*Agnieszka Seremak-Mrozikiewicz i in., Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2024; 9(2): 154-156
Czy zawroty głowy to objaw ciąży?
Pierwszy trymestr ciąży obfituje w zmiany praktycznie każdego układu ciała kobiety, a wynikające z pojawienia się zarodka w macicy różnice w wydzielaniu hormonów płciowych powodują obniżenie ciśnienia tętniczego krwi oraz zmiany w funkcjonowaniu ścian naczyń krwionośnych.
Organizm przyszłej mamy przeżywa wewnętrzną rewolucję.
Jej celem jest stworzenie jak najlepszych warunków do rozwoju dziecka, a wystąpienie zawrotów głowy to konsekwencja tych przemian.
Progesteron, jako kluczowy hormon ciążowy, jest głównym powodem wielu nieprzyjemnych dolegliwości we wczesnej ciąży. Odpowiada za spadki ciśnienia, które prowadzą do zawrotów głowy.
Z tego wynika, że zawroty głowy mogą być objawem wczesnej ciąży, nawet jeśli nic innego na to nie wskazuje, a kobieta nie wie, że spodziewa się dziecka.
Zawroty głowy we wczesnej ciąży – dlaczego się pojawiają?
Kolejne przyczyny zawrotów głowy we wczesnej ciąży to m.in.:
- zaburzenia elektrolitowe,
- niedożywienie,
- niedobory mikro-, makroelementów oraz witamin,
- ale również anemia.
Dodatkowo kobiety w pierwszych tygodniach ciąży często muszą zmagać się z mdłościami i wymiotami, przez co bywają osłabione i głodne, co również wpływa na możliwość pojawienia się zawrotów głowy.
W ciąży występują zaburzenia ortostatyczne, wynikające m.in. z nagłej zmiany pozycji. Mogą być:
- skutkiem przemian w uchu wewnętrznym, odpowiadającym za równowagę,
- ale również wiązać się z nadkrzepliwością krwi w tętnicach słuchowych (w ciąży zmienia się ilość poszczególnych czynników krzepnięcia).
Ciąża to czas, kiedy kobiety doświadczają wielu emocji, a w zależności od sytuacji rodzinnej i finansowej, mogą być nie zawsze w dobrej kondycji psychicznej. Trudne warunki, przejściowe konflikty czy strach o powodzenia ciąży, to tylko kilka stresorów, które mogą istotnie wpłynąć na pojawienie się zawrotów głowy.
Dlaczego zawroty głowy wracają w II i III trymestrze ciąży?
W kolejnych tygodniach ciąży szybko zwiększająca się macica także istotnie wpływa samopoczucie kobiety. Jakie są główne powody utrzymywania się zawrotów głowy w kolejnych tygodniach ciąży?
Zespół żyły głównej dolnej
Macica powoduje ucisk naczyń żylnych i tętniczych, w zależności od wybranej przez kobietę pozycji, szczególnie przy leżeniu na plecach. Badania naukowe dowodzą, że pozycja na wznak w ciąży jest najmniej korzystna, gdyż może prowadzić do powstania zespołu żyły głównej dolnej.
W przebiegu tego zespołu macica zaburza przepływ krwi przez żyłę główną dolną, co prowadzi do obrzęku stóp i goleni (przez utrudnione krążenie krwi w kończynach dolnych), a także powoduje istotne poszerzenie takich naczyń krwionośnych na klatce piersiowej, nogach czy brzuchu.
Anemia i niedobór żelaza w ciąży
Często kobiety na tym etapie ciąży mają anemię z niedoboru żelaza, która również powoduje osłabienie organizmu, co sprzyja odczuwaniu zawrotów głowy. Niski poziom glukozy we krwi także może je spowodować. Stąd w ciąży często oznacza się morfologię, by szybko wykryć niski poziom hemoglobiny i wdrożyć odpowiednią suplementację.
Jak sobie radzić z zawrotami głowy w ciąży?
Co zrobić, gdy świat wiruje? (Szybka pomoc)
🧘♀️Gdy kobieta odczuwa silne zawroty głowy, powinna jak najszybciej usiąść, kucnąć lub się położyć (najlepiej na lewym boku!), aby zminimalizować skutki ewentualnego upadku czy omdlenia.
🥤Konieczne jest odpowiednie nawodnienie, wypij wodę!
🍫Często dobrym sposobem na zawroty głowy w ciąży jest zjedzenie słodkiej przekąski, która szybko podniesie poziom cukru we krwi.
W przypadku epizodu zawrotów głowy warto zmierzyć ciśnienie krwi oraz obserwować, czy nie występują objawy dodatkowe. Pomocny bywa również zimny okład na twarz.
Wsparcie organizmu na co dzień
Powyższe działania to jednak „gaszenie pożaru”, kiedy zawroty głowy już występują i utrudniają ciężarnej codzienne funkcjonowanie. Najważniejsza jest prewencja, czyli działania mające zapobiegać zawrotom już na wczesnym etapie ciąży lub minimalizować zawroty w jak największym stopniu.
Co zrobić, żeby zawroty głowy w ciąży nie były przykrą dolegliwością?
- Uznaje się, że aktywność fizyczna może poprawić możliwości ciała ciężarnej do radzenia sobie z pojawiającymi się zawrotami głowy.
- Dodatkowo warto pamiętać o stabilnym poziomie glukozy we krwi, czyli regularnych posiłkach i odpowiednim nawodnieniu, co wspiera wyrównanie ciśnienia tętniczego.
- Suplementacja kwasem foliowym, kwasami DHA oraz witaminami z grupy B, najlepiej po konsultacji z lekarzem czy położną, to dodatkowe wsparcie dla ciała kobiety, które radzi sobie z rozwijająca się ciążą najlepiej jak potrafi.
- Dodatkowo ważne jest, by unikać gwałtownych ruchów całego ciała, spać jak najczęściej na lewym boku zamiast na plecach, co zapewnia profilaktykę zespołu żyły głównej dolnej, o którym wspomniano wcześniej.
Jeśli zawroty głowy w ciąży są bardzo częste i stanowią zagrożenie dla zdrowia kobiety, np. poprzez możliwość upadku, należy koniecznie skonsultować się z lekarzem, by określić, czy nie są objawem toczącej się patologii w jej organizmie.
Kiedy zawroty głowy w ciąży są niebezpieczne? (Czerwone flagi)
Chociaż zawroty głowy w ciąży zdarzają się bardzo często, warto wiedzieć, że nie zawsze są zwykłą, ciążową dolegliwością.
🚨Jeśli w czasie zawrotów głowy występują:
- wymioty,
- nasilone nudności,
- silny ból głowy,
- a same zawroty skutkują utratą równowagi, upadkiem czy omdleniem,
warto jak najszybciej wybrać się do lekarza, by określił, czy zawroty faktycznie są wynikiem zmian fizjologicznych, czy jednak objawem chorobowym.
🚨Koniecznie zgłoś się do szpitala, kiedy dodatkowo zawrotom i bólom głowy towarzyszą:
- zaburzenia widzenia,
- plamienie, krwawienie
- bóle brzucha.
Nie czekaj z szukaniem pomocy, jeśli te objawy występują u Ciebie – konieczne jest szybkie zdiagnozowanie ich przyczyny, gdyż mogą oznaczać zagrożenie zdrowia lub życia.
Z czym różnicować zawroty głowy w ciąży?
Zawroty głowy mogą skutkować upadkiem i urazem, ale zdarza się, że objawami towarzyszącymi są wymioty czy ból głowy. Jeśli zawroty głowy są bardzo uciążliwe i pojawiają się często, warto skonsultować się z lekarzem, by pogłębić diagnostykę.
Najczęściej występujące zawroty głowy w ciąży różnicuje się z:
- migreną przedsionkową,
- chorobą Meniere’a
- łagodnymi, napadowymi, położeniowymi zawrotami głowy, w skrócie BPPV.
Co z zawrotami głowy w połogu?
Zawroty głowy w połogu to częsta przypadłość, która najczęściej wynika z osłabienia organizmu ciążą i porodem.
Kobiety w czasie porodu tracą sporą ilość krwi, więcej w czasie cięcia cesarskiego. Dodatkowa utrata krwi wiąże się ze wszelkimi obrażeniami krocza w trakcie porodu naturalnego. To sprzyja anemii poporodowej.
Sam poród to bardzo wyczerpujące fizycznie wydarzenie, po którym trudno o chwilę regeneracji, gdyż mały człowiek nie rozumie, że mama jest zmęczona, i ciągle domaga się uwagi i bliskości.
Zupełnie zmienia się równowaga hormonalna kobiety, następuje nagły spadek progesteronu i estrogenu, a wzrost prolaktyny. Laktacja i karmienie piersią również nie ułatwiają powrotu do pełni sił, gdyż produkcja mleka to kolejny wydatek energetyczny.
Zmęczenie, niewyspanie czy anemia po porodzie to prosty sposób na zawroty głowy w połogu, dlatego warto mieć zaraz po porodzie kogoś, kto zadba o nasze dobre samopoczucie i pozwoli wypocząć, na ile to możliwe.
Zawroty głowy w ciąży – czym są?
Zawroty głowy, jakie pojawiają się w czasie ciąży, ale również w ciągu całego życia to fałszywe wrażenie ruchu. Osoba doznająca zawrotów ma wrażenie, że porusza się względem otoczenia lub, że „świat wiruje”. Zawroty głowy pojawiają się, gdy występują problemy z odczuwaniem równowagi, homeostazą w uchu wewnętrznym, ale również w dolegliwościach neurologicznych, związanych z trudnością w orientacji w przestrzeni.
Zawroty głowy w ciąży zwykle powstają wskutek działania hormonów ciążowych oraz zmian naczyniowych.
Progesteron, którego ilość w ciąży gwałtownie się zwiększa, aby zapewnić najlepsze warunki dla prawidłowego rozwoju zarodka, odpowiada za obniżenie ciśnienia tętniczego. Dodatkowo istotnie wpływa na zwiększenie elastyczności naczyń krwionośnych oraz na wzrost ich przepuszczalności. Dzięki temu organizm ma zapewniony wystarczający poziom tlenu i składników odżywczych dla wszystkich narządów. Jednak obniżenie ciśnienia może spowodować występowanie zawrotów głowy u ciężarnych.
Saszetki z czystym mio-inozytolem – izomeryczną formą inozytolu, która występuje naturalnie w organ...
Silikonowe plastry na bliznę po cesarskim cięciu
Wspomaga prawidłowe widzenie, wzrost i rozwój kości u dzieci.
Starannie dobrane składniki wspierają prawidłowy rozwój dziecka i dbają o zdrowie mamy
Pomaga przy problemach intymnych w ciąży.
Dla zdrowia układu moczowego.
Naturalne wsparcie przez cały okres karmienia piersią.
Krople enzymatyczne z laktazą kwaśną i neutralną.
Bibliografia:
1. Toshnival V. i in.: A systematic review of vertigo: negligence in pregnancy. Cureus, 2022, 1(14), DOI: 10.7759/cureus.29814.
2. Serna-Hoyos R. i in.: Verigo in pregnancy: a narrative review. Cureus, 2022, 27(14), DOI: 10.7759/cureus.25386.
3. https://www.mp.pl/pacjent/ciaza/przebiegciazy/77575,zmiany-fizjologiczne-u-kobiet-w-ciazy, dostęp z dnia 20.01.2025 r.