
Złote zasady kąpieli dziecka z AZS
Codzienna kąpiel dziecka z AZS jest bardzo ważna, ponieważ pozwala zmyć z powierzchni skóry alergeny i drobnoustroje. Dzięki temu możliwe jest dbanie o prawidłową higienę i zmniejszenie ryzyka nadkażenia zmian skórnych.
Aby jednak nie zaszkodzić wrażliwej skórze, trzeba trzymać się kilku kluczowych zasad:
⌚
- Krótki czas kąpieli: Dziecko z atopią powinno być kąpane codziennie, ale nie dłużej niż 10 minut. Długie kąpiele mogą zaburzyć barierę naskórkową i sprzyjać pogorszeniu stanu skóry.
💧
- Odpowiednia temperatura wody: Powinno się unikać gorących kąpieli. Optymalna temperatura wody to około 27-30 stopni Celsjusza. Woda o takiej temperaturze pozwala złagodzić świąd.
🩵
- Delikatne mycie skóry atopowej: Nie należy intensywnie pocierać skóry dziecka gąbką ani ręcznikiem. Najlepiej umyć atopika dłonią, używając odpowiednich preparatów.
Atopowe zapalenie skóry: kąpiel czy prysznic?
Na to pytanie nie ma jednej, konkretnej odpowiedzi. Dzieci z AZS mogą zarówno kąpać się wannie, jak i brać prysznic – najważniejsze jest to, aby kontakt z wodą był krótki i spełniał wszystkie właściwości opisane powyżej (letnia woda, odpowiednie kosmetyki, delikatne osuszanie).
Warto również brać pod uwagę preferencje malucha, spokojne i zadowolone dziecko to sprawniejsza i szybsza pielęgnacja.
W czym kąpać dziecko z AZS? Szukaj tych składników w kosmetykach!
Do bezpiecznej kąpieli dziecka z AZS warto stosować produkty myjące zaliczane do dermokosmetyków.
Mogą to być syndety, emulsje myjące, czy olejki z zawartością substancji wspierających barierę naskórkową.

W produktach myjących dla dzieci z AZS warto szukać takich składników jak:
- Ceramidy – w skórze dotkniętej atopią ich poziom jest istotnie obniżony, ceramidy uszczelniają barierę naskórkową, zmniejszają przeznaskórkową utratę wody, przez co przeciwdziałają wysuszaniu skóry i poprawiają jej stan.
- Ektoina – jest to substancja o silnym działaniu nawilżającym, a także ochronnym i przeciwzapalnym, znajdująca się w tak zwanych emolientach plus.
- Nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 – mają działanie przeciwzapalne, a co ważne, są niezbędne do syntezy ceramidów.
- Flawonoidy – działają przeciwzapalnie między innymi poprzez hamowanie produkcji cytokin prozapalnych, stymulują syntezę lipidów naskórka, przez co wspierają barierę naskórkową.
- Saponiny – badania pokazują, że zmniejszają świąd, a także mogą hamować wzrost bakterii i drobnoustrojów, zmniejszając ryzyko rozwoju nadkażenia.
- Lizaty bakteryjne – wykazują działanie immunomodulujące i mają korzystny wpływ na mikrobiom skóry.
- Pochodne mentolu – działają między innymi przeciwświądowo i łagodząco.
Atopowe zapalenie skóry pod kontrolą.
Domowe sposoby na kąpiel dziecka z AZS: co może pomóc, a co zaszkodzić?
W internecie krąży wiele porad na temat domowych dodatków do kąpieli. Warto podchodzić do nich ostrożnie i opierać się na sprawdzonych metodach.
Kąpiel w nadmanganianie potasu
Korzystnym dodatkiem do kąpieli może okazać się nadmanganian potasu (KMnO4), który pozwala na ograniczenie kolonizacji skóry przez gronkowca złocistego, a tym samym na zmniejszenia stanu zapalnego skóry.
Należy jednak pamiętać, że taki produkt musi zostać odpowiednio wykorzystany. Do kąpieli dodajemy niewielką ilość nadmanganianu potasu, tak, aby rozwór do kąpieli był lekko różowy, ale nadal przejrzysty.
Trzeba przy tym uważać na osadzające się na dnie wanny kryształki produktu, które mogą doprowadzić przy bezpośrednim kontakcie ze skórą do podrażnienia, a nawet poparzenia.
Krochmal i płatki owsiane do kąpieli
Rodzice często pytają, czy kąpiel w krochmalu pomaga na atopowe zapalenie skóry. Krochmal to rozwór przygotowywany ze skrobi roślinnej. Należy mieć jednak świadomość, że zgodnie z doniesieniami naukowymi – nie ma aktualnie dowodów potwierdzających, że produkt ten może być stosowany w terapii atopowego zapalenia skóry. Warto więc wybrać inne produkty, o sprawdzonych właściwościach.
Podobnie jest w odniesieniu do kąpieli z wykorzystaniem płatków owsianych. Nie jest to zgodne z aktualnymi wytycznymi dotyczącymi terapii atopowego zapalenia skóry, ponieważ brakuje randomizowanych badań z uwzględnieniem tego rodzaju procedury.
Kąpiel z dodatkiem sody oczyszczonej i ziół
Rodzice pytają również o wykorzystanie sody oczyszczonej jako dodatku do kąpieli. Nie jest to rutynowo stosowana procedura, ponieważ soda oczyszczona ma zasadowe pH i może wykazywać tendencję do podrażnienia delikatnej skóry dziecka.
Z kolei kąpiele w ziołach mogą prowadzić do alergizacji i tym samym pogorszenia stanu dermatologicznego.
Co po kąpieli dziecka z AZS?

Niezwykle istotną kwestią jest nałożenie od razu po kąpieli emolientu. Pozwala to na lepsze nawilżenie skóry dziecka i zmniejszenie przeznaskórkowej utraty wody.
Emolient najlepiej nałożyć na jeszcze wilgotną skórę.
Ważne jest również delikatne osuszanie skóry dziecka ręcznikiem. Intensywne wycieranie może bowiem ją podrażnić delikatną i zwiększyć dolegliwości związane z atopią.
Podsumowując, podstawą terapii atopowego zapalenia skóry jest emolientoterapia i odpowiednie postępowanie, również w odniesieniu do kąpieli. Bez odpowiedniej pielęgnacji, częściej będziemy borykać się z zaostrzeniami stanu dermatologicznego i objawami choroby, które istotnie obniżają jakość życia dziecka, jak i rodziców.
Z ektoiną
prosto z natury
Bibliografia
1. M. Michalska-Jakubus, D. Krasowska, Postępowanie profilaktyczno-lecznicze w atopowym zapaleniu skóry, Standardy Medyczne – Pediatria 2013; 10: 425-432,
2. R. Nowicki i inni, Atopowe zapalenie skóry. Interdyscyplinarne rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, Dermatol Rev/Przegl Dermatol 2019, 106, 354–371,
3. L. Rudnicka i inni, Współczesna Dermatologia, PZWL, Warszawa 2022,
4. J. Sroka-Tomaszewska i inni, Emolienty plus – czy to tylko moda na „plus”?, Dermatologia po Dyplomie, 2023/06.













