leki obowiązkowe w ciąży jak i takie na ewentualność. Podstawowy skład to:
- Leki na receptę przyjmowane w ciąży (w przypadku cukrzycy także glukometr i paski do glukometru),
- Suplementy ciążowe (np. żelazo, witamina D),
- Leki na dolegliwości ciążowe – jeśli występują (np. na zgagę, wymioty),
- Lek na gorączkę/przeciwbólowy w ciąży – paracetamol,
- Krem ochronny z filtrem,
- Węgiel aktywny/elektrolity/probiotyki na biegunkę,
- Plastry i opatrunki,
- Termometr,
- Preparat do dezynfekcji rąk,
- Preparat na ukąszenia.
Co z walizką? Przede wszystkim wygoda! Walizka przyszłej mamy powinna zawierać:
- Ubrania przewiewne, luźne, najlepiej z bawełny lub lnu,
- Bieliznę “oddychającą”, bawełnianą, dopasowany biustonosz,
- Płaszcz przeciwdeszczowy,
- Kapelusz lub czapkę chroniąca głowę przed słońcem,
- Okulary przeciwsłoneczne,
- Poduszkę podróżną,
- Dodatkowo koszulę do szpitala, podkład poporodowy, bieliznę poporodową, ubranko dla dziecka, pampersy i chusteczki nawilżane,
- Przekąski – suszone owoce, batoniki,
- Woda do picia,
- Kosmetyki do pielęgnacji.
Oprócz tych najbardziej niezbędnych rzeczy możesz zabrać to, czego potrzebujesz. Pamiętaj jednak, by nie pakować połowy domu, żeby później nie musieć tego dźwigać!
Podsumowanie okiem położnej
Poród często zaczyna się spontanicznie. Warto być przygotowaną na każdą ewentualność, szczególnie w czasie podróży w trzecim trymestrze ciąży. Odpowiednio skompletowana apteczka i walizka (najlepiej na kółkach) ułatwi ciężarnej organizację na miejscu i zwiększy poczucie bezpieczeństwa. Najważniejsze są dokumenty. Oryginały lub kserokopię karty ciąży oraz ubezpieczenia należy mieć zawsze przy sobie na wypadek porodu lub nieoczekiwanej hospitalizacji w ciąży.
Podczas wizyty u ginekologa, warto poinformować go o nadchodzącej podróży. Niekiedy na lotnisku potrzebny jest dokument pozwalający na przewóz leków. Często takiego dokumentu wymagają leki do wstrzykiwań (np. heparyna drobnocząsteczkowa – lek przeciwzakrzepowy). Jeśli zaczniesz rodzić – nie panikuj. Szpital nie odmówi pomocy. Zadbaj o ubezpieczenie – rachunek za poród poza granicami kraju może być bardzo wysoki. Poród w innym miejscu niż był planowany również może być udany.
A teraz, gdy już wiesz jak się przygotować i co zabrać na urlop będąc w ciąży – życzę udanego i spokojnego wypoczynku!
Dla mamy po porodzie
Bibliografia:
https://www.birth-connections.com/post/holiday-travels-with-a-baby-on-board-tips-for-pregnant-folks-to-stay-prepared-while-away-from-home Dostęp: 02.03.2026
Csorba R, Tsikouras P. Air travel during pregnancy. Hippokratia. 2017 Jan-Mar;21(1):62. PMID: 29904265; PMCID: PMC5997026.












