W dużym skrócie:
- Czego unikać w diecie? Zrezygnuj z podawania dziecku m.in. serów pleśniowych, dojrzewających wędlin i grzybów.
- Na co szczególnie uważać? Odkrojenie spleśniałej części owocu czy chleba nie wystarczy. Szkodliwe dla zdrowia mykotoksyny mogą znajdować się już w całym produkcie, dlatego należy go wyrzucić.
- Jak zapobiegać objawom? W profilaktyce i łagodzeniu objawów alergii na pleśnie pomagają preparaty z ektoiną. Tworzą na błonie śluzowej nosa i oczu barierę ochronną, która ogranicza wnikanie alergenów.
Pleśń – niewidzialny wróg w naszym otoczeniu
Pleśń to jeden z głównych czynników wywołujących alergie wziewne, a jej obecność w naszym otoczeniu jest znacznie bardziej powszechna, niż mogłoby się wydawać.
Grzyby pleśniowe czują się doskonale wszędzie tam, gdzie jest wilgotno i mają dostęp do choćby odrobiny materii organicznej – może to być
- kurz,
- resztki jedzenia,
- wilgotny papier.
Dlatego tak często znajdujemy je nie tylko w starych piwnicach, ale też w naszych domach i mieszkaniach.
Co ciekawe, w przeciętnym budynku może kryć się nawet ponad 400 różnych gatunków pleśni! Ich zarodniki z łatwością unoszą się w powietrzu, pogarszając jego jakość i stając się przyczyną reakcji alergicznych.
🟡Cladosporium. Po czym poznać, że dziecko uczulają grzyby pleśniowe?
Ukryte źródła pleśni – na co uważać?
Pleśń nie ogranicza się jedynie do widocznych, ciemnych plam na ścianach. Zarodniki pleśni unoszą się niewidoczne dla oka i można je znaleźć między innymi:
- w glebie w ogrodzie i doniczkach,
- na opadłych, gnijących liściach,
- na wilgotnym drewnie i kompoście.
Ponadto często nieświadomie sami stwarzamy jej idealne warunki do rozwoju.
Zwróć uwagę, czy nie popełniasz tych błędów:
- suszenie prania w mieszkaniu, zwłaszcza w sypialni,
- zbyt rzadkie wietrzenie pomieszczeń,
- nadmierne podlewanie roślin doniczkowych.

Objawy alergii na pleśnie
Jednym z pierwszych objawów alergii wziewnej jest wodnisty katar, jest to naturalna reakcja obronna organizmu, który stara się usunąć alergen z dróg oddechowych.
- Gdy do nosa dostaną się zarodniki pleśni, błona śluzowa zaczyna produkować przezroczysty śluz, ułatwiający ich usunięcie.
- Podobną funkcję pełni kichanie, to sposób organizmu na mechaniczne oczyszczenie nosa.
U części osób objawy mogą się nasilać i prowadzić do wtórnych problemów, takich jak zapalenie zatok czy zapalenie spojówek. Wynika to z nadmiernej ilości wydzieliny, która zalega w zatokach lub przedostaje się do oczu przez kanaliki łzowe. Do najczęściej obserwowanych symptomów alergii wziewnych należą:
- wodnista wydzielina z nosa,
- kichanie,
- swędzenie i zaczerwienienie oczu, łzawienie
- bóle głowy.
Alergia na pleśnie – zadbaj o te rzeczy
Jeśli w Waszej rodzinie jest zdiagnozowana alergia na grzyby pleśniowe, warto wprowadzić kilka zmian w codziennym życiu, aby ograniczyć kontakt z alergenami:
- Dbaj o wentylację: Regularnie wietrz mieszkanie, zwłaszcza kuchnię i łazienkę. Używaj okapu podczas gotowania.
- Kontroluj wilgoć: Unikaj suszenia prania wewnątrz. Jeśli musisz, rób to w dobrze wentylowanym pomieszczeniu. Zrezygnuj z nawilżaczy powietrza.
- Przemyśl wystrój: Wykładziny dywanowe i tapety papierowe mogą gromadzić wilgoć. Lepszym wyborem będą panele, płytki i farby przeznaczone dla alergików.
- Unikaj ryzykownych miejsc: Ogranicz wizyty w wilgotnych piwnicach, szklarniach, saunach czy drewnianych domkach letniskowych.
- Uważaj w ogrodzie: Grabienie liści, praca przy kompoście czy koszenie trawy mogą wiązać się z masywną ekspozycją na zarodniki pleśni.
Alergia krzyżowa – czego unikać w diecie u osób z alergią na pleśnie
U osób uczulonych na grzyby pleśniowe może dochodzić do tzw. reakcji krzyżowych, czyli sytuacji, w których układ odpornościowy reaguje na różne, ale strukturalnie podobne alergeny.
Oznacza to, że objawy uczulenia mogą wystąpić nie tylko po kontakcie z pleśnią obecną w środowisku (np. w wilgotnych pomieszczeniach), ale także po spożyciu niektórych pokarmów.
Trzeba jednak podkreślić, że reakcje krzyżowe nie pojawiają się u wszystkich, a ich występowanie i nasilenie jest indywidualne, ponadto zależy od wielu czynników.
W diecie osób z alergią na pleśnie należy szczególnie uważać na produkty, które mogą być potencjalnym źródłem zarodników lub ich białek.
Należą do nich m.in.:
- spleśniałe owoce i warzywa – nawet niewielki nalot może oznaczać obecność mykotoksyn w całym produkcie,
- sery pleśniowe i dojrzewające wędliny – zawierają szczepy grzybów wykorzystywane w produkcji, które również mogą uczulać,
- grzyby leśne i hodowlane – ze względu na podobieństwo białek strukturalnych do alergenów pleśni,
- miód i dżemy – mogą być zanieczyszczone w procesie produkcji lub przechowywania,
- suszone owoce, orzechy, przyprawy – jeśli były przechowywane w niewłaściwych warunkach,
- kiełki i gotowe sałatki – łatwo ulegają skażeniu mikrobiologicznemu, zwłaszcza w ciepłym i wilgotnym środowisku,
- produkty z dodatkiem drożdży piekarskich lub suszonych – u niektórych osób uczulonych na pleśnie mogą wywoływać objawy alergiczne.

Jak dbać o dietę przy alergii na pleśnie?
Podstawą diety przy alergii na pleśnie jest eliminacja produktów potencjalnie skażonychpleśnią oraz tych, które mogą ją zawierać w formie niewidocznej np.
- długo przechowywane resztki jedzenia,
- stare przyprawy,
- resztki z dna słoików.
Pleśnie często rozwijają się tam, gdzie jest ciepło i wilgotno, dlatego warto zwracać uwagę na świeżość produktów i ich odpowiednie przechowywanie.
Zasada jest prosta: jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do świeżości produktu, lepiej go nie podawaj dziecku.
Uważaj szczególnie na:
- długo przechowywane resztki jedzenia (zasada 3 dni w lodówce to absolutne maksimum),
- otwarte słoiki z dżemem czy koncentratem,
- zwietrzałe, stare przyprawy.
Pamiętaj, że dieta dziecka z alergią powinna być zawsze ustalana indywidualnie, najlepiej we współpracy z lekarzem alergologiem i dietetykiem. Świetnym pomysłem jest prowadzenie dzienniczka żywieniowego, w którym zapisujesz, co dziecko zjadło i jakie miało objawy. To potężne narzędzie, które pomoże Wam wspólnie zidentyfikować „winowajców”.
🟡Przeczytaj także: Alergia na grzyby pleśniowe Alternaria – objawy, sezon pylenia
Bibliografia:
- Ogórek R, Pląskowska E, Kalinowska K. Charakterystyka i taksonomia grzybów z rodzaju Alternaria. Mikologia Lekarska. 2011;18(2):150–155.
- Żukiewicz-Sobczak W, Sobczak P, Imbor K, Krasowska E, Horoch A, Wojtyła A, Piątek J, Zwoliński J. Zagrożenia grzybowe w budynkach i w mieszkaniach – wpływ na organizm człowieka. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu. 2012;18(2):141–146.
- https://strefaalergii.pl/abc-alergii/alergia-na-plesnie-czego-nie-jesc-co-ograniczac-na-co-uwazac/?gad_source=1&gad_campaignid=22488943092&gbraid=0AAAAAC1JAzKuqBALhSHOjxMbWGMOH8z8x&gclid=Cj0KCQjwjJrCBhCXARIsAI5x66Ub7m1a0NXCfbrggSiUcu8aAbT8-qoAdU2QSBefUczgfPEEqELSyZQaAo7nEALw_wcB
- Durajski Ł. Alergie. Fakty i mity. Warszawa: PZWL; 2020. Wyd. 1.
















