Czym jest alergia krzyżowa?
Alergia krzyżowa to zjawisko o podłożu immunologicznym, wynikające z wysokiego stopnia podobieństwa alergenów pochodzących z różnych źródeł. Przeciwciała klasy IgE, wytworzone przeciwko alergenowi pierwotnemu (np. pyłkowi konkretnego drzewa), wiążą się nieswoiście z alergenem wtórnym (np. białkiem jabłka), wywołując objawy alergii.
W praktyce klinicznej wyróżnia się kilka kluczowych postaci i zespołów alergii krzyżowej, jednak najczęściej obserwuje się zespół pyłkowy-pokarmowy. W jego przebiegu dochodzi do reakcji alergicznej po spożyciu surowych owoców lub warzyw u pacjentów z pierwotną alergią wziewną na pyłki roślin.
Pyłki leszczyny i olchy – pierwsze objawy sezonu alergicznego
Sezon pylenia w Polsce otwiera leszczyna, której pyłki pojawiają się w powietrzu już pod koniec stycznia, choć szczyt pylenia przypada na luty. Tuż po niej, w lutym i marcu, zaczyna pylić olcha.
Objawy alergii na te wczesno kwitnące drzewa, to np.:
- uporczywy katar,
- łzawienie oczu
- kaszel.
Te dolegliwości często są mylone z przeziębieniem ze względu na wczesną porę występowania.
Naturalna pomoc w alergicznym zapaleniu spojówek.
Redukuje stany zapalne dróg oddechowych, chroni i nawilża błonę śluzową dróg oddechowych.
Intensywne nawilżenie suchych i podrażnionych oczu.
Lekko hipertoniczny spray do nosa z ektoiną na alergię
Krem z ektoiną do stosowania już od 1. miesiąca życia.
Pyłek brzozy – najsilniejszy alergen drzewny w Polsce
Pyłek brzozy to najsilniejszy alergen drzewny w Polsce, a okres kwitnienia tego drzewa, który zwykle przypada na kwiecień, stanowi najtrudniejszy czas dla osób z pyłkowicą.
Za wysoki potencjał alergizujący tego gatunku odpowiada ogromna produkcja pyłku, który dzięki swojej lekkości i lotności przenosi się na wiele kilometrów.
Alergie krzyżowe a pyłki brzozy, leszczyny i olchy
Brzoza, leszczyna i olcha pylą w odstępach czasu, jednak dla układu odpornościowego stanowią niemal to samo zagrożenie. Wynika to z faktu, że drzewa te są ze sobą blisko spokrewnione – wszystkie należą do rzędu bukowców.
Nie powinien zatem dziwić fakt, że alergeny brzozy (białko Bet v 1), leszczyny (białko Cor a 1) oraz olchy (białko Aln g 1) należą do tej samej rodziny białek (PR-10) i mają niemal bliźniaczą strukturę.
To podobieństwo strukturalne, nazywane homologią, sięga często powyżej 70-80%, co dla przeciwciał IgE jest barierą niemal nie do rozróżnienia. W praktyce oznacza to, że organizm uczulony na pyłek brzozy będzie rozpoznawał białka leszczyny czy olchy jako ten sam szkodliwy patogen.
Niestety, zbliżona budowa białek PR-10 stanowi pomost między światem roślin a żywnością pochodzenia roślinnego. Identyczne sekwencje aminokwasów występują także w tkankach wielu popularnych warzyw i owoców, przez co układ immunologiczny wszczyna alarm podczas jedzenia, mylnie identyfikując posiłek jako kontakt z pyłkami, z którymi miał styczność w sezonie wiosennym.
Jakie produkty spożywcze mogą reagować krzyżowo z pyłkami brzozy, leszczyny i olchy?
Ze względu na wspomniane podobieństwo białek PR-10, lista produktów spożywczych mogących wywołać reakcję krzyżową u osób uczulonych na pyłki tych drzew jest długa. Objawy alergii mogą wystąpić po zjedzeniu:
- owoców – najczęściej jabłek, ale również gruszek, brzoskwiń, nektarynek, moreli, wiśni, czereśni, śliwek, kiwi oraz truskawek,
- warzyw – przede wszystkim selera, ale też marchwi, pomidorów i surowych ziemniaków,
- orzechów – orzechów laskowych, orzechów włoskich, migdałów, a także orzeszków ziemnych,
- nasion i roślin strączkowych – soi, soczewicy i fasoli,
- ziół i przypraw – kolendry, kopru, anyżu, kminku oraz pieprzu.
Warto podkreślić, że stopień reaktywności jest kwestią indywidualną. Nie każdy pacjent uczulony na pyłki drzew zareaguje na wszystkie wymienione w liście produkty.
| Ważne! Większość alergenów reagujących krzyżowo z pyłkami brzozy, leszczyny i olchy jest termolabilna. Oznacza to, że obróbka termiczna – np. gotowanie czy pieczenie – zmienia ich strukturę na tyle, że przestają być rozpoznawane przez układ odpornościowy i mogą być bezpiecznie spożywane. |
Jak rozpoznać objawy alergii krzyżowej?
Objawy alergii krzyżowej najczęściej pojawiają się nagle, zwykle w ciągu kilku do kilkunastu minut od kontaktu z alergenem. W przypadku pyłków drzew wczesnowiosennych i żywności, reakcje te przybierają najczęściej formę zespołu alergii jamy ustnej (OAS).
Objawy ograniczają się wówczas do miejsca kontaktu z pokarmem. Po spożyciu określonych warzyw czy owoców, można zaobserwować:
- świąd, pieczenie lub mrowienie warg, podniebienia i języka,
- obrzęk błony śluzowej jamy ustnej i gardła,
- zaczerwienienie wokół ust.
Osoby zmagające się z alergią na pyłki drzew, po kontakcie z surowymi owocami czy warzywami mogą również zaobserwować reakcje skórne, takie jak pokrzywka kontaktowa czy zaostrzenie atopowego zapalenia skóry.
Nieco rzadziej występują objawy ze strony układu oddechowego i pokarmowego, takie jak katar, kichanie, bóle brzucha czy nudności.
Objawy uogólnione, w tym zagrażające zdrowiu i życiu, występują relatywnie rzadko.
Z ektoiną
prosto z natury
Emulsja do kąpieli z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopo...
Balsam z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopowej. Posiada...
Krem z ektoiną do stosowania już od 1. miesiąca życia.
Jak radzić sobie z alergią krzyżową wiosną?
Walka z alergią, szczególnie w sezonie wiosennym, nie jest łatwa. Alergicy, oprócz łagodzenia objawów alergii na pyłki, nierzadko muszą pamiętać również o modyfikacji codziennej diety. Jak radzić sobie z alergią wiosną, w tym także alergią krzyżową?
- Poddawanie żywności obróbce termicznej – białka zawarte w żywności zmieniają swoją strukturę pod wpływem gotowania, pieczenia czy smażenia, dzięki czemu przestają uczulać.
- Obieranie owoców ze skórki – najwyższe stężenie alergenów znajduje się tuż pod skórką (np. w jabłkach), dlatego jej usunięcie może znacząco zmniejszyć siłę reakcji.
- Śledzenie kalendarza pylenia – w szczycie pylenia drzewa (luty-kwiecień) układ odpornościowy jest w stanie gotowości, co może nasilać objawy pokarmowe.
- Płukanie nosa i gardła – regularne stosowanie roztworów soli fizjologicznej lub wody morskiej pozwala mechanicznie usunąć pyłki osiadłe na błonach śluzowych, co zmniejsza lokalny stan zapalny i może podnieść prób tolerancji na alergeny pokarmowe.
- Zmiana odzieży po powrocie do domu – pyłki osiadają na ubraniach, dlatego po wejściu do mieszkania warto zmienić odzież na domową, by nie rozprzestrzeniać alergenów w strefie odpoczynku.
- Prawidłowe wietrzenie pomieszczeń – należy unikać otwierania okien w dzień, gdy stężenie pyłków jest najwyższe. Najbezpieczniej wietrzyć mieszkanie po intensywnych opadach deszczu lub późno w nocy.
👉Może zainteresować Cię również:Dieta eliminacyjna w okresie pylenia. Jakie produkty warto wyeliminować, aby złagodzić objawy alergii?
Emulsja do kąpieli z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopo...
Tworzy warstwę ochronną na powierzchni błony śluzowej. Dzięki temu intensywnie nawilża i chroni ją p...
Balsam z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopowej. Posiada...
Hipertoniczny spray do nosa z ektoiną.
Redukuje stany zapalne dróg oddechowych, chroni i nawilża błonę śluzową dróg oddechowych.www.nebudos...
Pastylki na gardło z ektoiną przeznaczone do stosowania podczas objawów przeziębienia.
Spray do gardła z ektoiną, wspomaga leczenie stanów zapalnych gardła wywołanych przez infekcje bakte...
Nawilżająco – łagodzący żel do okolic nosa.
Intensywne nawilżenie suchych i podrażnionych oczu.
Naturalna pomoc w alergicznym zapaleniu spojówek.
Krem z ektoiną do stosowania już od 1. miesiąca życia.
Zmniejsza lepkość i sprężystość wydzieliny śluzowej, intensywnie nawilża i łagodzi stany zapalne dró...
Woda morska z ektoiną. Ochrona przed wnikaniem wirusów.