Szparagi dla dziecka – od kiedy podawać?
Szparagi, tak jak inne warzywa można wprowadzać do diety dziecka już na początku rozszerzania diety (czyli nie wcześniej niż od 17. tygodnia życia i nie później niż do końca 26. tygodnia życia). Szparagi nie należą do produktów silnie alergizujących, dlatego podobnie jak inne warzywa mogą pojawić się stosunkowo wcześnie w jadłospisie niemowlaka.
Szparagi najlepiej podawać w sezonie, czyli od kwietnia do czerwca – właśnie wtedy są świeże, delikatne i mają najwięcej wartości odżywczych. Poza sezonem ich jakość jest zwykle gorsza, a smak bardziej intensywny i włóknisty, co może utrudniać akceptację przez dziecko.
Jak podawać szparagi niemowlakowi/dziecku?
Szparagi dla niemowlaka należy wprowadzać w niewielkich ilościach i obserwować reakcję organizmu. Sposób podania szparagów należy dopasować do wieku i etapu rozszerzania diety. Dla niemowlaka na początku najlepiej sprawdzą się bardzo miękkie, dobrze ugotowane szparagi, podane w formie gładkiego puree lub rozgniecione widelcem. Szparagi można łączyć z innymi warzywami (np. ziemniakiem, marchewką) albo dodatkiem tłuszczu, który poprawi smak i wchłanianie witamin.
W przypadku metody BLW, szparagi można podać jako miękkie „pałeczki” – najlepiej w całości lub przekrojone wzdłuż, tak aby dziecko mogło łatwo je chwycić. Ważne, aby były na tyle miękkie, by dało się je rozgnieść między palcami.
Starszym dzieciom szparagi można podawać w bardziej urozmaiconej formie np. jako dodatek do makaronu, omletów, zapiekanek, zup-kremów, a także jako dodatek do śniadaniówki. Warto kroić je na mniejsze kawałki i połączyć z ulubionymi składnikami (np. kurczakiem, jajkiem, serem), co zwiększa szansę, że dziecko je zaakceptuje.
Niezależnie od wieku dziecka, szparagi powinny być świeże, dokładnie umyte i odpowiednio miękkie, a na początku podawane w niewielkich ilościach, aby sprawdzić tolerancję.
Jak przygotować szparagi dla niemowlęcia/dziecka? Ile gotować szparagi?
Przygotowanie szparagów dla dziecka warto zacząć od odpowiedniego oczyszczenia i umycia. Szparagi białe należy obrać z włóknistej skórki (oprócz główek) i odłamać zdrewniałe końcówki – najlepiej po prostu je przełamać, ponieważ same pękną w odpowiednim miejscu. Szparagi zielone są delikatniejsze i wystarczy odłamać ich końcówki, bez obierania.
Następnie szparagi należy ugotować do miękkości, dla niemowlaka powinny być bardzo miękkie i łatwe do rozgniecenia. Szparagi zielone gotuje się ok. 7-10 minut, a białe nieco dłużej, 12-15 minut. Dobrym rozwiązaniem jest także gotowanie na parze, które pozwala zachować więcej wartości odżywczych. Można je również przygotować w piekarniku, na patelni lub grillu, jednak dla najmłodszych najlepsze będą formy delikatne, takie jak gotowanie lub duszenie.
Jak gotować szparagi? Najlepiej w pozycji pionowej (np. związane w pęczek), tak aby główki wystawały ponad wodę, dzięki temu pozostają delikatniejsze. Po ugotowaniu należy sprawdzić ich miękkość, szparagi powinny bez problemu rozgniatać się widelcem. Tak przygotowane można podać w formie puree, kawałków do BLW lub jako dodatek do innych potraw.
Czy warto podawać dziecku szparagi?
Szparagi to warzywo niskokaloryczne, a jednocześnie bardzo wartościowe, które zdecydowanie warto włączyć do diety dziecka. Już jedna porcja ugotowanych szparagów (ok. 150 g) dostarcza m.in. ponad 100% dziennego zapotrzebowania na kwas foliowy i witaminę K, a także znaczące ilości witamin z grupy B, witaminy E oraz składników mineralnych takich jak: potas, żelazo, cynk czy selen. Dodatkowo szparagi mają niski indeks glikemiczny (IG ≈ 15), dzięki czemu nie powodują gwałtownych skoków cukru we krwi.
Szczególnie cenne w szparagach są obecne w nich związki bioaktywne m.in. flawonoidy, karotenoidy czy polifenole, które działają antyoksydacyjnie i wspierają organizm w walce ze stresem oksydacyjnym. Szparagi dostarczają także rozpuszczalnego błonnika (fruktanów), który może korzystnie wpływać na mikrobiotę jelitową i wspierać pracę układu pokarmowego dziecka.
Jak ze wszystkim warto jednak pamiętać o umiarze. Większe ilości szparagów mogą być dla niektórych dzieci trudniejsze do strawienia. Zawarty w nich błonnik może powodować przejściowe wzdęcia lub dyskomfort jelitowy, dlatego najlepiej podawać je jako dodatek do posiłku, a nie jego bazę i zaczynać od niewielkich porcji.
Jak wybrać dobre szparagi dla dziecka?
Wybierając szparagi, zwróć uwagę przede wszystkim na ich świeżość. Najlepsze szparagi to takie, które są jędrne, sprężyste i o zwartej, zamkniętej główce – to znak, że warzywo jest młode i pełne smaku. Dobrym testem na świeżość szparagów jest delikatne potarcie dwóch szparagów o siebie, świeże powinny wydawać charakterystyczny „skrzypiący” dźwięk. Unikaj szparagów wiotkich, z pomarszczoną skórką, przesuszonych lub z widocznymi przebarwieniami i śladami pleśni.
Warto też dokładnie obejrzeć szparagi od spodu, bo to właśnie przy dolnych końcówkach najczęściej zaczynają się psuć i pleśnieć, zwłaszcza jeśli były długo przechowywane w wilgoci. Końcówki szparagów nie powinny być nadmiernie wysuszone ani rozwarstwione. Dobrze również wybierać pędy o podobnej grubości, dzięki czemu będą się równomiernie gotować.
Przepisy ze szparagami dla dziecka
Puree ze szparagów dla niemowlaka
Składniki:
- zielone szparagi – 3 sztuki
- ziemniaki – 1 sztuka
- oliwa z oliwek – 1 łyżeczka
Sposób przygotowania:
Szparagi umyj, odłam zdrewniałe końcówki i pokrój na mniejsze kawałki. Ziemniaka obierz i pokrój w kostkę. Warzywa ugotuj w niewielkiej ilości wody lub na parze do bardzo miękkiej konsystencji (ok. 10-15 minut).
Następnie zblenduj wszystko na gładkie puree, dodając oliwę oraz w razie potrzeby odrobinę wody lub mleka, aby uzyskać odpowiednią konsystencję.
Kasza ze szparagami i kurczakiem w delikatnym sosie serowym
Składniki:
- kasza jaglana – 40 g
- szparagi zielone – 3-4 sztuki
- pierś z kurczaka – 60-80 g
- zioła prowansalskie – 2 szczypty
- oliwa z oliwek – 1 łyżeczka
- serek śmietankowy – 1 łyżka
- odrobina soku z cytryny (opcjonalnie)
Sposób przygotowania:
Kaszę ugotuj według zaleceń producenta. Pod koniec gotowania zachowaj 2-3 łyżki wody, przydadzą się do stworzenia delikatnego sosu. W międzyczasie pierś z kurczaka pokrój w kostkę, a następnie podduś na patelni z łyżeczką oliwy lub niewielką ilością wody, dopraw ziołami. Szparagi umyj, odłam zdrewniałe końcówki, a następnie pokrój na drobne kawałki i dodaj do kurczaka. Duś całość przez kilka minut, aż szparagi staną się miękkie i delikatne.
Następnie dodaj ugotowaną kaszę oraz odrobinę zachowanej wody z gotowania i dokładnie wymieszaj, aby składniki się połączyły. Na koniec dodaj serek, który połączy wszystko w lekki, kremowy sos. Jeśli Twoje dziecko lubi delikatnie kwaśne smaki, możesz dodać kroplę soku z cytryny.
Szparagi z airfryera z kurczakiem i makaronem
Składniki:
- makaron (np. świderki lub penne) – 100 g
- pierś z kurczaka – 150
- zielone szparagi – 1 pęczek (ok. 200 g)
- oliwa z oliwek – 1-2 łyżeczki
- jogurt grecki – 2 łyżki
- ser mozzarella tarty – 1 łyżka
Sposób przygotowania:
Makaron ugotuj do miękkości, zachowując trochę wody z gotowania. W tym czasie kurczaka pokrój w małe kawałki, dopraw ulubionymi ziołami, a szparagi umyj, odłam końcówki i pokrój na krótsze części. Składniki przełóż do miski, dodaj oliwę i delikatnie wymieszaj.
Przełóż kurczaka i szparagi do airfryera i piecz w 180°C przez około 10-12 minut, aż mięso będzie miękkie i dobrze upieczone, a szparagi delikatne. W połowie czasu możesz je przemieszać.
Po upieczeniu przełóż wszystko na patelnię lub do garnka, dodaj ugotowany makaron oraz 2-3 łyżki wody z gotowania. Następnie dodaj jogurt i wymieszaj, aż powstanie lekki, kremowy sos. Na koniec posyp serem i chwilę podgrzej, aby się rozpuścił.
Szparagi z piekarnika
Składniki:
- zielone szparagi – 4 sztuki
- mały ziemniak lub batat – 1 sztuka
- oliwa z oliwek – 1 łyżeczka
- opcjonalnie 1 łyżka sera (np. mozzarella)
Sposób przygotowania:
Szparagi umyj i odłam końcówki, a ziemniaka lub batata obierz i pokrój w małą kostkę. Warzywa przełóż do miski, dodaj oliwę i dokładnie wymieszaj. Wyłóż na blachę wyłożoną papierem do pieczenia i piecz w 180°C przez około 20-25 minut, aż wszystko będzie miękkie i lekko zarumienione. Pod koniec pieczenia możesz dodać ser, aby się rozpuścił.
Krem ze szparagów z dodatkiem cukinii
Składniki:
- zielone szparagi – 8 sztuk
- cukinia – ½ średniej sztuki
- ziemniak – 1 mały
- masło lub oliwa – 1 łyżeczka
- bulion warzywny – ok. 400 ml
- jogurt naturalny – 2 łyżki
Sposób przygotowania:
Szparagi umyj, odłam zdrewniałe końcówki i pokrój na mniejsze kawałki. Cukinię pokrój w kostkę (jeśli jest młoda, nie trzeba jej obierać), a ziemniaka obierz i również pokrój. W garnku rozpuść masło lub dodaj oliwę, następnie wrzuć ziemniaka i zalej bulionem. Gotuj kilka minut, po czym dodaj cukinię i szparagi.
Całość gotuj około 10-15 minut, aż warzywa będą bardzo miękkie. Następnie zblenduj na gładki krem. W razie potrzeby dodaj trochę wody, aby uzyskać odpowiednią konsystencję. Na koniec możesz dodać jogurt, który złagodzi smak i nada zupie delikatności.
FAQ – szparagi dla dziecka
Czy szparagi można mrozić?
Tak, szparagi można mrozić. W tym celu najlepiej wcześniej je umyć, odciąć twarde końcówki i krótko blanszować (2-3 minuty). Następnie szparagi należy schłodzić i zamrozić, dzięki temu zachowają lepszą strukturę i cenne wartości odżywcze.
Czy szparagi można zawekować?
Tak, szparagi również można zawekować w zalewie (np. solance lub lekkiej marynacie), jednak tracą wtedy część swojej jędrności i świeżego smaku.
Czy po szparagach zmienia się zapach moczu u dziecka?
Tak, po zjedzeniu szparagów mocz może mieć charakterystyczny, intensywniejszy zapach, który bywa określany jako kapuściany. Wynika to z obecności naturalnych związków siarki i jest zjawiskiem całkowicie normalnym oraz nieszkodliwym.
Zielone czy białe szparagi dla niemowlęcia – które lepsze?
Szparagi białe mają delikatniejszy smak, natomiast szparagi zielone cechują się wyższą wartością odżywczą oraz łatwiejszym przygotowaniem. Z tego względu dla niemowląt częściej polecane są zielone szparagi, jednak oba rodzaje można bezpiecznie podawać dziecku.
Czy szparagi uczulają?
Szparagi rzadko wywołują alergię, dlatego mogą być wprowadzane już na początku rozszerzania diety. Jak przy każdym nowym produkcie, warto jednak obserwować reakcję dziecka.
Czy szparagi mogą powodować wzdęcia u dziecka?
Tak, u niektórych dzieci szparagi mogą powodować przejściowe wzdęcia ze względu na zawartość błonnika i fruktanów. Dlatego najlepiej zaczynać od małych ilości oraz pamiętać o odpowiednim nawodnieniu w ciągu dnia.
Lato, wakacje i upał to idealna pora na lody! Znalezienie zdrowych lodów w sklepie czy lodziarni to...
Częściej niż po cierpkie owoce sięga się po zrobione z nich przetwory - syropy i soki z aronii. Czy...
Dzieci uwielbiają dżemy. Na rynku dostępnych jest ich naprawdę wiele, od jednoowocowych, po wieloowo...
Naleśniki są niewątpliwie daniem uwielbianym przez dzieci. Czy jednak warto je wprowadzać do diety n...
Czarny bez rośnie powszechnie w Polsce, dlatego warto go wykorzystać i docenić jego cenne właściwośc...
Pizza to jedno z najpopularniejszych dań typu fast-food, które uwielbiają zarówno dzieci, jak i doro...
W ostatnim czasie wokół płatków owsianych narosło wiele kontrowersji – pojawiają się opinie, że mogą...
Piknik dla każdego dziecka to ogromne wydarzenie, któremu mogą towarzyszyć przeróżne emocje. Kiedy j...
Bibliografia:
- https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app#/food-details/168390/nutrients
- Zhang M. i wsp.: Hypolipidemic effect of soluble dietary fibers prepared from Asparagus officinalis and their effects on the modulation of intestinal microbiota. Food Sci Biotechnol. 2021 Nov 16;30(13):1721-1731.