- NFZ nie oferuje obecnie fizjoterapii uroginekologicznej jako osobnego świadczenia dla kobiet w ciąży i po porodzie. Pacjentka może jednak skorzystać z rehabilitacji leczniczej w warunkach ambulatoryjnych.
- Przed zapisaniem się do placówki warto sprawdzić nie tylko termin, ale też zakres pomocy.
- Rehabilitacja kobiet w ciąży i w połogu na NFZ może być wartościowym wsparciem, ale ma swoje ograniczenia organizacyjne i kompetencyjne.
*Agnieszka Seremak-Mrozikiewicz i in., Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2024; 9(2): 154-156
Czy NFZ oferuje kobietom bezpłatną fizjoterapię uroginekologiczną?
Jako fizjoterapeutka z ubolewaniem muszę powiedzieć, że NFZ nie oferuje na ten moment fizjoterapii uroginekologicznej jako osobnego, łatwo dostępnego świadczenia dla kobiet w ciąży i po porodzie. To oznacza, że pacjentka najczęściej nie znajdzie w publicznym systemie wizyty opisanej dokładnie jako konsultacja u fizjoterapeuty uroginekologicznego. Nie znaczy to jednak, że nie ma żadnej możliwości skorzystania z pomocy bezpłatnie.
W ramach NFZ dostępna jest rehabilitacja lecznicza w warunkach ambulatoryjnych. Ambulatoryjnie oznacza, że pacjentka przychodzi na wizytę lub zabiegi do poradni, przychodni, szpitalnego działu rehabilitacji albo innej placówki w wyznaczonych dniach.
Nie każda placówka NFZ zapewnia jednak dostęp do fizjoterapeuty wyspecjalizowanego w pracy z kobietami w ciąży i w połogu.
Krajowy samorząd zawodowy fizjoterapeutów sygnalizuje problem od dawna
Krajowa Izba Fizjoterapeutów, czyli samorząd zawodowy fizjoterapeutów, już w 2016 r. zwracał uwagę na to, że fizjoterapia uroginekologiczna powinna zostać wyraźnie uwzględniona w koszyku świadczeń gwarantowanych, czyli być refundowana.
Dlaczego to takie ważne? Fizjoterapia uroginekologiczna jest wyspecjalizowaną dziedziną fizjoterapii. Wymaga od fizjoterapeuty nie tylko ogólnej wiedzy z zakresu rehabilitacji, ale także dodatkowego kształcenia z obszaru ginekologii, urologii, proktologii, pracy z dnem miednicy, blizną, bólem miednicy, nietrzymaniem moczu oraz opieki okołoporodowej. Takie kursy i szkolenia podyplomowe są kosztowne, a fizjoterapeuci najczęściej finansują je samodzielnie.
To jedna z przyczyn, dla których wielu specjalistów pracujących w tym obszarze prowadzi własne gabinety albo przyjmuje komercyjnie w placówkach prywatnych.
Nie chodzi więc o to, że potrzeby kobiet są małe albo że problemy po porodzie są mniej istotne. Przeciwnie. Chodzi o to, że system publiczny nie stworzył jeszcze wystarczająco czytelnej i powszechnie dostępnej ścieżki, w której pacjentka mogłaby łatwo trafić do fizjoterapeuty przygotowanego konkretnie do pracy z dolegliwościami uroginekologicznymi i okołoporodowymi.
Fizjoterapia na NFZ w ciąży i po porodzie. Od czego zacząć?
Zakładając, że planujesz skorzystać z bezpłatnej fizjoterapii w ciąży lub po porodzie, pierwszym krokiem jest skierowanie na rehabilitację leczniczą. Może wystawić je lekarz przyjmujący w ramach NFZ, na przykład lekarz prowadzący ciążę, lekarz POZ albo inny specjalista, jeśli uzna, że są do tego wskazania.
Wskazaniem mogą być:
- ból miednicy, kręgosłupa, spojenia łonowego i kości ogonowej,
- problemy z blizną po cesarskim cięciu,
- nietrzymanie moczu,
- uczucie ciężkości w kroczu.
Bardzo chciałabym, żeby kobiety nie czekały z takimi objawami tylko dlatego, że ktoś powiedział im, że po ciąży tak bywa. Ciąża i poród są dla ciała ogromnym wysiłkiem.
Jeśli coś boli, ogranicza Cię, niepokoi albo sprawia, że nie czujesz się pewnie we własnym ciele, powiedz o tym lekarzowi i zapytaj o możliwość rehabilitacji.
A kiedy masz już skierowanie, kolejnym krokiem jest znalezienie placówki, która realizuje rehabilitację ambulatoryjną w ramach NFZ.
Jak znaleźć placówkę, która naprawdę rozumie potrzeby kobiet po porodzie?
Na początku zorientuj się, które miejsca w Twojej miejscowości lub okolicy realizują rehabilitację ambulatoryjną w ramach NFZ. Najbezpieczniej korzystać z oficjalnych wyszukiwarek, czyli z bazy NFZ„Gdzie się leczyć”. Tam wybierz opcję „rehabilitacja ogólnoustrojowa”.
Wyszukiwarka pomoże Ci znaleźć placówki, które mają umowę z NFZ, ich adresy, numery telefonów, lokalizację oraz informacje o dostępnych terminach.
W Informatorze o Terminach Leczenia możesz dodatkowo sprawdzić, ile osób czeka na dane świadczenie, jaki jest średni czas oczekiwania i jaki termin placówka zgłosiła jako pierwszy wolny. To dobry punkt wyjścia, ale nie koniec sprawdzania.
Następnie zadzwoń lub wybierz się do wybranej placówki (albo placówek) i zapytaj, czy w zespole pracuje fizjoterapeuta, który ma doświadczenie w pracy zdolegliwościami okołoporodowymi, problemami dna miednicy, bólem miednicy, blizną po cesarskim cięciu, nietrzymaniem moczu po porodzie albo rozejściem mięśnia prostego brzucha.
To rozróżnienie ma duże znaczenie. Placówka może realizować rehabilitację na NFZ i jednocześnie opierać ją głównie na fizykoterapii, masażu leczniczym oraz ogólnej kinezyterapii. Takie formy terapii są częścią rehabilitacji, ale nie zawsze wystarczają, gdy problem dotyczy ciała w ciąży i porodzie.
Nie warto jednak zakładać z góry, że w placówce NFZ nie znajdziesz właściwej osoby.
Zdarza się, że fizjoterapeuta pracujący w przychodni, poradni rehabilitacyjnej albo szpitalnym dziale fizjoterapii dodatkowo szkoli się w obszarze fizjoterapii uroginekologicznej.
Fizjoterapeuta może na co dzień prowadzić ogólną rehabilitację, a jednocześnie mieć wiedzę potrzebną do pracy z kobietami w ciąży i po porodzie. To jest możliwe i dla pacjentki bardzo wartościowe, ale nie jest standardem, dlatego trzeba to wcześniej sprawdzić.
Rehabilitacja na NFZ w ciąży i w połogu może pomóc, ale warto znać jej ograniczenia
Rehabilitacja w ramach NFZ może być dużym wsparciem, szczególnie jeśli trafisz do placówki, w której pracuje fizjoterapeuta z doświadczeniem w prowadzeniu kobiet w ciąży i po porodzie. Miej jednak świadomość, że taka pomoc nie zawsze wygląda tak samo jak indywidualna konsultacja w specjalistycznym gabinecie fizjoterapii uroginekologicznej.
W wielu placówkach rehabilitacja ambulatoryjna odbywa się w systemie, w którym fizjoterapeuta pracuje jednocześnie z kilkoma pacjentami. Może nadzorować ćwiczenia, prowadzić zabiegi, przechodzić między stanowiskami i reagować na potrzeby różnych osób. To nie znaczy, że taka rehabilitacja jest zła. Oznacza jednak, że czas i uwaga specjalisty mogą być podzielone, a jako pacjentka nie zawsze otrzymasz je otrzymasz w każdym momencie rehabilitacji.
Przed rozpoczęciem rehabilitacji dopytaj zatem, jak wygląda organizacja terapii w danej placówce:
- Czy pierwsze spotkanie obejmuje indywidualną ocenę fizjoterapeutyczną?
- Czy ćwiczenia są prowadzone indywidualnie, czy w sali z innymi pacjentami?
- Czy fizjoterapeuta będzie miał możliwość omówienia objawów związanych z ciążą, porodem, połogiem, blizną, dnem miednicy albo bólem miednicy?
A co z masażem w ramach refundacji?
Masaż klasyczny i leczniczy mogą być elementem rehabilitacji w ciąży i w połogu, jeśli nie ma przeciwwskazań i wykonuje je osoba znająca zasady pracy z takimi pacjentkami. W ramach NFZ masaż bywa jednym z zabiegów realizowanych w cyklu rehabilitacji, obok kinezyterapii czy fizykoterapii.
Warto jednak dopytać, kto będzie go wykonywał. Często są to technicy masażyści, czyli osoby przygotowane do wykonywania masażu, ale na zlecenie lekarza lub fizjoterapeuty. Nie przejmuje tym samym roli fizjoterapeuty. Nie prowadzi pełnej oceny funkcjonalnej pacjentki po porodzie, nie dobiera samodzielnie całego planu fizjoterapii i nie powinien podejmować działań tożsamych ze specjalistyczną terapią uroginekologiczną.
Fizjoterapia uroginekologiczna na NFZ czy prywatnie?
Prywatna konsultacja u fizjoterapeutki uroginekologicznej nie jest alternatywą przeciwko NFZ, ale często uzupełnieniem tego, czego publiczny system nie zapewnia w wystarczająco przewidywalny sposób.
W fizjoterapii okołoporodowej duże znaczenie ma czas reakcji, dokładny wywiad, badanie funkcjonalne i indywidualne dobranie terapii. Przy bólu miednicy, problemach z blizną, nietrzymaniu moczu czy trudnościach w powrocie do aktywności kilka tygodni oczekiwania może mieć duże znaczenie dla komfortu i sprawności pacjentki.
Największą przewagą wizyty prywatnej jest zwykle dostęp do specjalisty, który świadomie rozwija się w tym obszarze. Wizyta trwa zazwyczaj dłużej, odbywa się jeden na jeden i daje możliwość przeprowadzenia pełniejszej oceny niż standardowy cykl zabiegów rehabilitacyjnych.
Nie oznacza to, że rehabilitacja na NFZ jest bezwartościowa. W wielu przypadkach może być pomocna, zwłaszcza jeśli w placówce pracuje fizjoterapeuta z doświadczeniem okołoporodowym. Ograniczeniem jest jednak organizacja świadczeń: kolejki, różny zakres zabiegów, praca z kilkoma pacjentami jednocześnie i brak gwarancji, że pacjentka trafi do osoby wyszkolonej w fizjoterapii uroginekologicznej.
Dla mamy po porodzie
Saszetki z czystym mio-inozytolem – izomeryczną formą inozytolu, która występuje naturalnie w organ...
Naturalne wsparcie przez cały okres karmienia piersią.
Silikonowe plastry na bliznę po cesarskim cięciu
Silikonowy żel na rany i blizny
Starannie dobrane składniki wspierają prawidłowy rozwój dziecka i dbają o zdrowie mamy
Balsam z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopowej. Posiada...
Pomaga przy problemach intymnych w ciąży.
Dla zdrowia układu moczowego.
Emulsja do kąpieli z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopo...
Źródła:
- KIF, Fizjoterapia uroginekologiczna powinna trafić do koszyka świadczeń gwarantowanych, 14.11.2021, online: https://kif.info.pl/fizjoterapia-uroginekologiczna-powinna-trafic-do-koszyka-swiadczen-gwarantowanych/.
- NFZ, Gdzie się leczyć, online: https://gsl.nfz.gov.pl/GSL/.