Co wywołuje zapalenie gardła u dziecka?

Zapalenie gardła u dzieci to jedna z częstych przyczyn wizyt u pediatry w sezonie jesienno-zimowym. Najczęściej dotyka dzieci w wieku 4-7 lat, ze względu na niedojrzałość układu immunologicznego lub nieprawidłowościami w budowie anatomicznej dróg oddechowych.

Zapalenie gardła u dzieci przeważnie ma podłoże wirusowe, rzadziej bakteryjne i grzybicze. Infekcje wirusowe najczęściej leczone są objawowo, z pomocą leków dostępnych bez recepty. Gdy chorobę wywołują bakterie, zwykle konieczna jest antybiotykoterapia. Natomiast w przypadku grzybiczego zapalenia gardła pomoc niosą leki przeciwgrzybicze. 

Wirusowe zapalenie gardła u dziecka

Wirusowe zapalenie gardła może być wywołane przez:

  • rhinowirusy,
  • enterowirusy,
  • adenowirusy.

Wirusowe zapalenie gardła u dzieci zwykle jest częścią tak zwanej choroby przeziębieniowej o łagodnym przebiegu. Bólowi gardła może towarzyszyć wtedy stan podgorączkowy, kaszel, katar i złe samopoczucie. Bywa jednak, że wirusy wywołujące zapalenie gardła i migdałków powodują cięższy przebieg choroby, który może przypominać anginę paciorkowcową. Pojawia się wtedy wysoka gorączka, ból gardła jest silniejszy, powoduje problemy z połykaniem, a chory skarży się na bardzo złe samopoczucie. Kiedy lekarz ma wątpliwości z określeniem czy dziecko cierpi na wirusowe czy bakteryjne zapalenie gardła, może zlecić badanie labolatoryjne – wymaz z gardła w kierunku paciorkowców. Jego wyniki potwierdzą lub wykluczą obecność bakterii, a tym samym pozwolą wdrożyć odpowiednie leczenie.

chore dziecko z gorączką

Objawy wirusowego zapalenia gardła u dzieci

Wirusowe zapalenie gardła u dzieci, oprócz uporczywego bólu gardła, objawia się szeregiem innych, charakterystycznych dolegliwości, takich jak:

  • niedrożność nosa,
  • katar,
  • kichanie,
  • chrypka,
  • kaszel,
  • stan podgorączkowy lub gorączka,
  • zaczerwienienie spojówek,
  • powiększenie migdałków,
  • złe samopoczucie – bóle mięśni i stawów,
  • ból głowy.

Dolegliwości związane z wirusowym zapaleniem gardła mają umiarkowane nasilenie i ustępują zwykle w ciągu 7 do 10 dni.

Bakteryjne zapalenie gardła u dziecka

Bakteryjne zapalenie gardła, znane też jako angina paciorkowcowa (ropna) to choroba wywołana przez paciorkowce beta hemolizujące. Jej przebieg jest znacznie bardziej intensywny niż w przypadku wirusowego zapalenia gardła. Tym, co pomaga odróżnić obie te choroby jest, występujący podczas anginy ropnej:

  • szary nalot na języku,
  • wysoka gorączka,
  • powiększone węzły chłonne,
  • żółto-biały nalot na migdałkach.

W przebiegu bakteryjnego zapalenia gardła najczęściej nie występuje katar ani kaszel. Angina atakuje bardzo szybko, co również odróżnia ją od wirusowego zapalenia gardła. Infekcje wirusowe rozwijają się podobnie jak przeziębienie, powodując bóle mięśniowe i uczucie ogólnego rozbicia. 

W przypadku anginy paciorkowcowej pojawia się wysoka gorączka i silny ból i obrzęk gardła. Dodatkowo, dziecko może czuć ból w rejonie szyi spowodowany powiększeniem węzłów chłonnych. Nierzadko w przebiegu anginy u dzieci pojawiają się objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak ból brzucha, biegunka lub wymioty. Pomocna w ustaleniu, czy mamy do czynienia z anginą czy z wirusowym zapaleniem gardła, jest ocena wyglądu gardła. Angina, czy też ropne zapalenie gardła wywołane bakteriami powoduje silny obrzęk i zaczerwienienie gardła, a także migdałków. Na migdałach mogą dodatkowo pojawić się ropne czopy, co potwierdza przypuszczenia. Wówczas konieczna jest konsultacja lekarska i wdrożenie antybiotykoterapii.

Przeczytaj także: Jak rozpoznać anginę u dziecka? Zapalenie gardła czy szkarlatyna?


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
W okresie przejściowego osłabienia, do regeneracji po infekcjach:
unikalne połączenie naturalnych składników wspierających układ odpornościowy
Zawiera składniki pochodzenia naturalnego – nukleotydy, fukoidan, cynk i witaminę D
wspiera funkcjonowanie układu immunologicznego, stymulując powstawanie komórek odpornościowych
Regestim

Grzybicze zapalenie gardła u dziecka

Grzybicze zapalenie gardła u dzieci najczęściej spowodowane jest obecnością drożdżaków lub innego rodzaju grzybów. Chorobie gardła o takim podłożu może towarzyszyć zapalenie grzybicze całej jamy ustnej albo też grzybica migdałków podniebiennych. Tym, co wyróżnia grzybicze zapalenie gardła jest obecność białego nalotu na migdałkach, a także na ścianie gardła. Ponadto do objawów grzybiczego zapalenia gardła u dzieci zalicza się:

  • zaczerwienienie i ból gardła,
  • owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej i gardła,
  • ból i pieczenie gardła,
  • brak apetytu,
  • podwyższona temperatura ciała,
  •  powiększenie i bolesność podżuchwowych oraz szyjnych węzłów chłonnych,
  • pojawienie się pleśniawek na błonie śluzowej jamy ustnej u niemowląt.

 Grzybicze zapalenie gardła najczęściej wywoływane jest przez:

  • Candida albicans,
  • Candida krusei,
  • Candida tropicals.

Warto wspomnieć, że u większości ludzi na błonach śluzowych fizjologicznie występują Candida albicans. Nie wywołują choroby do czasu, aż pod wpływem obniżonej odporności nie zaczną się patologicznie namnażać. 

Zapalenie gardła i gorączka u dziecka – kiedy winne mogą być grzyby?

Małe dzieci są grupie podwyższonego ryzyka rozwoju grzybiczego zapalenia migdałków.  Szczególnie gdy przez dłuższy czas przyjmowały antybiotyki, spożywają sporo słodyczy (cukru), cierpią na niedobory żelaza lub kwasu foliowego. 

Dowiedz się więcej: Anemia u dziecka – przyczyny, objawy, leczenie


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
Polecane przez rodziców:
spray wspomagający leczenie stanów zapalnych gardła, spowodowanych przez infekcje bakteryjne i wirusowe
bezpieczny dla dzieci
pomaga zapobiec infekcji, np. po zabiegu usunięcia migdałków
łagodzi ból i podrażnienie
Argentin-T

Grzybicze zapalenie gardła u dzieci może pojawić się też w następstwie zapalenia krtani, leczonego sterydami. Kiedy dziecko choruje na zapalenie krtani objawy mogą sugerować zapalenie gardła, zwłaszcza gdy pojawia się chrypka. W przypadku zapalenia krtani, najbardziej charakterystycznym objawem jest jednak szczekający kaszel. W przebiegu tego schorzenia często konieczne jest stosowanie inhalacji ze sterydów obkurczających oskrzela i błony śluzowe, w celu minimalizacji ryzyka wystąpienia duszności u dziecka. I to właśnie stosowanie inhalacji ze sterydów, może prowadzić do infekcji grzybiczych jamy ustnej. Dlatego po takim zabiegu należy poprosić dziecko, aby wypłukało buzię czystą wodą. Pomóc może też umycie zębów. 

Grzybicze zapalenie gardła u dziecka co podać?

Leczenie grzybiczego zapalenia gardła u dzieci obejmuje przede wszystkim odpowiednią higienę jamy ustnej, a także stosowanie preparatów przeciwgrzybiczych. Najczęściej preparaty te podaje się w formie płukanek doustnych. 

W przypadku małych dzieci lekarz dostosowuje najbezpieczniejszy preparat. Leczenie grzybiczego zapalenia gardła może być długotrwałe, jednak pod żadnym pozorem nie powinno się go ignorować lub przerywać, ponieważ może prowadzić do poważnej, ogólnoustrojowej infekcji.

Jak leczyć zapalenie gardła u dziecka?

jak leczyć zapalenie gardła u dziecka?

Rodzice często zastanawiają się, co na zapalenie gardła u dziecka można bezpiecznie podać, jeszcze przed konsultacją z lekarzem. Jeżeli mamy do czynienia z wirusowym zapaleniem gardła, zalecane jest leczenie objawowe. Dziecku, które skarży się na złe samopoczucie, ból głowy i ma gorączkę, podajemy leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.

U starszych dzieci na ból gardła możemy podać tabletki do ssania, natomiast u młodszych bezpieczniejsze będzie stosowanie preparatów w sprayu, które zawierają miejscowy środek łagodzący i nawilżający.

Zaleca się płukanie gardła wodą z solą lub herbatą z rumianku – mają właściwości odkażające. Warto też wdrożyć inhalacje z roztworu soli izotonicznej i ektoiny, które pomogą nawilżyć gardło i upłynnić spływający śluz. Bardzo ważne jest też nawilżanie powietrza w pomieszczeniu, w którym przebywa dziecko. Maluch powinien dużo pić, aby nawilżać błonę śluzową gardła.

Jak leczyć zapalenie gardła u dziecka, spowodowane przez bakterie?

Bakteryjne zapalenie gardła zwykle ma dużo cięższy przebieg i wymaga wdrożenia antybiotykoterapii. W anginie paciorkowcowej oprócz leczenia objawowego, mającego na celu uśmierzenie bólu gardła, a także zbicie temperatury, stosuje się leczenie przyczynowe, którym w przypadku paciorkowców jest antybiotyk. Leczenie objawowe obejmuje stosowanie środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych oraz miejscowych preparatów przeciwbólowych, jak pastylki do ssania lub preparaty w sprayu. 

Ponadto warto zadbać także o 

  • odpoczynek,
  • nawadnianie,
  • nawilżanie powietrza.

Jaki antybiotyk na zapalenie gardła u dziecka?

Wirusowe zapalenie gardła u dzieci nie wymaga antybiotykoterapii. Inaczej sprawa wygląda w przypadku infekcji bakteryjnej. Angina paciorkowcowa u dzieci najczęściej wywoływana jest przez Streptococcus pyogenes – paciorkowiec beta-hemolizujący grupy A-PBHA. W takim przypadku lekiem pierwszego wyboru jest penicylina fenoksymetylowa. Jej dawkowanie ustala lekarz na podstawie wieku i masy ciała dziecka. Antybiotyk może być podawany co 8 lub co 12 godzin. W przypadku alergii na penicylinę, lekarz decyduje jaki antybiotyk na zapalenie gardła można podać. 

Ostre zapalenie gardła u dziecka wywołane paciorkowcami musi być leczone antybiotykiem. Kuracja powinna trwać 10 dni. Co istotne nie należy odstawiać leku nawet w przypadku ustąpienia objawów. Podanie dziecku antybiotyku znacznie skraca czas zakaźności, a także czas trwania objawów choroby. Jest ono ważne również pod względem minimalizacji ryzyka powikłań anginy, takich jak ostre zapalenie ucha środkowego czy gorączka reumatyczna.

Jak złagodzić objawy zapalenia gardła u dziecka?

Silny ból gardła, którego powodem jest ostre zapalenie gardła u dziecka, można łagodzić używając doustnych pastylek do ssania lub sprayów z substancją znieczulającą. W przypadku złego samopoczucia, bólu głowy i mięśni zaleca się stosowanie środków o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. W wirusowym zapaleniu gardła, przebiegającym z objawami przeziębienia można stosować też inhalacje z soli fizjologicznej i ektoiny, rozrzedzające wydzielinę i nawilżające gardło. Ponadto warto też nawilżać powietrze w domu dbać o nawodnienie dziecka. Starsze dzieci mogą stosować płukanki z soli, lub rumianku, działają one antybakteryjnie i uśmierzają ból gardła.

Co podać do jedzenia dziecku choremu na zapalenie gardła?

Co podać do jedzenia dziecku z zapaleniem gardła?

Dzieci cierpiące na zapalenie gardła często odmawiają jedzenia, skarżąc się na uciążliwy ból przy przełykaniu. W przypadku ostrego, bakteryjnego zapalenia gardła mogą występować objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak ból brzucha, biegunka czy wymioty. Nie należy zmuszać dziecka do jedzenia, jednak musimy dbać o to, żeby dużo piło. Najlepiej podawać wodę w temperaturze pokojowej. Jeżeli chodzi o jedzenie, unikajmy potraw ostrych, kwaśnych czy słonych – mogą dodatkowo podrażniać gardło. Posiłki nie powinny być też gorące. W infekcjach gardła najlepiej sprawdzą się pożywne zupy-kremy, które przemycają cenne składniki odżywcze, i co ważne,  nie podrażniają gardła. Możemy też podawać dzieciom miękkie owoce takie jak banany, czy starte jabłka, ziemniaki z kefirem lub jogurtem naturalnym. Jeśli dziecko nie ma apetytu, a chcemy żeby miało siłę, dobrze w miarę możliwości postawić na ulubione potrawy maluszka, które chętniej zje, mimo złego samopoczucia.

Ile trwa zapalenie gardła u dziecka?

Zapalenie gardła u dzieci zwykle trwa od 5 do 10 dni. W zależności od przyczyny, czas może być krótszy lub dłuższy. W przypadku infekcji bakteryjnych o cięższym przebiegu, choroba może trwać nawet 2 tygodnie. Aby niepotrzebnie nie przedłużać rekonwalescencji, warto skonsultować się z lekarzem. Pozwoli to szybciej wyleczyć dziecko, a także uniknąć ewentualnych powikłań po nieleczonej anginie.

Jakie mogą być powikłania po zapaleniu gardła u dziecka?

Nieleczone lub niedoleczone zapalenie gardła u dziecka może mieć wiele powikłań. W przypadku wirusowego zapalenia gardła ryzyko jest najmniejsze, z tego powodu, że zwykle infekcja mija samoistnie, a jej przebieg jest stosunkowo lekki. Oczywiście nie należy bagatelizować choroby i nawet w przypadku wirusowego zapalenia gardła, dziecko powinno zostać objęte opieką, odpoczywać, regenerować siły aby organizm szybko zwalczył wirusa. Bakteryjne zapalenie gardła może mieć poważniejsze komplikacje takie jak ostre zapalenie ucha środkowego, czy też gorączka reumatyczna lub infekcja ogólnoustrojowa.

Może zainteresować cię również: Dieta dziecka podczas infekcji – jak wspomóc powrót do zdrowia?


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
Polecane przez rodziców:
redukuje stany zapalne dróg oddechowych
chroni i nawilża błonę śluzową dróg oddechowych
rozrzedza gęsty śluz ułatwiając odkrztuszanie
zapobiega objawom alergii wziewnej
synergiczne działanie ektoiny oraz soli morskiej
Ectodose

W. Hryniewicz W,  Ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych, Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego, Narodowy Instytut Leków 2016: 45-63.