
- Jesienią spada naturalna synteza witaminy D, dlatego jej suplementacja jest zalecana w okresie od października do kwietnia.
- Chłodne i suche powietrze osłabia barierę ochronną skóry, zwiększając jej skłonność do przesuszenia i podrażnień.
- Dieta bogata w warzywa, owoce, błonnik i produkty fermentowane wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego i pokarmowego.
- Emolienty pomagają ograniczać utratę wody z naskórka i odbudowują barierę ochronną skóry.
- Suplementy stymulujące odporność zawierają m.in. beta-glukany, laktoferynę czy probiotyki.
- Wsparcie organizmu przed jesienią warto rozpocząć wcześniej, ponieważ efekty suplementacji pojawiają się zwykle po kilku tygodniach regularnego stosowania.
Dlaczego jesienią organizm potrzebuje dodatkowego wsparcia?
Nadejściu jesieni towarzyszy szereg niekorzystnych czynników, do których organizm musi się przyzwyczaić. Przede wszystkim w naszej szerokości geograficznej, od października do kwietnia, promienie słoneczne padają pod nieodpowiednim kątem i nie zapewniają odpowiedniej produkcji witaminy D w skórze. To duże osłabienie dla układu odpornościowego, ponieważ uczestniczy ona w regulacji odpowiedzi immunologicznej. Dlatego jej suplementacja w okresie jesienno-zimowym jest zalecana u wszystkich grup pacjentów.
Jesienią zwiększa się również ryzyko infekcji dróg oddechowych. Wynika to z kilku czynników:
- niższej temperatury – zimno osłabia organizm, przez co rośnie jego podatność na zakażenie,
- częstszego przebywania w skupiskach ludzi – ułatwia rozprzestrzenianie się patogenów drogą kropelkową,
- mniejszej wentylacji pomieszczeń i ogrzewania – suche powietrze negatywnie wpływa na błony śluzowe dróg oddechowych, które stanowią jedną z pierwszych barier ochronnych organizmu,
- uboższej diety – zimą jemy mniej świeżych warzyw i owoców, co zwiększa ryzyko niedoborów cennych składników odżywczych.

To jest wyrób medyczny
Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.Jak zmienia się skóra i odporność w chłodniejszych miesiącach?
Spadek temperatury i wilgotności powietrza negatywnie wpływają na kondycję skóry – zwiększają przeznaskórkową utratę wody, osłabiają barierę ochronną oraz zwiększają podatność na działanie czynników drażniących. W praktyce oznacza to, że jesienią i zimą często jest ona sucha, szorstka, ściągnięta i skłonna do podrażnień.
Co więcej, w tym okresie roku nasilają się objawy schorzeń dermatologicznych, np. atopowego zapalenia skóry. Wynika to z faktu, że osłabienie naturalnej bariery naskórkowej zwiększa podatność na procesy zapalne oraz czynniki drażniące.
W chłodniejszych miesiącach zmienia się również funkcjonowanie układu odpornościowego, który jest narażony na niesprzyjające czynniki środowiskowe oraz większą liczbę drobnoustrojów. Warto wspomóc jego funkcjonowanie poprzez:
- odpowiednią ilość snu,
- aktywność fizyczną,
- zbilansowaną dietę,
- prawidłowy stan mikrobioty jelitowej,
- dopasowaną suplementację.

Co jeść jesienią, by wspierać organizm od wewnątrz?

Podstawę jesiennego jadłospisu powinny stanowić warzywa i owoce. To bogate źródło witamin, składników mineralnych i antyoksydantów, które są niezbędne w wielu procesach biochemicznych oraz pomagają chronić komórki przed stresem oksydacyjnym. Szczególnie wartościowe są sezonowe produkty, takie jak:
- dynia,
- marchew,
- buraki,
- jarmuż,
- brokuły,
- śliwki,
- jabłka,
- gruszki.
Z punktu widzenia odporności istotna jest również mikrobiota jelitowa, która bierze udział w dojrzewaniu komórek uczestniczących w odpowiedzi immunologicznej, reguluje procesy zapalne i dba o integralność bariery jelitowej. Dlatego dieta powinna być bogata w produkty fermentowane wspierające tę naturalną mikroflorę – jogurt, kefir, maślankę czy kiszone warzywa.
Oprócz tego duże znaczenie mają:
- błonnik – pobudza motorykę przewodu pokarmowego oraz stanowi pożywkę dla bakterii jelitowych. Jest obecny w pełnoziarnistych produktach zbożowych, warzywach, owocach i strączkach,
- zdrowe tłuszcze – ich źródłem są np. tłuste ryby morskie, orzechy włoskie, siemię lniane i oleje roślinne, które dostarczają nienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym omega-3. Uczestniczą one w regulacji procesów zapalnych zachodzących w organizmie i utrzymaniu prawidłowego nawilżenia skóry,
- białko – jego podaż jest niezbędna do produkcji przeciwciał, enzymów i wielu innych cząsteczek uczestniczących w odpowiedzi immunologicznej. Warto dostarczać białko z różnorodnych źródeł, np. chudego mięsa, nabiału, ryb czy roślin strączkowych,
- nawodnienie – odpowiednia podaż płynów zapewnia prawidłowe funkcjonowanie organizmu (w tym układu odpornościowego) oraz właściwe nawilżenie błon śluzowych i skóry.
Jak dbać o skórę jesienią i zimą?
Podstawę skutecznej pielęgnacji w sezonie jesienno-zimowym stanowią emolienty, czyli preparaty o działaniu nawilżającym i natłuszczającym. Tworzą one na powierzchni skóry warstwę ochronną, która ogranicza utratę wody, wspiera odbudowę bariery naskórkowej i chroni przed niekorzystnym wpływem czynników środowiskowych.
Oprócz substancji natłuszczających emolienty mogą zawierać dodatkowe składniki wzmacniające regenerację i ochronę skóry, np.:
- glukany – wykazują właściwości łagodzące, nasilają procesy naprawcze oraz ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym,
- prebiotyki, np. inulinę – odżywiają naturalny mikrobiom skóry,
- ektoinę – pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie, chroni komórki przed działaniem niekorzystnych czynników środowiskowych i łagodzi stany zapalne,
- pantenol – przyspiesza regenerację naskórka i poprawia kondycję skóry.
Jesienią i zimą skóra staje się bardziej wrażliwa na działanie czynników drażniących. Dlatego warto wybierać preparaty o prostym składzie, pozbawione substancji zapachowych czy alkoholu, które mogą dodatkowo nasilać przesuszenie.

Dlaczego zdrowe jelita są ważne dla odporności?
Procesy zachodzące w przewodzie pokarmowym stanowią dużą część aktywności układu immunologicznego. Obecna w nim rozbudowana tkanka limfatyczna (GALT) odpowiada za rozpoznawanie drobnoustrojów i koordynowanie odpowiedzi immunologicznej. Co ciekawe, komórki odpornościowe aktywowane w jelitach mogą wpływać również na funkcjonowanie innych błon śluzowych, między innymi w obrębie dróg oddechowych.

Ważną rolę odgrywa też mikrobiota jelitowa, która współpracuje z układem odpornościowym na wiele sposobów:
- konkuruje z patogenami o miejsce i składniki odżywcze,
- utrudnia namnażanie się drobnoustrojów,
- pomaga utrzymać prawidłowe środowisko w jelitach,
- wspiera produkcję przeciwciał IgA, które stanowią ważny element ochrony błon śluzowych przed wirusami i bakteriami.
Jak przygotować organizm dziecka i dorosłego na sezon jesienno-zimowy?
Fundamenty silnego układu odpornościowego budujemy za pomocą codziennych nawyków, które w razie potrzeby możemy uzupełnić odpowiednią suplementacją. Do najważniejszych czynników – oprócz zbilansowanej i różnorodnej diety – należą:
- regenerujący sen – u dorosłych powinien trwać ok. 7-9, a u dzieci 9-12 godzin. Jego niedobór może osłabiać odpowiedź immunologiczną i zwiększać podatność na infekcje,
- regularna aktywność fizyczna – pobudza krążenie, poprawia dotlenienie tkanek i wpływa korzystnie na funkcjonowanie mikrobioty jelitowej.
Dodatkowo układ odpornościowy można wspomóc poprzez suplementację. Jednym z ważniejszych składników jest tu witamina D, której niedobory są w Polsce powszechne i wiążą się z większą podatnością na infekcje dróg oddechowych.
Preparaty stymulujące układ immunologiczny mogą zawierać również:
- beta-glukany – podane doustnie wspierają aktywność komórek odpornościowych, w tym makrofagów. Ich działanie polega na „trenowaniu” odpowiedzi immunologicznej, co może przekładać się na szybsze rozpoznawanie i neutralizację patogenów,
- laktoferynę – to białko wiążące żelazo, co ogranicza dostępność tego pierwiastka dla drobnoustrojów i hamuje ich namnażanie. Wykazuje też właściwości przeciwwirusowe i wzmacnia naturalne mechanizmy obronne błon śluzowych, w tym w obrębie jelit i dróg oddechowych,
- probiotyki i prebiotyki – badania wskazują, że suplementacja probiotykami może zmniejszać częstość oraz czas trwania infekcji górnych dróg oddechowych. Równie ważne są prebiotyki (np. inulina), które stanowią pożywkę dla korzystnych bakterii jelitowych.
Przygotowanie do jesieni warto rozpocząć z wyprzedzeniem, ponieważ suplementacja często przynosi efekty dopiero po kilku tygodniach regularnego stosowania określonego preparatu. Pamiętajmy jednak, że powinna być ona jedynie dodatkiem do zdrowego stylu życia, który jest najważniejszym czynnikiem decydującym o zdrowych jelitach, zadbanej skórze i silnej odporności.
Źródła:
- Childs, C. E., Calder, P. C., & Miles, E. A. (2019). Diet and immune function. Nutrients, 11(8): 1933.
- Engebretsen, K. A., Johansen, J. D., Kezic, S., Linneberg, A., & Thyssen, J. P. (2016). The effect of environmental humidity and temperature on skin barrier function and dermatitis. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 30(2): 223-249.
- Kuciński, J., Fryska, Z., Wołejko, A., Semeniuk, P., Burczyk, R., Górna, N., … & Mazurek, E. (2023). Aktualne zalecenia w Polsce dotyczące suplementacji witaminy D. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 29(4): 277-282.
- Actor, J. K., Hwang, S. A., & Kruzel, M. L. (2009). Lactoferrin as a natural immune modulator. Current pharmaceutical design, 15(17): 1956-1973.
- Sybilski, A. J. (2012). Skóra – najważniejszy narząd naszego ciała. dbajmy o nią!. Pediatria i medycyna rodzinna, 8(4): 375-379.
- Akramienė, D., Kondrotas, A., Didžiapetrienė, J., & Kėvelaitis, E. (2007). Effects of ß-glucans on the immune system. Medicina, 43(8), 597-606.








