Uczulenie na zimno a alergia sk├│rna

O ile wiele os├│b s┼éysza┼éo o alergii na py┼éki, konkretne pokarmy czy zwierz─Öta, o tyle o uczuleniu na zimno m├│wi si─Ö stosunkowo rzadko. Pokrzywka z zimna – Cold U (cold urticaria) to reakcja sk├│rna na zimno, kt├│ra pojawia si─Ö w ci─ůgu kilku minut po ekspozycji na zimno. 

W zale┼╝no┼Ťci od osobniczych predyspozycji nadmierna reakcja na zimno mo┼╝e przybiera─ç nieco inne formy. Niekt├│re osoby odczuwaj─ů dyskomfort, a na ich sk├│rze pojawia si─Ö wysypka jak poparzenie pokrzyw─ů lub czerwone krostki na nogach lub r─Ökach. U innych czynno┼Ťci takie jak p┼éywanie w zimnej wodzie mog─ů doprowadzi─ç do omdle┼ä, znacznego obni┼╝enia ci┼Ťnienia krwi lub wstrz─ůsu i przyczyni─ç si─Ö do utoni─Öcia.┬á[1]

Na zmienionej chorobowo sk├│rze pojawiaj─ů si─Ö sw─Ödz─ůce, czerwonawe zmiany (pokrzywka- b─ůble pokrzywkowe) lub obrz─Ök naczynioruchowy. W niekt├│rych przypadkach nadwra┼╝liwo┼Ť─ç na zimno mo┼╝e prowadzi─ç do zagra┼╝aj─ůcej ┼╝yciu anafilaksji wywo┼éanej zimnem – Cold A.┬á[2]

Has┼éo ÔÇ×uczulenie na zimnoÔÇŁ mog┼éoby brzmie─ç jako b┼éaha dolegliwo┼Ť─ç, gdyby nie fakt, ┼╝e w skrajnych przypadkach mo┼╝e by─ç gro┼║na dla ┼╝ycia. Anafilaksja wywo┼éana zimnem wyst─Öpuje u 37 proc. os├│b borykaj─ůcych si─Ö z uczuleniem na zimno. Najcz─Ö┼Ťciej pojawia si─Ö u os├│b nadwra┼╝liwych na zimno po zanurzeniu w wodzie. Na wyst─ůpienie wstrz─ůsu bardziej nara┼╝one s─ů osoby, u kt├│rych wcze┼Ťniej wyst─ůpi┼é wstrz─ůs po u┼╝─ůdleniu owad├│w b┼éonkoskrzyd┼éych.


zdj─Öcie rodziny w ma┼éym zielonym kole
Polecane przez ekspert├│w:
krem z ektoin─ů dla dzieci od pierwszych dni ┼╝ycia
nie zawiera steryd├│w, substancji zapachowych, barwnik├│w, ┼Ťrodk├│w konserwuj─ůcych, olej├│w mineralnych, emulgator├│w
tworzy na sk├│rze barier─Ö stabilizuj─ůc─ů i ochronn─ů
Ectokrem

Jak najcz─Ö┼Ťciej manifestuje si─Ö Cold A? Pod wp┼éywem zimna pojawiaj─ů si─Ö uog├│lnione b─ůble pokrzywkowe, obrz─Ök naczynioruchowy, obrz─Ök palc├│w, objawy w obr─Öbie jamy ustnej oraz gard┼éa/krtani, kurcz oskrzeli, napady kaszlu, duszno┼Ť─ç, a tak┼╝e sw─Ödzenie p┼éatk├│w uszu. 

Pokrzywka z zimna z regu┼éy wyst─Öpuje sezonowo. Jest typowym schorzeniem dla okresu zimowego. Zaobserwowa─ç mo┼╝na j─ů tak┼╝e bardzo wczesn─ů wiosn─ů lub p├│┼║n─ů jesieni─ů. Bardzo rzadkie i bardzo niebezpieczne zaostrzenia mo┼╝na zaobserwowa─ç latem.[3]

Czy uczulenie na zimno jest alergi─ů? Chocia┼╝ cz─Östo w potocznym j─Özyku zamiennie u┼╝ywa si─Ö okre┼Ťle┼ä ÔÇ×uczulenieÔÇŁ i ÔÇ×alergiaÔÇŁ, to nie znacz─ů do ko┼äca tego samego. Pokrzywka z zimna pojawia si─Ö u niekt├│rych os├│b, poniewa┼╝ histamina jest u nich wytwarzana w nadmiernej ilo┼Ťci, podobnie zreszt─ů jak inne czynniki prozapalne, pochodz─ůce z tak zwanych ÔÇ×kom├│rek tucznychÔÇŁ.

Alergia na zimno u dziecka nie jest tak naprawd─Ö alergi─ů. Pojawiaj─ůce si─Ö po kontakcie z zimnem zmiany na sk├│rze (np. wysypka jak pokrzywka) nie s─ů wynikiem oddzia┼éywania przeciwcia┼é IgE. Objawy zauwa┼╝y─ç mo┼╝na z powodu indywidualnej osobniczej nadwra┼╝liwo┼Ťci.

Przeczytaj tak┼╝e: Atopowe zapalenie sk├│ry u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie, piel─Ögnacja

Czerwona wysypka u dziecka, co robi─ç?

Dzieci, zw┼éaszcza ma┼ée, nie s─ů grup─ů najbardziej nara┼╝on─ů na nadwra┼╝liwo┼Ť─ç na zimno. Uczulenie na zimno wyst─Öpuje najcz─Ö┼Ťciej u m┼éodych doros┼éych. Je┼╝eli ÔÇ×alergiaÔÇŁ ta ma charakter nabyty, to ujawnia si─Ö u dzieci oko┼éo dziesi─ůtego roku ┼╝ycia. Co ciekawe, bardzo cz─Östo po mniej wi─Öcej pi─Öciu latach znika.

W sytuacji, gdy uczulenie na zimno u dziecka ma pod┼éo┼╝e genetyczne (przypadki te s─ů zdecydowanie rzadsze ni┼╝ nabyta nietolerancja), objawy mog─ů pojawi─ç si─Ö nawet ju┼╝ u niemowl─ůt, utrzymuj─ů si─Ö przez ca┼ée ┼╝ycie i zwykle maj─ů bardziej gwa┼étowny charakter.

COLD U objawia si─Ö w postaci b─ůbli pojawiaj─ůcych si─Ö nagle najcz─Ö┼Ťciej na ods┼éoni─Ötych fragmentach sk├│ry tu┼╝ po nara┼╝eniu jej na spadek temperatury, kontakt z zimnym powietrzem lub wod─ů (a tak┼╝e na przyk┼éad tu┼╝ po zjedzeniu lod├│w czy wypiciu mocno sch┼éodzonego napoju). Powsta┼éa na ciele wysypka jest bardzo sw─Ödz─ůca, ÔÇ×rozognionaÔÇŁ i utrzymuje si─Ö na ciele przez zazwyczaj dwie godziny (niekt├│rzy badacze pisz─ů o kilku godzinach). Po znikni─Öciu pokrzywki na sk├│rze nie pozostaj─ů ┼╝adne ┼Ťlady, ust─Öpuje tak┼╝e ┼Ťwi─ůd.┬á

Je┼╝eli podejrzewamy, ┼╝e dziecko ma uczulenie na zimno, nale┼╝y zg┼éosi─ç si─Ö do lekarza. Pacjenci z cierpi─ůcy na ten rodzaj nadwra┼╝liwo┼Ťci powinni by─ç pod opiek─ů poradni dermatologicznej lub alergologicznej. W przypadku pokrzywki po kontakcie z zimnem najcz─Ö┼Ťciej stosuje si─Ö leczenie objawowe. Wiedz─ůc, ┼╝e dziecko ma pokrzywk─Ö z zimna, po konsultacji z lekarzem, mo┼╝na poda─ç mu leki przeciwhistaminowe w formie doustnej (tabletki) lub miejscowej (np. ┼╝el).┬á[4]

Je┼╝eli poza wyst─ůpieniem pokrzywki, zauwa┼╝asz u dziecka objawy wstrz─ůsu, natychmiast dzwo┼ä po pomoc!

Jak zapobiega─ç uczuleniu na zimno u dziecka?

Nie ma wynik├│w bada┼ä, kt├│re mog┼éyby jednoznacznie potwierdzi─ç, w jakiej temperaturze pojawia si─Ö uczulenie na zimno i jakiej ewentualnie nale┼╝a┼éoby unika─ç. Wydaje si─Ö, ┼╝e to kwestia indywidualna.┬áWiadomo jednak, ┼╝e du┼╝a wilgotno┼Ť─ç powietrza i wiatr sprzyjaj─ů atakowi nadwra┼╝liwo┼Ťci na zimno. [5] Badacze przytaczaj─ů histori─Ö pewnego robotnika z huty, u kt├│rego wyst─Öpowa┼éo uczulenie na zimno za ka┼╝dym razem, kiedy oddala┼é si─Ö od pieca hutniczego, a wi─Öc przebywa┼é w normalnej, a i tak nieco wy┼╝szej temperaturze.[6]

Latem silne podmuchy wiatru (np. podczas jazdy na motorze czy uprawianiu sport├│w ekstremalnych) mog─ů spowodowa─ç wysiew b─ůbli i sprawi─ç, ┼╝e pojawi─ç si─Ö mog─ů czerwone krostki na nogach i innych cz─Ö┼Ťciach cia┼éa nawet latem. 

W czasie ci─Ö┼╝kich mroz├│w lepiej nie nara┼╝a─ç dziecka na wychodzenie na zewn─ůtrz (chyba ┼╝e natychmiast po wyj┼Ťciu trafi do ciep┼éego samochodu). U os├│b z mniej nasilonym uczuleniem na zimno zaleca si─Ö aklimatyzacj─Ö – po wyj┼Ťciu z mieszkania, powinny posta─ç par─Ö minut na klatce schodowej (lub w wiatro┼éapie), by wolno przyzwyczaja─ç si─Ö do ni┼╝szej temperatury.

Lekarze zalecaj─ů tak┼╝e stopniowe hartowanie cia┼éa osobom, u kt├│rych wyst─Öpuje nadwra┼╝liwo┼Ť─ç na zimno. Wa┼╝ne, by jednak robi─ç to ostro┼╝nie i ma┼éymi krokami.

Ostateczn─ů diagnoz─Ö na temat uczulenia na zimno stawia lekarz. Nim jednak udamy si─Ö do specjalisty, mo┼╝na przeprowadzi─ç w domu test, by zweryfikowa─ç w┼éasne podejrzenia o alergii na zimno. Jak go wykona─ç? Wystarczy zaopatrzy─ç si─Ö w kostk─Ö lodu lub butelk─Ö z bardzo zimn─ů wod─ů. Przez oko┼éo kwadrans przyk┼éadamy j─ů do sk├│ry (najlepiej do policzka). 

Je┼╝eli po up┼éywie tego czasu widoczna jest pokrzywka, mo┼╝emy nabra─ç uzasadnionych podejrze┼ä o pokrzywce od zimna. Je┼╝eli objaw├│w nie ma, nie oznacza to wcale, ┼╝e dziecko nie ma nadwra┼╝liwo┼Ťci na zimno. Nierzadko zdarza si─Ö, ┼╝e do pobudzenia objaw├│w konieczne jest wych┼éodzenie wi─Ökszej powierzchni cia┼éa lub bardziej znacz─ůcy szok termiczny. Swoje podejrzenia zawsze nale┼╝y skonsultowa─ç z dermatologiem. 

Mo┼╝e zainteresowa─ç Ci─Ö r├│wnie┼╝: Kremy ochronne na jesie┼ä i zim─Ö – dlaczego warto je stosowa─ç i czym kierowa─ç si─Ö przy wyborze?


zdj─Öcie rodziny w ma┼éym zielonym kole
Krem wspomagaj─ůcy naturalny proces gojenia, ┼éagodz─ůcy such─ů i podra┼╝nion─ů sk├│r─Ö.
formu┼éa oparta na emolientach i sk┼éadnikach aktywnych, w tym srebrze mikronizowanym i ceramidach NP
skuteczna pomoc dla sk├│ry zmienionej zapalnie, atopowej, podra┼╝nionej i suchej, dotkni─Ötej poparzeniem s┼éonecznym
Epireg

[1] Mayo Clinic, Cold urticaria https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cold-urticaria/symptoms-causes/syc-20371046

[2] Bizjak M., Risk factors for systemic reactions in typical cold urticaria:results from the COLD-CE study

[3] Rudzi┼äski E., Pokrzywka z zimna

[4] Lazarovich M., Przewlek┼éa pokrzywka i obrz─Ök naczynioruchowy ÔÇô diagnostyka i leczenie. Alergia Astma Immunologia

[5] Mayo Clinic, Cold urticaria https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cold-urticaria/symptoms-causes/syc-20371046

[6] Rudzi┼äski E., Pokrzywka z zimna