Zapalenie gardła u niemowlaka – przyczyny

Przyczyną zapalenia gardła u niemowlaka najczęściej są wirusy, zwłaszcza: 

  • rinowirusy,
  • enterowirusy,
  • adenowirusy, 
  • koronawirusy. 

Przeczytaj także: Wirus RSV u dzieci – co musisz o nim wiedzieć?


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
Polecane przez rodziców do stosowania w terapii inhalacyjnej u dzieci:
bez barier wiekowych
bezpieczny dla kobiet w ciąży
łagodzi objawy przeziębienia przebiegającego z mokrym kaszlem
udrażnia i oczyszcza nos z gęstego kataru utrudniającego oddychanie
Nebu-dose Baby

Do zakażenia zwykle dochodzi drogą kropelkową, czyli poprzez kontakt ze śliną lub wydzieliną z jamy nosowej osoby chorej. Choroba najczęściej atakuje w okresie jesienno-zimowym, gdy odporność dziecka spada. Trzeba także pamiętać, że niemowlęta nie mają tak silnego układu immunologicznego, jak dorośli. Dlatego wirusowe zapalenie gardła może pojawić się u nich nawet kilka razy w roku. 

Nieco rzadziej maluchy chorują na anginę, czyli zapalenie bakteryjne, wywołane przez paciorkowce (Streptococcus pyogenes). Natomiast najrzadziej przyczyną choroby są zakażenia grzybicze. 

Największe ryzyko zachorowania na zapalenie gardła u niemowlaka występuje, gdy dziecko: 

  • ma zatkany nos i oddycha przez usta, 
  • jest przeziębione i ma obniżoną odporność, 
  • ma niedobory żywieniowe, 
  • jest narażone na dym papierosowy, 
  • przebywa w suchym powietrzu. 

Zapalenie gardła u niemowlaka – objawy 

Jak rozpoznać zapalenie gardła u niemowlaka? Objawy różnią się w zależności od podłoża choroby. Jeśli wywołały ją wirusy, u Twojego malucha pojawią się takie dolegliwości jak: 

  • ból gardła, 
  • uczucie drapania i pieczenia w gardle, 
  • suchy kaszel, 
  • katar, 
  • stan podgorączkowy lub gorączka (poniżej 38), 
  • zaczerwieniona błona śluzowa gardła, 
  • chrypka, 
  • zaczerwienione spojówki. 

Niestety malutkie dziecko samo nie powie rodzicom, że boli je gardło. Może świadczyć o tym niechęć do przyjmowania pokarmu, płacz, rozdrażnienie czy wkładanie paluszków do buzi. 

Zupełnie inaczej objawia się bakteryjne zapalenie gardła u niemowlaka. Chorobie o takim podłożu towarzyszą najczęściej: 

  • wysoka gorączka (powyżej 38), 
  • powiększone węzły chłonne szyjne, 
  • obrzęk migdałków, 
  • żółto-biały osad na języku i migdałkach, 
  • dreszcze. 

Dziecko będzie też rozdrażnione, płaczliwe, osłabione, a do tego może odczuwać bóle mięśni i dreszcze. U chorych nie obserwuje się natomiast kaszlu, tak jak ma to miejsce w przypadku zapalenia wirusowego. Po pewnym czasie do wymienionych objawów może dołączyć pojawienie się ropno-śluzowych czopów i grudek w gardle, wówczas mowa o anginie ropnej. 

Zakażenie bakteryjne występuje u dzieci rzadziej, jednak ma ostrzejszy przebieg i tym samym jest dla malucha niebezpieczniejsze. Dlatego, jeśli zauważysz charakterystyczne objawy, najlepiej skonsultuj je z lekarzem. Warto wiedzieć, że masywne ropne czopy mogą utrudniać maluszkowi przełykania śliny, a co gorsza oddychanie.

zapalenie gardla u niemowlaka wysoka temperatura

Zapalenie gardła u niemowlaka – leczenie

Objawy przypominające zapalenie gardła u niemowlaka najlepiej skonsultować z lekarzem. To dlatego, że przebieg leczenia zależy od podłoża choroby. Jeśli wywołały ją bakterie, konieczne jest wdrożenie antybiotykoterapii. 

Trzeba pamiętać, że zakażenia paciorkowcowe niosą za sobą duże ryzyko niebezpiecznych powikłań takich jak ropień okołomigdałkowy, zapalenie ucha środkowego czy gorączka reumatyczna. Z tego względu nie warto bagatelizować objawów. Bardzo ważne jest też wyleczenie choroby do końca. Trzeba podawać dziecku antybiotyk zgodnie z zaleceniami lekarza, nawet jeśli szybko widoczna jest poprawa. 

Przy wirusowym zapaleniu gardła nie stosuje się antybiotyków. W obu przypadkach natomiast chorobę trzeba leczyć objawowo. Jak? Podstawą są leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. Choć przy zapaleniu bakteryjnym trzeba upewnić się, czy inne leki mogą być przyjmowane z antybiotykiem.

Do tego zwykle stosuje się preparaty działające miejscowo np. krople obkurczające śluzówkę nosa czy spray do gardła. Ich zadaniem jest nawilżenie śluzówek oraz oczyszczenie dróg oddechowych z zalegających wydzielin. Takie preparaty medyczne muszą być jednak dostosowane do wieku dziecka, dlatego warto skonsultować się z lekarzem, nawet jeśli podejrzewasz, że choroba ma podłoże wirusowe. 

Istnieje też mnóstwo domowych sposobów na zapalenie gardła. Niektóre stosowane są od pokoleń. Kto z nas nie leczył się mlekiem z miodem i czosnkiem czy syropem z cebuli? Niestety, takie metody – mimo że są skuteczne dla starszych dzieci i dorosłych – nie są przeznaczone dla maluchów, które nie ukończyły jeszcze 12. miesiąca życia.   

Leki na ból gardła u niemowlaka

W przypadku osoby dorosłej choroba jest mniej problematyczna. Wystarczy pójść do apteki i poprosić o leki czy preparaty na doskwierające dolegliwości. Niestety leczenie najmłodszych pacjentów tak nie wygląda, a przynajmniej nie powinno wyglądać. Dzieci nie mogą przyjmować tych samych leków i wyrobów medycznych, co osoby dorosłe, ponieważ wysokie stężenie substancji leczniczych może okazać się niebezpieczne dla ich życia. 

Preparaty na zapalenie gardła u niemowlaka powinny być dobrane do wieku. Na szczęście w aptekach nie brakuje syropów, kropli, czy aerozoli na infekcje dla najmłodszych. Szczególnie warto przyjrzeć się wyrobom zawierającym ektoinę. Niektóre mogą być stosowane już od 1. miesiąca życia. Ektoina stosowana jest przy alergiach, a równie dobrze sprawdza się w zwalczaniu infekcji wirusowych i bakteryjnych. Oprócz tego świetnie sprawdzą się też preparaty z nanocząsteczkami srebra, które ograniczają dalsze rozwijanie się infekcji bakteryjnych i wirusowych. 

Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku czy wyrobu medycznego u niemowlaka należy dokładnie zapoznać się z ulotką. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem będzie podawanie takich środków pod nadzorem lekarza, zwłaszcza, jeśli chodzi o leki. 

Inhalacje na zapalenie gardła u niemowlaka 

Bezpiecznym i skutecznym sposobem na infekcję gardła u niemowlaka są inhalacje, a właściwie nebulizacje. Jest to zabieg, polegający na podaniu pacjentowi leku lub preparatu zwalczającego objawy w formie mgiełki bezpośrednio do układu oddechowego. 

U niemowląt bezpiecznie można stosować nebulizację z użyciem soli fizjologicznej wzbogaconej wspomnianą już ektoiną. Takie preparaty przynoszą szybką ulgę i łagodzą objawy infekcji. 

Pamiętaj, że na skuteczność nebulizacji wpływa pozycja dziecka. Niektórzy rodzice wykonują ten zabieg, gdy dziecko śpi. Nie jest do końca dobre rozwiązanie, chyba że ułożysz malucha w pozycji półleżącej (np. w oparciu o własny brzuch). Gdy dziecko leży, drobinki substancji osadzają się na podniebieniu, a następnie są połykane, czyli nie dostają się do dróg oddechowych, tak jak powinny.  

Dowiedz się więcej: Ektoina do inhalacji – sposób na infekcje układu oddechowego


zdjęcie rodziny w małym zielonym kole
WODA MORSKA DLA DZIECI:
od 1. miesiąca życia
woda morska w ektoiną w delikatnej mgiełce z aplikatorem odpowiednim dla małych nosków
w naturalny sposób pomaga zmniejszyć obrzęk błony śluzowej, dzięki czemu ułatwia swobodne oddychanie
Ectimer

Leki na gorączkę u niemowlaka

Jeśli temperatura ciała przekracza 38 stopni C., co zwykle zdarza się przy bakteryjnym zapaleniu gardła u niemowlaka, należy podać dziecku leki przeciwgorączkowe.Małe dzieci mogą przyjmować produkty, w których substancją czynną jest ibuprofen lub paracetamol. Ich dawkę ustala się na podstawie masy ciała dziecka. Takie leki można podawać doustnie lub doodbytniczo (w formie czopków).  

Zapalenie gardła u niemowlaka – jedzenie 

Zapaleniu gardła u niemowlaka zwykle towarzyszy silny ból, który uniemożliwia przełykanie śliny, a tym bardziej pokarmu. Z tego względu maluch może nie mieć apetytu i odmawiać jedzenia. Jeśli tak się dzieje, trzeba zadbać o nawodnienie i podawać wodę lub herbatę. 

Jeśli jednak dziecko wykaże chęć na jedzenie, najlepiej podać mu zupę, krem z warzyw czy przecier z owoców. Kawałki pokarmu nie mogą być twarde. Należy także unikać kwaśnych owoców i warzyw, ponieważ nasilą ból gardła. Zarówno jedzenie, jak i napoje powinny mieć temperaturę pokojową.

Młodsze dzieci pijące mleko matki należy przystawiać do piersi tak często, jak często wykazują na to ochotę. 

Zapalenie gardła u niemowlaka – ile trwa?

Wirusowe zapalenie gardła u niemowląt trwa zazwyczaj ok. 7 dni. Natomiast objawy anginy ropnej utrzymują się od 7 do nawet 12 dni. Jednak wysoka gorączka powinna ustąpić po 3-5 dniach od rozpoczęcia leczenia. Jeśli tak się nie dzieje, należy skontaktować się z lekarzem. 

Może zainteresować Cię także: Od kiedy miód dla dziecka?


Jeżewska, E., Kukwa, W., Ścińska, A., & Kukwa, A. (2006). Stany zapalne błony śluzowej nosa i gardła u dzieci i dorosłych–strategia leczenia. Przew. Lek, 2, 12-25.

M. Dziekiewicz, A. Radzikowski; Angina paciorkowcowa – zasady diagnostyki i leczenia; Pediatria i Medycyna Rodzinna; s. 141-149; 02.12. 2016 [dostęp w internecie 20.01.2021].

Zieliński, R., & Zakrzewska, A. (2010). Ostre infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci-podział morfologiczny, diagnostyka i terapia. In Forum Medycyny Rodzinnej (Vol. 4, No. 5, pp. 366-371).