Czy trzeba coś suplementować podczas laktacji?
Zgodnie z aktualnymi rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGiP), kobiety karmiące piersią powinny rozważyć suplementację określonych składników odżywczych.
Choć zbilansowana dieta jest podstawą, niektóre witaminy i minerały mogą wymagać dodatkowego uzupełnienia w okresie laktacji.
Zaliczamy do nich:
⭐️ kwas foliowy,
⭐️ witaminę D,
⭐️ jod,
⭐️ DHA.
Zalecane witaminy i minerały dla kobiety karmiącej
Kwas foliowy (foliany)
Zgodnie z najnowszym stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, w okresie laktacji zaleca się suplementację folianów, najlepiej w postaci aktywnej, czyli 5-metylotetrahydrofolianu (5-MTHF). Rekomendowana dawka to 0,8 mg dziennie.
Aktywna forma folianu charakteryzuje się:
✔️ wyższą biodostępnością,
✔️ lepszym profilem bezpieczeństwa.
Aktywna forma kwasu foliowego jest też szczególnie polecana kobietom, których organizm ze względów genetycznych (tzw. wariant genu MTHFR) może mieć problem z przetwarzaniem tradycyjnego kwasu foliowego.
Podkreśla się jednak, że można stosować preparaty zawierające zarówno aktywne foliany, jak i syntetyczny kwas foliowy.
Foliany wspierają:
✔️ funkcjonowanie układu nerwowego, podziały komórkowe,
✔️ jakość pokarmu kobiecego, który stanowi główne źródło tego składnika dla niemowlęcia.
Suplementacja powinna być dobierana indywidualnie, najlepiej po konsultacji z lekarzem.
W wytycznych podkreśla się również, że warto sięgać po suplementy, które oprócz aktywnych folianów zawierają inne składniki kluczowe dla prawidłowego rozwoju i funkcjonowania komórek organizmu, zarówno matki, jak i dziecka.
Szczególnie istotne są: witamina B12 w postaci metylokobalaminy, witamina B6 w aktywnej formie fosforanu pirydoksalu oraz cholina w formie dwuwinianu. Obecność tych związków wspomaga efektywne wykorzystanie folianów w organizmie i wspiera procesy kluczowe dla zdrowia matki i dziecka [1].
Witamina D3
W okresie karmienia piersią, podobnie jak podczas ciąży zaleca się kontrolowanie poziomu witaminy D w organizmie matki.
Najlepiej oznaczyć stężenie jej metabolitu, 25(OH)D, we krwi, które powinno mieścić się w zakresie 30–50 ng/ml.
Jeśli nie ma możliwości wykonania badania, rekomenduje się suplementację profilaktyczną w dawce 2000 IU dziennie przez cały okres trwania laktacji. Warto jednocześnie zaznaczyć, że suplementacja witaminy D jest także wskazana u niemowląt karmionych piersią.
Jod
Tak jak w ciąży, kobiety karmiące piersią również powinny suplementować jod. Zalecana dawka to 150-200 µg dziennie, o ile nie występują zdiagnozowane choroby tarczycy.
W przypadku zdiagnozowanych problemów z tym gruczołem dawkowanie powinno być ustalane indywidualnie przez lekarza i odbywać się pod kontrolą poziomu hormonów tarczycy oraz przeciwciał przeciwtarczycowych (to wskaźniki pomagające monitorować choroby autoimmunologiczne tarczycy, np. Hashimoto).
Kwasy tłuszczowe omega-3 (DHA)
Dawkę kwasów DHA należy dostosować do swojej diety:
● Jesz tłuste ryby morskie regularnie (1-2 razy w tygodniu)? Suplementuj co najmniej 200 mg DHA dziennie.
● Jesz ryby rzadziej lub wcale? Zwiększ dawkę suplementu do 400-600 mg DHA dziennie. Taka podaż zapewni odpowiednie wsparcie dla rozwoju mózgu i wzroku Twojego dziecka.
Dodatkowa suplementacja – kiedy jest potrzebna?
W niektórych przypadkach kobieta karmiąca może potrzebować dodatkowej, celowanej suplementacji wykraczającej poza zalecany, standardowy zestaw składników odżywczych. Takie sytuacje zawsze należy skonsultować z lekarzem lub dietetykiem.
Przykłady sytuacji, które mogą wymagać dodatkowego wsparcia:
W przypadku trudności z laktacją (np. mała ilość pokarmu) można rozważyć suplementację preparatami wspomagającymi laktację, np. słodem jęczmiennym, który naturalnie stymuluje produkcję mleka.
- Anemia
Jeśli u mamy karmiącej stwierdzono niedokrwistość (np. w wyniku utraty krwi okołoporodowej lub niedoborów), wskazana jest suplementacja dobranymi indywidualnie preparatami żelaza.
- Wzmożone wypadanie włosów
W okresie poporodowym wpadanie włosów może dotyczyć wielu kobiet i może być nasilone przez niedobory składników odżywczych takich jak cynk, żelazo, witaminy z grupy B, krzem czy kwasy tłuszczowe omega-3. W takich sytuacjach warto włączyć dodatkowe preparaty wspierające zdrowie skóry i włosów.
- Diety eliminacyjne (np. dieta wegańska, wegetariańska, bezglutenowa, bezmleczna)
Kobiety karmiące stosujące diety eliminacyjne mogą potrzebować dodatkowej suplementacji – np. witaminą B12 (przy dietach wegańskich i wegetariańskich), wapniem, cynkiem czy selenem (przy dietach bezmlecznych), a także żelazem i jodem. Warto tutaj szczególnie zadbać o regularne monitorowanie poziomu tych składników we krwi.
- Duża aktywność fizyczna, stres
U kobiet bardzo aktywnych fizycznie lub w okresie wzmożonego stresu, potrzeby organizmu na składniki odżywcze również rosną – można wówczas rozważyć dodatkowe wsparcie m.in. magnezem, witaminami z grupy B, witaminą C oraz adaptogenami (po konsultacji ze specjalistą).
Podsumowanie informacji o suplementacji kobiety karmiącej
Do najczęściej rekomendowanych substancji, które powinny suplementować kobiety karmiące piersią zalicza się:
➡️ aktywne foliany (5-MTHF),
➡️ witaminę D3, jod,
➡️ kwasy omega-3 (DHA),
➡️ witaminy B6 i B12 oraz cholinę.
Ich odpowiednia podaż wpływa na jakość mleka matki, wspiera funkcjonowanie układu nerwowego oraz procesy epigenetyczne. Wybór konkretnego preparatu powinien być zawsze dostosowany do indywidualnych potrzeb kobiety, najlepiej po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem. Pomocne również będą regularne badania kontrolne, a także zbilansowana dieta. Wszystkie te elementy wraz z suplementacją tworzą fundament skutecznego wsparcia żywieniowego w okresie karmienia piersią.
Dla mamy po porodzie
Naturalne wsparcie laktacji i rozwoju niemowląt.
Silikonowe plastry na bliznę po cesarskim cięciu
Silikonowy żel na rany i blizny
Starannie dobrane składniki wspierają prawidłowy rozwój dziecka i dbają o zdrowie mamy
Balsam z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopowej. Posiada...
Pomaga przy problemach intymnych w ciąży.
Dla zdrowia układu moczowego.
Emulsja do kąpieli z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopo...
Bibliografia:
- Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników. Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji aktywnych folianów, choliny i witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu. Warszawa: PTGiP; marzec 2024.
- Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników. Rekomendacje PTGiP dotyczące suplementacji u kobiet ciężarnych. Warszawa: PTGiP; 2020.