Na wsparcie dziecięcej odporności
Reklama

Jak rozwija się „odporność” dziecka?

Odporność zaczyna się kształtować już w okresie płodowym. Gdy dziecko przebywa w łonie matki, rozwija się u niego m.in. grasica, czyli niewielki narząd, który wchodzi w skład układu limfatycznego i bierze udział w rozwoju naturalnych mechanizmów odpowiedzi immunologicznej. 

Noworodek przychodzi na świat z tzw. odpornością nieswoistą (wrodzoną). Jest to pierwsza linia obrony organizmu przed patogenami i obejmuje: 

  • bariery fizyczne (skóra, błony śluzowe), 
  • bariery chemiczne (pot, łzy, ślina zawierające enzymy przeciwbakteryjne),
  • bariery komórkowe (neutrofile, makrofagi).

Odporność nieswoista to system, który reaguje natychmiast na wszelkie obce czynniki, niezależnie od ich rodzaju, bez konieczności wcześniejszego kontaktu z nimi.

Drugi system to odporność swoista (nabyta), która jest „wolniejsza”, za to niezwykle precyzyjna. Rozwija się stopniowo po narodzinach dziecka, w odpowiedzi na kontakt z drobnoustrojami. Znaczącą rolę odgrywają w niej limfocyty B i T, które potrafią rozpoznawać konkretne patogeny oraz zapamiętywać je na przyszłość. Dzięki temu organizm przy kolejnym kontakcie z tym samym wirusem lub bakterią reaguje szybciej i skuteczniej. Mechanizm ten określa się mianem pamięci immunologicznej.

Warto pamiętać, że układ immunologiczny dojrzewa przez wiele lat. Pełną dojrzałość osiąga dopiero w wieku szkolnym, a niektóre mechanizmy immunologiczne rozwijają się jeszcze w okresie dojrzewania. Z tego powodu dzieci chorują częściej niż dorośli.

Ciekawostka: Infekcje górnych dróg oddechowych pojawiają się u dzieci nawet 8-10 razy w ciągu roku. 

Poza kontaktem z drobnoustrojami, na odporność swoistą u dziecka wpływają również inne czynniki środowiskowe, takie jak dieta, poziom aktywności fizycznej, poziom stresu czy nawodnienie.


Laktistim
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego:
unikalny produkt przeznaczony dla dzieci powyżej 3. roku życia i osób dorosłych
zawiera laktoferynę, propolis (ekstrakt z żywicy propolisu), witaminę C, cynk i selen, które wspierają prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowe
Suplement diety
Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
reklama

Co osłabia organizm przed wyjazdem?

Na kilka dni przed kolonią lub obozem dzieci często żyją już samym wyjazdem. Pojawiają się emocje, ekscytacja, ale też stres związany z rozłąką z rodzicami czy nowym otoczeniem. W efekcie dziecko gorzej śpi, mniej odpoczywa i może łatwiej złapać infekcję.

Główne czynniki osłabiające organizm i odporność to: 

  • niedobór snu, 
  • niedobory żywieniowe, 
  • nadmiar słodyczy i wysoko przetworzonej żywności,
  • odwodnienie,
  • brak ruchu,
  • narażenie na dym tytoniowy,
  • przemęczenie organizmu,
  • przewlekły stres,
  • zbyt intensywny grafik przed wyjazdem.

Warto pamiętać, że układ immunologiczny bardzo nie lubi skrajności. Zarówno całkowity brak aktywności, jak i nadmierny wysiłek mogą zwiększać podatność na infekcje.

Uwaga na zmianę klimatu i środowiska: Zmiana klimatu, stres związany z wyjazdem, nowa dieta oraz kontakt z dużą grupą rówieśników to czynniki, które mogą osłabić odporność i wywołać dolegliwości żołądkowe lub infekcje dróg oddechowych już w pierwszych dniach kolonii. To się zdarza i właśnie dlatego warto zadbać o zdrowie dziecka wcześniej.


dla dziecka od pierwszych dni życia
wspiera prawidłowy rozwój kości, mózgu, wzroku i układu odpornościowego
DHA z ekologicznych alg i witamina D
starannie dobrane, naturalne składniki
Suplement diety
Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
reklama

Sposoby na wsparcie odporności dziecka

Nie potrzebujesz drogich preparatów ani magicznych kuracji. Badania naukowe jednoznacznie wskazują, że fundamentem silnej odporności u dzieci są proste, codzienne nawyki, a większość z nich możesz wdrożyć lub wzmocnić już dziś.

Sen i regeneracja

Nic nie zastąpi snu u dzieci! Sen to jeden z najważniejszych elementów budowania odporności. To właśnie podczas nocnego odpoczynku organizm się regeneruje i dochodzi do produkcji oraz dystrybucji komórek odpornościowych. Inaczej mówiąc, nie wyspane dziecko to dziecko gorzej uzbrojone w walkę z patogenami.

Zarówno niska jakość snu, jak i krótki czas jego trwania zwiększają podatność na infekcje dróg oddechowych oraz choroby autoimmunizacyjne

Ile powinno spać dziecko?

  • 3-6 latki: 11-12 godzin na dobę
  • 6-12 latki: 10-11 godzin na dobę
  • nastolatki: 8-9 godzin na dobę (niektóre nastolatki potrzebują dużo więcej snu w okresie dojrzewania)

Uwaga: Ważna jest nie tylko ilość, ale regularność. Stałe godziny zasypiania i wstawania synchronizują rytm dobowy z pracą układu odpornościowego.

Jak zadbać o sen dziecka w praktyce?

  • Ustalcie stałą porę zasypiania i trzymajcie się jej również w dni wolne od szkoły.
  • Ustal zasady dotyczące korzystania z telefonu, tabletu itp. Dziecko nie powinno korzystać z ekranów na przynajmniej 60-90 minut przed snem.
  • Zadbaj o odpowiednią temperaturę i porządek w sypialni dziecka.

Dieta i nawadnianie

Niedobory pokarmowe mogą wpłynąć na zwiększoną podatność na infekcje, cięższy ich przebieg i występowanie powikłań, a nawet przejście choroby w proces przewlekły. 

Koniecznie zadbaj więc o dietę dziecka – nie tylko przed wyjazdem na kolonię, ale przez cały rok! Trzeba pamiętać, że nie istnieje jeden produkt spożywczy, który nagle zwiększy odporność i sprawi, że dziecko nie będzie chorować. Ważny jest codzienny sposób odżywiania. 

Jak zadbać o dietę dziecka w praktyce?

  • Dieta dziecka powinna być różnorodna i pokrywać zapotrzebowanie na wszystkie ważne witaminy oraz składniki odżywcze. 
  • W diecie powinny znaleźć się: warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, zdrowe źródła białka (np. drób, nabiał, ryby, rośliny strączkowe) oraz zdrowe tłuszcze (np. orzechy). 
  • Warto również zadbać o mikrobiom dziecka. Tutaj ważny jest błonnik, a także kiszonki i fermentowane produkty mleczne (np.kefir). 
  • Ważne jest ograniczenie cukrów prostych oraz wysoko przetworzonych produktów, ponieważ mocno osłabiają one układ immunologiczny i zwiększają podatność na infekcje. Na kilka tygodni przed obozem czy kolonią warto ograniczyć je do minimum.


Nie można też zapominać o nawodnieniu. Dzieci często piją za mało, zwłaszcza podczas aktywnej zabawy. Woda wspiera prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu, również błon śluzowych, które stanowią pierwszą barierę ochronną przed patogenami.

Dzieci w wieku szkolnym powinny pić 1,5–2 litry płynów dziennie.

Ruch na świeżym powietrzu

Codzienna aktywność fizyczna wspiera odporność, poprawia jakość snu i pomaga redukować napięcie. Nie chodzi jednak o intensywne treningi, ale regularny ruch dopasowany do wieku dziecka. Spacer, jazda na rowerze, zabawa na placu zabaw czy gra w piłkę zdecydowanie lepiej wpływają na organizm niż wielogodzinne siedzenie przed ekranem. Warto także pamiętać o hartowaniu organizmu. Regularne przebywanie na świeżym powietrzu, niezależnie od pogody, może wspierać naturalne mechanizmy adaptacyjne organizmu.

Suplementacja

Suplementacja może wesprzeć organizm w walce z infekcjami, jednak trzeba pamiętać, że powinna być ona dodatkiem, a nie fundamentem. 

Co podawać dziecku? Poniżej kilka składników, które warto mieć na uwadze przy wyborze suplementu na odporność. 

  • Witamina D– jej niedobór związany jest z występowaniem i ciężkim przebiegiem infekcji i chorób autoimmunizacyjnych, a u polskich dzieci niestety zdarza się często. Warto pomyśleć o suplementacji, zwłaszcza zimą i jesienią, a także, gdy dziecko spędza mało czasu na słońcu. 
  • Kwas DHA– wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego i ma działanie przeciwzapalne. Szczególnie ważny dla dzieci, które rzadko jedzą ryby morskie.
  • Czarny bez– owoce bzu czarnego zawierają flawonoidy o działaniu przeciwwirusowym i antyoksydacyjnym. Wspierają odporność, mogą skracać czas trwania infekcji i łagodzić jej przebieg. 
  • Aronia– bogata w polifenole i witaminę C, działa antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie. Wspiera odporność i może zmniejszać nasilenie objawów przeziębienia.
  • Beta-glukany– naturalne polisacharydy pochodzące m.in. z drożdży lub owsa. Pobudzają komórki układu odpornościowego do działania i mogą zmniejszać częstotliwość infekcji.
  • Laktoferyna i inulina – laktoferyna wykazuje wielokierunkowe działanie biologiczne: przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne i immunomodulujące. Inulina z kolei odżywia naturalną florę bakteryjną jelit, która odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.

Uwaga: Przed wprowadzeniem jakiejkolwiek suplementacji warto skonsultować się z pediatrą lub lekarzem rodzinnym, szczególnie gdy dziecko przyjmuje inne leki lub ma choroby przewlekłe.


wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, dzięki obecności laktoferyny i inuliny
laktoferyna wykazuje wielokierunkowe działanie biologiczne, m.in. przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne i immunomodulujące,
inulina stanowi pożywkę dla naturalnej flory bakteryjnej, która warunkuje prawidłowe funkcjonowanie jelit oraz pełni kluczową rolę w procesach odpornościowych.
Suplement diety
Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
reklama

Kiedy zostać w domu, zamiast jechać?

Czasem mimo najlepszych przygotowań dziecko zaczyna chorować tuż przed wyjazdem. W takiej sytuacji warto zachować rozsądek.

Z kolonii lub obozu lepiej zrezygnować, gdy pojawiają się:

  • gorączka,
  • nasilony kaszel,
  • duszność,
  • wymioty lub biegunka,
  • silne osłabienie,
  • objawy choroby zakaźnej.

Wyjazd w trakcie rozwijającej się infekcji może nie tylko pogorszyć stan dziecka, ale też zwiększyć ryzyko zakażenia innych uczestników.

Jeśli objawy są łagodne i budzą wątpliwości, najlepiej skonsultować się z pediatrą. Czasem jeden dodatkowy dzień odpoczynku pozwala organizmowi wrócić do formy i bezpiecznie rozpocząć wakacyjną przygodę.

Apteczka obozowicza – co warto spakować dziecku na wyjazd

Na obozie czy koloni mogą zdarzyć się małe wypadki lub urazy. To zupełnie normalne u dzieci i nastolatków, dlatego dobrym pomysłem będzie przygotowanie małej, praktycznej apteczki. 

Na wypadek skaleczeń, ugryzień czy drobnych oparzeń warto spakować dziecku preparat wspomagający gojenie ran i ochronę uszkodzonej skóry. Przydatne mogą być także żel i plastry silikonowe, które stosowane odpowiednio wcześnie po urazie pomagają zmniejszyć ryzyko powstania blizny. Dzięki temu dziecko będzie mogło szybciej wrócić do zabawy i cieszyć się wakacjami!


Rekomendowane produkty, tak na wszelki wypadek
Reklama


Dymarska, E. (2016). Czynniki modulujące układ immunologiczny człowieka. Zeszyty Naukowe Collegium Witelona, 2(19), 21–37.

Kościej, A., Skotnicka-Graca, U., & Ozga, I. (2017). Rola wybranych czynników żywieniowych w kształtowaniu odporności dzieci. Problemy Higieny i Epidemiologii, 98(2), 110–117.

Paradowska, K., Uram-Dudek, A., & Wawer, I. (b.d.). Polifenole owoców czarnego bzu – dietetyczne wsparcie terapii przeziębienia i grypy / Polyphenols of elderberry fruit – dietary support of the therapy of common cold and flu. Herbalism, 41.

Pacjent.gov.pl. (b.d.). 10 sposobów na zdrowy sen dziecka. https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/10-sposobow-na-zdrowy-sen-dziecka