Sprawdź co teraz pyli – zobacz kalendarz pyleń
Cladosporium – co to jest?
Cladosporium to rodzaj grzybów mikroskopowych (pleśniowych). Wyglądem przypominają pleśń o brunatnym, czasem szarawym lub zielonym zabarwieniu.
W Polsce najczęściej występują trzy gatunki Cladosporium:
- Cladosporium herbarum,
- Cladosporium sphaerospermum,
- Cladosporium cladosporioides.
Cladosporium są odpowiedzialne za występowanie objawów alergii wziewnej u nawet 10% populacji.
Rzadziej wywołują objawy alergii kontaktowej i pokarmowej. Nadwrażliwość na Cladosporium często łączy się z uczuleniem na inne gatunki grzybów. Diagnozowana jest u nawet 38% dzieci chorujących na astmę oskrzelową. Tym, co uczula, są białka wyizolowane z zarodników i grzybni. Do innych grzybów pleśniowych powodujących alergię zaliczają się gatunki: Alternaria, Aspergillus i Penicillium.
To jest wyrób medyczny.
Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.Cladosporium – gdzie występują grzyby pleśniowe?
Cladosporium najczęściej występują w klimacie umiarkowanym. Miejsca o dużej wilgotności powietrza i temperaturze od 8 do 28 stopni Celsjusza zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz budynków tworzą optymalne warunki do rozwoju grzybni.
Cladosporium powszechnie występują w środowisku. Ich mikroskopijne zarodniki przenoszą się wraz z wiatrem.
Grzybnia często rozwija się w pobliżu zbiorników wodnych, jednak grzyby te mogą także atakować uprawy np.:
- zboża, u których wywołują czerń zbóż,
- pomidory – będąc przyczyną plamistości liści pomidora.
Na roślinach pleśń często występuje w postaci plam na liściach i kwiatach.
Grzyby z rodzaju Cladosporium ponadto występują na martwych częściach materii organicznej np.
- gnijących roślinach,
- zbutwiałych drzewach,
- ale także odpadkach np. warzywach czy serach.
Grzybnię Cladosporium często można zauważyć także w budynkach mieszkalnych, szczególnie tych o złej wentylacji, budowanych w pobliżu zbiorników wodnych czy krytych słomą. Występuje w brudnych lodówkach i na ramach okiennych. Pleśń może rozwijać się także w wilgotnych piwnicach.
Cladosporium – kiedy pyli?
W środowisku naturalnym okres pylenia Cladosporium zależy od pogody i temperatury. W Polsce najwcześniej zaczyna pylić na północy kraju – nawet w marcu, najpóźniej Cladosporium pyli w Poznaniu.
Przyjmuje się, że pylenie Cladosporium przypada na okres od maja do października. Niestety, w warunkach mieszkalnych zarodniki grzybów pleśniowych mogą występować przez cały rok.
Cladosporium – alergia sezonowa i całoroczna
Objawy alergii wziewnej u osób uczulonych występują, gdy w powietrzu znajduje się ponad 3000 zarodników na metr sześcienny powietrza. W okresie letnim zarodniki Cladosporium mogą stanowić nawet 80% wszystkich występujących w powietrzu zarodników.
Choć duża wilgotność powietrza i wysoka temperatura sprzyja rozwojowi grzybni, to jednak najobfitsze pylenie grzyba obserwuje się, gdy na zewnątrz:
- powietrze jest suche,
- wieje silny wiatr,
- panuje zmniejszona wilgotność,
- jest duże nasłonecznienie.
Cladosporium nie jest alergenem całorocznym, gdyż jego stężenie zmienia się w ciągu roku – podczas ciepłych miesięcy wzrasta, a zimą maleje. Mimo to objawy alergii na pleśnie mogą mieć charakter całoroczny z zaostrzeniami sezonowymi (późne lato/jesień), co odróżnia je od typowych, krótkich sezonów pylenia np. brzozy.
Jakie są objawy alergii na Cladosporium herbarum?
Objawy alergii na Cladosporium zaostrzają się w czasie pylenia grzybów, czyli uwalniania zarodników zawierających najwięcej alergenów łatwo przedostających się do układu oddechowego.
Zarodniki grzyba przenoszone przez wiatr łatwo wnikają do układu oddechowego. Alergia na Cladosporium wywołuje objawy alergii wziewnej, dlatego łatwo pomylić ją z alergią na pyłki traw.
Alergiczny nieżyt nosa i zapalenie spojówek
Najczęstszymi objawami jest alergiczny nieżyt nosa i alergiczne zapalenie spojówek. Często w wyniku ekspozycji na Cladosporium dochodzi także do zaostrzenia przebiegu astmy.
Wśród objawów u najmłodszych obserwuje się:
- przewlekły nieżyt nosa,
- suchość i podrażnienie oczu,
- zapalenie gardła,
- zmiany skórne związane z atopowym zapaleniem skóry: czerwone plamki i małe grudki,
- pokrzywkę.
Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych
U dorosłych ponadto może występować alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Po kontakcie z alergenem w ostrym przebiegu występuje:
- gorączka,
- dreszcze,
- kaszel i duszności.
Objawy te po odizolowaniu chorego od alergenów Cladosporium ustępują w ciągu kilku godzin. Jeśli osoba uczulona stale jest wystawiona na kontakt z zarodnikami, może dojść do zwapnienia płuc.
Alergia krzyżowa Cladosporium
Znacznie rzadziej uczuleni na Cladosporium doświadczają alergii pokarmowej. Najczęściej dochodzi do niej w wyniku reakcji krzyżowej. Dotyczy to substancji mających białka o zbliżonej budowie, co alergeny Cladosporium.
Z czym krzyżuje się alergia na Cladosporium?
inne grzyby pleśniowe,
produkty pochodzenia zwierzęcego zawierających zarodniki grzybów, np. Fusarium venenatum.
Reakcje krzyżowe u osób z alergią na Cladosporium mogą doprowadzić także do objawów alergicznych po kontakcie z lateksem.
Zespół chorego budynku
Kontakt z zarodnikami grzybów w środowisku mieszkalnym może wywołać objawy tzw. zespołu chorego budynku, do których należą:
- zmęczenie,
- nudności,
- bóle i zawroty głowy,
- drażliwość,
- obniżenie koncentracji i uwagi.
Ponadto dochodzą typowe objawy alergii, takie jak podrażnienie błony śluzowej nosa i gardła czy zaczerwienienie skóry.
Naturalna pomoc w alergicznym zapaleniu spojówek.
Redukuje stany zapalne dróg oddechowych, chroni i nawilża błonę śluzową dróg oddechowych.
Intensywne nawilżenie suchych i podrażnionych oczu.
Lekko hipertoniczny spray do nosa z ektoiną na alergię
Krem z ektoiną do stosowania już od 1. miesiąca życia.
Gdy alergia na pleśń „krzyżuje się” z jedzeniem – na co uważać?
Organizm alergika bywa czasem zdezorientowany. Białka zawarte w zarodnikach pleśni Cladosporium są pod względem budowy podobne do białek w niektórych produktach spożywczych. Układ odpornościowy może je pomylić i zareagować na jedzenie tak, jakby to był alergen wziewny. Zjawisko to nazywamy reakcją krzyżową.
Jeśli dziecko jest uczulone na Cladosporium, trzeba zwrócić uwagę, czy nie występują u niego niepokojące objawy (np. swędzenie ust, gardła, lekka opuchlizna warg) po zjedzeniu:
- Grzybów jadalnych (np. pieczarek, boczniaków)
- Produktów zawierających drożdże (pieczywo, ciasta drożdżowe),
- Szpinaku.
- Produktów pochodzenia zwierzęcego, zawierającego zarodniki takich grzybów jak Fusarium venenatum.
Co ciekawe, reakcje krzyżowe mogą dotyczyć nie tylko jedzenia. Osoby uczulone na Cladosporium mogą również reagować na inne gatunki pleśni (np. Alternaria) czy nawet na lateks.
Alergie krzyżowe w przypadku Cladosporium występują rzadko i najczęściej są wywołane przez alergeny grzybów, takich jak Aspergillus fumigatus czy Alternaria alternata.
Mniej znane objawy i powikłania – kiedy jeszcze podejrzewać Cladosporium?
Alergia na Cladosporium to nie tylko katar i kichanie. Uporczywy kontakt z zarodnikami pleśni może prowadzić do innych, często mylonych z infekcjami, problemów zdrowotnych.
- Grzybicze zapalenie zatok: Jeśli katar u dziecka jest gęsty, przewlekły, a do tego dochodzą bóle głowy i uczucie „zapchania” w okolicy czoła i policzków, może to świadczyć o rozwoju zapalenia zatok na tle alergicznym.
- Nasilenie objawów astmy: U dzieci z astmą, zarodniki pleśni są jednym z silniejszych czynników wywołujących duszności, świszczący oddech i kaszel.
- Zaostrzenie atopowego zapalenia skóry (AZS): Choć AZS kojarzymy głównie z alergią pokarmową, to alergeny wziewne, w tym pleśnie, mogą znacząco pogarszać stan skóry, nasilając świąd i zmiany zapalne.
Warto też wiedzieć, że w przeciwieństwie do alergii na pyłki traw czy drzew, przy uczuleniu na pleśnie zapalenie spojówek z intensywnym łzawieniem i zaczerwienieniem oczu występuje nieco rzadziej. To cenna wskazówka w diagnostyce różnicowej.
Z ektoiną
prosto z natury
Emulsja do kąpieli z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopo...
Balsam z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopowej. Posiada...
Krem z ektoiną do stosowania już od 1. miesiąca życia.
Jak lekarz stwierdza alergię na Cladosporium?
Jak lekarz może potwierdzić, że to właśnie zarodniki pleśni Cladosporium są przyczyną dolegliwości dziecka? Kiedy podejrzenia kierują się w stronę alergii wziewnej, alergolog ma do dyspozycji kilka sprawdzonych narzędzi, które pomagają postawić trafną diagnozę.
- Punktowe testy skórne (PTS): To jedno z podstawowych badań. Na skórę przedramienia lub pleców dziecka nakładane są kropelki zawiesiny z różnymi alergenami (w tym Cladosporium), a następnie skóra jest w tym miejscu delikatnie nakłuwana. Jeśli w miejscu nałożenia alergenu pleśni pojawi się zaczerwienienie i bąbel (podobny do tego po ukąszeniu komara), świadczy to o uczuleniu. Badanie jest szybkie, a wynik znamy już po ok. 15-20 minutach.
- Badanie krwi (oznaczenie swoistych przeciwciał IgE): To alternatywa dla testów skórnych, szczególnie polecana u maluszków, u których testy skórne mogą być trudne do wykonania, lub u osób z nasilonymi zmianami skórnymi (np. AZS). Z niewielkiej próbki krwi w laboratorium oznacza się stężenie przeciwciał klasy IgE skierowanych konkretnie przeciwko alergenom Cladosporium. Zaletą tej metody jest to, że przed badaniem nie trzeba odstawiać leków przeciwalergicznych.
Ważna uwaga dla rodzica:Dodatni wynik testu nie zawsze oznacza chorobę! Świadczy on o uczuleniu (czyli o tym, że organizm wytworzył przeciwciała), ale dopiero połączenie wyniku z objawami, które obserwujesz u dziecka, pozwala lekarzowi zdiagnozować aktywną alergię.
Alergia na Cladosporium – leczenie
Leczenie alergii na Cladosporium, podobnie jak w przypadku innych typów alergii, polega na leczeniu objawowym. Do tego celu wykorzystuje się szereg preparatów łagodzących uporczywe objawy alergii.
Na szczególną uwagę zasługują produkty z ektoiną.
- Krople do oczu z ektoiną niwelują stany zapalne wywołane kontaktem z alergenem, łagodzą swędzenie, łzawienie i podrażnienie oczu.
- Spray do nosa z ektoiną jest skuteczny w łagodzeniu objawów alergicznego nieżytu nosa takich jak katar, świąd, przekrwienie śluzówki nosa czy kichanie.
- Dostępne są także preparaty z ektoiną łagodzące zmiany skórne, w tym zmiany związane z AZS. Kremy te łagodzą podrażnioną skórę, wyciszają stany zapalne i wspierają regenerację naskórka. Ponadto stabilizują barierę ochronną skóry, dzięki czemu objawy przy następnym kontakcie z alergenem mogą być już łagodniejsze.
Produkty z ektoiną są dostępne bez recepty. W przypadku ostrych objawów alergii na Cladosporium lekarz może przepisać leki antyhistaminowe czy kortykosteroidy. W przypadku alergii na Cladosporium może pomóc także odczulanie.
Emulsja do kąpieli z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopo...
Balsam z ektoiną do stosowania już od 1. dnia życia. Dla skóry wrażliwej, suchej i atopowej. Posiada...
Hipertoniczny spray do nosa z ektoiną.
Redukuje stany zapalne dróg oddechowych, chroni i nawilża błonę śluzową dróg oddechowych.
Pastylki na gardło z ektoiną przeznaczone do stosowania podczas objawów przeziębienia.
Spray do gardła z ektoiną, wspomaga leczenie stanów zapalnych gardła wywołanych przez infekcje bakte...
Nawilżająco – łagodzący żel do nosa.
Intensywne nawilżenie suchych i podrażnionych oczu.
Naturalna pomoc w alergicznym zapaleniu spojówek.
Krem z ektoiną do stosowania już od 1. miesiąca życia.
Zmniejsza lepkość i sprężystość wydzieliny śluzowej, intensywnie nawilża i łagodzi stany zapalne dró...
Woda morska z ektoiną. Ochrona przed wnikaniem wirusów.
Alergia na Cladosporium – czy odczulanie może pomóc?
Jednym ze sposobów leczenia alergii jest odczulanie, czyli immunoterapia swoista. To jedyna metoda leczenia alergii, która celuje w przyczynę, a nie tylko w objawy. Polega na podawaniu stopniowo rosnących dawek alergenu, aby „nauczyć” układ odpornościowy tolerancji. Jest to metoda o udowodnionej, wysokiej skuteczności w przypadku uczulenia na pyłki roślin i roztocza kurzu domowego.
Najlepsze efekty odczulania obserwuje się przy alergii wziewnej na kurz i pyłki roślin. A jak jest z pleśniami? Tutaj sprawa jest bardziej skomplikowana. Skuteczność odczulania na zarodniki grzybów pleśniowych, w tym Cladosporium, wciąż jest tematem dyskusji wśród ekspertów. Niektórzy lekarze obserwują poprawę u swoich pacjentów, jednak brakuje jednoznacznych, dużych badań, które potwierdziłyby wysoką efektywność tej metody w przypadku pleśni.
Dlatego decyzję o ewentualnej kwalifikacji dziecka do immunoterapii na Cladosporium zawsze podejmuje doświadczony alergolog, indywidualnie oceniając nasilenie objawów i profil uczuleniowy małego pacjenta. Na ten moment podstawą leczenia pozostaje unikanie alergenu i łagodzenie objawów farmakoterapią.
To jest wyrób medyczny.
Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.Alergia na Cladosporium – jak minimalizować styczność z alergenem?
Samo leczenie alergii na Cladosporium i niwelowanie objawów zarówno u dzieci, jak i dorosłych jest bardzo ważne. Nie należy jednak zapominać, że znacznie lepszym rozwiązaniem jest zapobieganie niż leczenie.
Z tego względu warto izolować osobę uczuloną od zarodników czy grzybni Cladosporium. Jak to zrobić?
Na zewnątrz jest to trudne, jednak może pomóc ograniczenie wychodzenia na zewnątrz w okresie największego pylenia grzyba, czy w czasie warunków pogodowych, które ułatwiają przenoszenie zarodników.
Łatwiej jest izolować alergika od alergenów Cladosporoium w pomieszczeniach domowych. W tym celu warto:
- dbać o czystość w kuchni i łazience – regularnie myć lodówkę, pralkę, zmywarkę i podłogi;
- często sprzątać meble, zrezygnować z dywanów czy zasłon – zarodniki mogą znajdować się w kurzu;
- odsłaniać okna i przemywać ramy okienne;
- regularnie sprawdzać czystość nawilżacza powietrza, klimatyzacji oraz wentylacji w mieszkaniu;
- nie pozostawiać resztek jedzenia poza lodówką, a z lodówki regularnie usuwać nieświeże i pleśniejące produkty.
Dbanie o dobrą wentylację mieszkania, częste wietrzenie pomieszczeń i sprzątanie szczególnie w tych najbardziej wilgotnych pomieszczeniach może pomóc w zredukowaniu występowania grzybów z rodzaju Cladosporium i tym samym w łagodzeniu objawów alergii u dzieci.
Nadwrażliwość na Cladosporium jest coraz częściej diagnozowana zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Występujące objawy można łatwo pomylić z alergią na pyłki traw czy alergią na sierść, ponieważ objawy dotyczą przede wszystkim układu oddechowego. Warto dbać o czystość w pomieszczeniach mieszkalnych, a po kontakcie z grzybem na zewnątrz szybko złagodzić objawy dostępnymi w aptece produktami z ektoiną.
Jak pozbyć się Cladosporium z domu i z miejsca pracy?
Częste i dokładne sprzątanie wilgotnych i słabo wietrzonych miejsc pomaga zredukować ilość zarodników grzybów pleśniowych Cladosporium w pomieszczeniach domowych i biurowych. Należy uważać nie tylko na zarodniki przedostające się wraz ze świeżym powietrzem z zewnątrz, ale także na miejsca, w których grzyb najszybciej się rozwija. Należą do nich miejsca wilgotne, w których utrzymuje się temperatura 10 stopni Celsjusza, takie jak:
- łazienki,
- piwnice,
- pralnie,
- pomieszczenia ze słabą wentylacją,
- klimatyzacja a nawet ramy okienne.
Zarodniki Cladosporium bardzo łatwo wiążą się z kurzem. To właśnie dlatego przedmioty, które łatwo się kurzą i trudno je posprzątać mogą stać się przyczyną zaostrzających się objawów alergii.
O czym każdy alergik powinien pamiętać, aby dobrze czuć się we własnym domu i pracy?
- Dbaj o czystość w kuchni i łazience – regularne myj lodówki, pralki, zmywarki i podłogi.
- Często sprzątaj meble z kurzu, zrezygnuj z dywanów czy grubych zasłon i pledów na sofy czy fotele – przedmioty te rzadziej się pierze, dlatego stanowią źródło kurzu i zarodników grzybów.
- Odsłaniaj okna i przemywaj ramy okienne, w których często zbiera się para wodna. To właśnie tutaj tworzy się doskonałe środowisko do rozwoju Cladosporium.
- Regularnie sprawdzaj czystość nawilżaczy, klimatyzacji, wentylacji w mieszkaniu czy biurze.
- Nie zostawiaj resztek jedzenia poza lodówką, a z jej wnętrza regularnie usuwaj nieświeże i spleśniałe produkty.
Dbanie o dobrą wentylację mieszkania, czystość w pomieszczeniach wilgotnych i częste wietrzenie wnętrza domu lub mieszkania może pomóc w zredukowaniu występowania grzybów z rodzaju Cladosporium i tym samym w łagodzeniu objawów alergii u dzieci.
Nadwrażliwość na Cladosporium jest coraz częściej diagnozowana zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Występujące objawy można łatwo pomylić z alergią na pyłki traw czy sierść zwierząt, ponieważ podobnie jak one dotyczą przede wszystkim układu oddechowego. Warto przede wszystkim dbać o czystość w pomieszczeniach mieszkalnych, a po kontakcie z grzybem na zewnątrz szybko złagodzić objawy dostępnymi w aptece produktami z ektoiną.
Alergia na Cladosporium – najczęstsze pytania i odpowiedzi (FAQ)
Wiemy, że temat alergii na pleśń budzi wiele pytań i wątpliwości. Poniżej zebrałam odpowiedzi na pytania, które najczęściej zadają rodzice w gabinetach alergologicznych i na forach internetowych.
Czy alergia na Cladosporium jest groźna?
W większości przypadków objawy alergii na Cladosporium, takie jak katar czy zmiany skórne, nie są groźne, ale znacząco obniżają komfort życia. Należy jednak pamiętać, że przewlekła, nieleczona alergia wziewna jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka rozwoju astmy oskrzelowej, która jest już poważną chorobą. Dlatego nie wolno bagatelizować objawów i warto skonsultować się z lekarzem.
Czy z alergii na pleśń się wyrasta?
To bardzo indywidualna kwestia. W przeciwieństwie do niektórych alergii pokarmowych (np. na białko mleka krowiego), alergie wziewne, w tym na pleśnie, mają tendencję do utrzymywania się przez wiele lat, a nawet całe życie. Układ odpornościowy dziecka jest jednak bardzo dynamiczny, dlatego regularna kontrola u alergologa jest kluczowa do monitorowania stanu zdrowia.
Czy oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA faktycznie pomaga?
Tak, to jeden z najskuteczniejszych sposobów na zmniejszenie stężenia zarodników pleśni wewnątrz domu. Wysokiej jakości filtr HEPA (klasy H13 lub wyższej) jest w stanie wychwycić mikroskopijne cząsteczki alergenów Cladosporium. Używanie oczyszczacza, zwłaszcza w sypialni dziecka w nocy, może przynieść znaczną ulgę w objawach.
Kiedy najpilniej iść z dzieckiem do lekarza?
Skonsultuj się z pediatrą lub alergologiem, jeśli objawy takie jak przewlekły katar, zatkany nos, poranny kaszel czy zmiany skórne utrzymują się przez kilka tygodni i nie są związane z oczywistą infekcją. Szczególnie alarmującym sygnałem, wymagającym pilnej wizyty, jest pojawienie się świszczącego oddechu, duszności lub problemów z oddychaniem, co może świadczyć o rozwoju astmy.
Bibliografia:
Bogacka E., Alergia na grzyby pleśniowe: diagnostyka i leczenie, [dostęp online] https://medpress.com.pl/pml/ePUBLI/T24S1/02.pdf
Grinn-Gofroń A. i wsp., Zarodniki Cladosporium w powietrzu wybranych miast Polski w 2014 r., „Alergoprofil”, 2014, 10, 4: 32–34.
Jahnz-Różyk K., Wprowadzenie do alergii na antygeny grzybów pleśniowych, [dostęp online] https://medpress.com.pl/pml/ePUBLI/T24S1/01.pdf
Wiszniewska M., Alergia dróg oddechowych na grzyby pleśniowe uwarunkowana ekspozycją komunalną i zawodową: występowanie, czynniki ryzyka, obraz kliniczny, rozprawa doktorska w Klinice chorób zawodowych, Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, Łódź, 2007.