*Agnieszka Seremak-Mrozikiewicz i in., Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2024; 9(2): 154-156
Przyczyny skracającej się szyjki macicy w ciąży
Nie każda krótka szyjka jest patologią (może to być po prostu taka uroda organizmu), jednak istnieje szereg czynników zwiększających ryzyko jej przedwczesnego skracania:
- Niewydolność hormonalna: progesteron, kluczowy dla utrzymania ciąży, działa zbyt słabo.
- Anatomia i przeszłość medyczna: wrodzona krótka szyjka, przebyte operacje w jej obrębie lub niewydolność cieśniowo-szyjkowa.
- Historia położnicza:poród przedwczesny w poprzedniej ciąży.
- Styl życia i wiek: wiek matki poniżej 20. lub powyżej 35. roku życia, a także niska masa ciała.
- Czynniki nagłe: infekcje wewnątrzmaciczne.
Objawy skracającej się szyjki: czy można to poczuć?
Skracanie szyjki macicy często przebiega bezobjawowo – rozpoznaje się je dopiero podczas rutynowej kontroli. Warto jednak zachować czujność, jeśli pojawią się:
- plamienie lub krwawienie,
- nagłe zwiększenie ilości wydzieliny z pochwy,
- uczucie ucisku lub kłucia w pochwie,
- regularne skurcze lub częste napinanie się macicy.
Jedyną pewną metodą oceny długości szyjki jest badanie USG wykonywane sondą dopochwową. Choć w połowie ciąży badania wykonuje się głównie przez brzuch, to właśnie badanie dopochwowe pozwala na precyzyjny pomiar z dokładnością do milimetra.
Normy i pomiary
Długość szyjki monitoruje się standardowo między 18. a 24. tygodniem ciąży.
- Norma: Szyjka powinna mieć minimum 25 mm.
- Fizjologia: Po 24. tygodniu szyjka może naturalnie zacząć się skracać, przygotowując się do porodu w późniejszym terminie.
Powikłania: dlaczego to takie ważne?
Zbyt wczesne skrócenie szyjki niesie ze sobą ryzyko poronienia lub porodu przedwczesnego (między 22. a 37. tygodniem). Wcześniactwo wiąże się z niską masą urodzeniową dziecka oraz problemami z oddychaniem czy termoregulacją. Dlatego tak ważna jest wczesna interwencja.
Nowoczesne metody leczenia
Obecnie dysponujemy bezpiecznymi metodami, które pozwalają donosić ciążę mimo problemów z szyjką.
1. Leczenie progesteronem
To metoda pierwszego rzutu, stosowana między 18. a 34. tygodniem ciąży. Polega na codziennej aplikacji globulek dopochwowych. Jest to leczenie nieinwazyjne i zazwyczaj bardzo skuteczne w hamowaniu dalszego skracania.
2. Szew szyjkowy
Jeśli progesteron nie wystarcza, a szyjka skraca się poniżej 15 mm, lekarz może zdecydować o założeniu szwu.
- Droga pochwowa (np. metoda McDonalda): najczęstsza, mało inwazyjna. Szew usuwa się pod koniec ciąży, by umożliwić poród.
- Droga brzuszna: stosowana w trudniejszych przypadkach.
- Profilaktyka: szew zakłada się czasem zapobiegawczo u kobiet, które straciły poprzednie ciąże z powodu niewydolności szyjki.
Ważne: Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną na 2026 rok, pessar szyjkowy nie jest już zalecany jako główna metoda profilaktyki porodu przedwczesnego ze względu na ograniczoną skuteczność w badaniach klinicznych.
Czy naprawdę trzeba leżeć całą ciążę?
Mówiąc krótko, nie. Jest to mit, niestety dalej powielany w położnictwie. Dlaczego jest to niezalecane? Dla zdrowia fizycznego, bo zwiększa ryzyko wystąpienia zakrzepicy ok. 20 razy!
Bezwzględne leżenie jest nie tylko nieskuteczne w zapobieganiu porodowi, ale wręcz niebezpieczne:
- Ryzyko zakrzepicy: wzrasta aż 20-krotnie!
- Kondycja fizyczna: osłabione mięśnie utrudniają sam poród i powrót do formy.
- Zdrowie psychiczne: izolacja w czterech ścianach drastycznie obniża nastrój przyszłej mamy.
Zamiast leżenia, zaleca się oszczędzający tryb życia: rezygnację z dźwigania, unikanie intensywnego wysiłku i… wstrzymanie się ze współżyciem (prostaglandyny w nasieniu mogą dodatkowo zmiękczać szyjkę).
Przygotowanie do porodu (Szyjkowe „fitness”)
Na samym finiszu ciąży krótka szyjka może być atutem – zazwyczaj szybciej dochodzi do pełnego rozwarcia (10 cm). Ciekawostką potwierdzoną w literaturze medycznej jest wpływ jedzenia daktyli (ok. 6-7 sztuk dziennie) na kilka tygodni przed terminem. Mogą one ułatwić dojrzewanie szyjki i skrócić czas trwania porodu.
Pamiętaj jednak, by metod tych nie stosować na własną rękę, jeśli Twoja szyjka skraca się zbyt wcześnie!
Saszetki z czystym mio-inozytolem – izomeryczną formą inozytolu, która występuje naturalnie w organ...
Silikonowe plastry na bliznę po cesarskim cięciu
Wspomaga prawidłowe widzenie, wzrost i rozwój kości u dzieci.
Starannie dobrane składniki wspierają prawidłowy rozwój dziecka i dbają o zdrowie mamy
Pomaga przy problemach intymnych w ciąży.
Dla zdrowia układu moczowego.
Naturalne wsparcie przez cały okres karmienia piersią.
Krople enzymatyczne z laktazą kwaśną i neutralną.
Bibliografia:
Bręborowicz G. H. Położnictwo Tom 1. PZWL; Warszawa, 2020, wyd. III.
Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące postępowania w wypadku stwierdzenia w trakcie ciąży krótkiej szyjki macicy i niewydolności cieśniowo-szyjkowej. Opublikowane: 01/06/2024
Drassinower D, Vink J, Zork N, Pessel C, Vani K, Brubaker SG, Ananth CV. Does the rate of cervical shortening after cerclage predict preterm birth? J Matern Fetal Neonatal Med. 2016;29(14):2233-9. doi: 10.3109/14767058.2015.1085963. Epub 2015 Sep 16. PMID: 26373381.
Patrycja Ucieklak, Jarosław Ucieklak, Karol Poplicha, Konrad Poplicha, Piotr Sobkiewicz, Martyna Grodzińska, Tomasz Ufniarski, Maria Kleczkowska, Patrycja Kardasz, Bartłomiej Siuzdak, Marta Jutrzenka, Aleksandra Piech, & Karolina Pasierb. (2025). A NARRATIVE REVIEW ON THE EFFECTS OF DATE FRUIT (PHOENIX DACTYLIFERA) CONSUMPTION DURING LATE PREGNANCY ON CERVICAL RIPENING, LABOUR INDUCTION AND LABOUR DURATION. International Journal of Innovative Technologies in Social Science, 3(3(47). https://doi.org/10.31435/ijitss.3(47).2025.3750